Sztuczna inteligencja wyprzedza rynek pracy: Eksperci – edukacja nie nadąża

Z najnowszego raportu przygotowanego przez Komitet ds. Potrzeb Kompetencyjnych (Kompetansebehovsutvalget – KBU) wynika, że w nadchodzących latach Norwegia będzie zmagać się z poważnym niedoborem kompetencji cyfrowych. Na zlecenie rządu eksperci przeanalizowali, w jaki sposób nowe technologie wpłyną na zapotrzebowanie kompetencyjne na norweskim rynku pracy.

Raport został dziś oficjalnie przekazany minister badań naukowych i szkolnictwa wyższego Sigrun Aasland.

Przeczytaj również: Zasiłek AAP w Norwegii – przewodnik

Sztuczna inteligencja. Edukacja nie nadąża

– W rządowym planie dla Norwegii wzmacnianie konkurencyjności i zapewnienie odpowiednich kompetencji są wysoko na liście priorytetów. Zapotrzebowanie na kwalifikacje jest duże w wielu obszarach, a kompetencje cyfrowe są jednym z kluczowych. Rząd już podjął szereg działań, by kształcić więcej specjalistów w dziedzinach technologicznych i naukach ścisłych oraz wzmocnić badania i edukację w obszarze sztucznej inteligencji i technologii kwantowych. Ten raport pokazuje, że tegoroczne inwestycje technologiczne są niezwykle istotne – i że musimy zrobić jeszcze więcej – podkreśla Aasland.

Wskazane kluczowe wyzwania

Komitet przeanalizował, w jaki sposób Norwegia może skutecznie przeprowadzić transformację cyfrową – zarówno w perspektywie krótkiej, jak i długoterminowej – tak aby sprzyjała ona wzrostowi wartości dodanej, suwerenności cyfrowej oraz większej inkluzywności społecznej.

W raporcie wskazano m.in. na następujące problemy:

• Poważny niedobór kompetencji cyfrowych na rynku pracy. Norwegia nie jest w stanie zaspokoić zapotrzebowania wyłącznie poprzez nowych absolwentów. Konieczne jest intensywne podnoszenie kwalifikacji już pracujących osób.

• Niewystarczająca rola systemu edukacji w rozwijaniu kompetencji cyfrowych. Szczególnie dotyczy to umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji oraz kompetencji umożliwiających skuteczną transformację cyfrową.

• Rosnąca potrzeba szybkiej adaptacji zawodowej, zwłaszcza jeśli podział pracy między człowiekiem a maszyną będzie zmieniał się dynamicznie. Za grupę szczególnie narażoną uznano nauczycieli – uczniowie i studenci coraz częściej korzystają z narzędzi opartych na AI, których pedagodzy często jeszcze nie rozumieją.

Rekomendacje dla skutecznej transformacji cyfrowej

Eksperci wskazali sześć kluczowych obszarów, które powinny zostać priorytetowo potraktowane w celu wzmocnienia kompetencji cyfrowych:

1. Rozwój kompetencji cyfrowych i kształcenie większej liczby specjalistów. Norwegia potrzebuje zarówno solidnych kompetencji ogólnych, jak i specjalistycznej wiedzy cyfrowej.

2. Wzmocnienie kompetencji wspierających. Krytyczne myślenie, wiedza branżowa, zdolność innowacji oraz wyobraźnia cyfrowa muszą iść w parze z umiejętnościami technologicznymi.

3. Bardziej ambitny rozwój kompetencji w miejscu pracy. Luka między obecnymi kwalifikacjami a przyszłymi potrzebami – zwłaszcza w obszarze AI – jest znacząca. Kluczową rolę może odegrać trójstronna współpraca rządu, pracodawców i związków zawodowych.

4. Wspieranie uczenia się i krytycznego myślenia. Sztuczna inteligencja powinna wzmacniać procesy edukacyjne i świadomość etyczną, a użytkownicy muszą rozumieć jej ograniczenia.

5. Wykorzystanie atutów norweskiego modelu społecznego. Współpraca władz publicznych z rynkiem pracy sprzyja odpowiedzialnemu wdrażaniu technologii i integracji społecznej.

6. Zapobieganie wykluczeniu cyfrowemu. Osoby słabo związane z rynkiem pracy muszą mieć dostęp do rozwoju kompetencji cyfrowych. Programy branżowe oraz „Fagbrev på jobb” odgrywają tu istotną rolę.

Rządowe inwestycje w kompetencje cyfrowe

W ostatnich latach rząd wprowadził szereg inicjatyw odpowiadających na potrzeby transformacji cyfrowej. Obejmują one m.in. zmiany w polityce rekrutacyjnej na studia, wzmocnienie kształcenia w zawodach medycznych i informatycznych oraz znaczące inwestycje w technologie kwantowe w budżetach na lata 2025 i 2026.

W nadchodzącym czasie kluczowych informacji dostarczą nowo utworzone centra badawcze zajmujące się sztuczną inteligencją, a także rządowy zespół ds. AI w szkolnictwie wyższym, który jeszcze przed świętami opublikował swój pierwszy raport cząstkowy.

Wspieraj Radio Wataha, nasz Vipps: 696837   … dziękujemy 🙂

Źródło: regjeringen, Zdjęcie: Wojtek Sobieski

Przeczytaj również: Sztuczna inteligencja w szkołach pod lupą: Minister edukacji ostrzega przed skutkami dla dzieci