Nowe dane z Oslofjordu: Spadek jednorazowego plastiku na norweskich plażach. Czy regulacje naprawdę działają?

Pomiary wskazują na spadek ilości plastiku trafiającego do zewnętrznej części Oslofjordu. To wyraźny sygnał, że podjęte działania przynoszą efekty. Jednocześnie w środowisku naturalnym wciąż znajduje się zdecydowanie zbyt dużo tworzyw sztucznych.

Spadek jednorazowego plastiku na norweskich plażach

– Wyniki pokazują, że ukierunkowane działania działają. Mniejsza ilość plastiku w morzu w zewnętrznym Oslofjordzie to dobra wiadomość i dowód, że zmierzamy we właściwym kierunku. Ale praca nie jest zakończona – musimy kontynuować wysiłki na rzecz ograniczenia zanieczyszczenia mórz plastikiem – powiedział minister klimatu i środowiska Andreas Bjelland Eriksen.

Monitoring pozwala określić, jakie przedmioty z plastiku trafiają do środowiska oraz jak zmienia się ich ilość i skład w czasie. Ta wiedza ułatwia wyznaczanie priorytetów w dalszych działaniach.

– Widzimy, że podjęte kroki przynoszą rezultaty, ale przed nami wciąż długa droga. Aby osiągnąć cele, musimy wzmocnić działania i jeszcze bardziej ograniczyć zużycie plastiku – podkreśla Hilde Singsaas, dyrektor norweskiej Agencji Środowiska.

Dziesięć lat monitoringu: spadek jednorazowego plastiku

Monitoring odpadów na plażach zewnętrznej części Oslofjordu pokazuje wyraźny spadek ilości plastiku jednorazowego oraz odpadów pochodzących z rybołówstwa w latach 2011–2023. Wyniki są zgodne z trendem obserwowanym w innych częściach północno-wschodniego Atlantyku, gdzie w latach 2018–2023 również odnotowano spadki.

Aż 96% odpadów zbieranych z plaż stanowi plastik. Najczęściej spotykane są produkty jednorazowe: plastikowe sztućce, patyczki higieniczne, butelki (z przymocowanymi lub luźnymi nakrętkami) oraz różnego rodzaju opakowania. Odpady z rybołówstwa to przede wszystkim liny i ich fragmenty.

Ytre Hvaler to jedna z plaż z wystarczającą bazą danych do oceny zmian w dłuższej perspektywie. Od 2024 roku w całej Norwegii – wzdłuż wybrzeża oraz na Svalbardzie – funkcjonuje 15 plaż monitoringowych. Dane zbierane w stałych terminach pozwolą w przyszłości lepiej ocenić skalę i charakter zanieczyszczeń w całym kraju.

Regulacje działają: mniej plastiku jednorazowego

Spadek ilości plastiku na plażach wiąże się prawdopodobnie z zaostrzeniem przepisów dotyczących niektórych produktów z tworzyw sztucznych. Tzw. dyrektywa SUP (Single-Use Plastics), która weszła w życie w 2021 roku, koncentruje się na ograniczeniu negatywnego wpływu plastiku jednorazowego na środowisko.

Regulacje obejmują 10 kategorii produktów najczęściej znajdowanych na europejskich plażach. Część z nich została całkowicie zakazana. Wprowadzono również rozszerzoną odpowiedzialność producentów oraz obowiązek oznaczania produktów zawierających plastik.

Wyniki z Ytre Hvaler pokazują, że zmiany prawne i praktyczne działania przynoszą realne efekty. Monitoring środowiska stanowi kluczowe narzędzie oceny skuteczności podejmowanych środków i wskazuje, gdzie należy wzmocnić działania.

Świadomość rośnie, ale problem pozostaje

W ostatniej dekadzie temat zanieczyszczenia plastikiem i jego wpływu na środowisko zyskał dużą uwagę opinii publicznej. Większa wiedza i świadomość przyczyniają się do ograniczenia zaśmiecania. W całym kraju prowadzono również szeroko zakrojone akcje sprzątania plaż i terenów nadmorskich.

Mimo spadków w regionie Morza Północnego poziom zanieczyszczenia nadal znacznie przekracza cel środowiskowy ustalony przez OSPAR Commission.

Zgodnie z tym celem na 100 metrów linii brzegowej powinno przypadać mniej niż 20 przedmiotów z plastiku. Tymczasem mediana dla plaż regionu Morza Północnego wynosi około 250 przedmiotów na 100 metrów.

Nie ma pewności, czy sytuacja wygląda podobnie w innych częściach Norwegii i w odniesieniu do wszystkich typów plastiku trafiających do morza. Przykładowo, w 2025 roku coroczna ekspedycja w poszukiwaniu utraconych narzędzi połowowych odnotowała rekordowo wysoką liczbę znalezisk.

Monitoring w całej Norwegii będzie rozszerzany

Plaże objęte systemem OSPAR są monitorowane co roku według jednolitej metodologii, aby śledzić zmiany w czasie. Ze względu na rozległość norweskiego wybrzeża dotychczas liczba takich miejsc była ograniczona.

Od 2024 roku program monitoringu został wzmocniony – zwiększono liczbę plaż objętych badaniami i częstotliwość pomiarów. W nadchodzących latach pozwoli to uzyskać pełniejszy i bardziej wiarygodny obraz skali zanieczyszczenia plastikiem w Norwegii.

Wspieraj Radio Wataha, nasz Vipps: 696837   … dziękujemy 🙂

Źródło: miljodirektoratet, Zdjęcie: Wojtek Sobieski

Przeczytaj również: Rewolucja w zarządzaniu bronią: Jeden centralny rejestr i pełna cyfryzacja – policja uruchomiła nowy system