Norwegia ujawnia listy podatkowe 2024 – sprawdź, kto przegląda Twoje dane
W środę 3 grudnia opublikowano listy podatkowe za rok podatkowy 2024. Wyjaśniamy, jak wyszukiwać w listach i w jaki sposób sprawdzić, kto przeglądał Twoje dane podatkowe.
Jak wesprzeć Radio Wataha?
Norwegia ujawnia listy podatkowe
Listy podatkowe są dostępne wyłącznie na stronie Skatteetaten. Oczekuje się dużego zainteresowania – listy zostały udostępnione o godz. 05:00 w środę 3 grudnia.
– Nasze statystyki pokazują, że zainteresowanie listami podatkowymi wciąż jest bardzo duże. Od publikacji ubiegłorocznych zestawień wykonano około 1,5 mln wyszukiwań. To liczba stabilna od kilku lat – mówi Regine H. Vastvedt, dyrektor w Skatteetaten.
Brak anonimowych wyszukiwań
Aby skorzystać z list podatkowych, należy zalogować się na stronie Skatteetaten.
– Wyszukiwania nie są anonimowe. System rejestruje, kogo wyszukujesz, a Ty możesz sprawdzić, kto wyszukiwał Ciebie. Logowanie pozwala także ograniczyć zakres danych, jakie pojedyncza osoba może pobrać – wyjaśnia Vastvedt.
Po zalogowaniu można przejść do zakładki søkehistorikk i zobaczyć, kto przeglądał Twoje dane podatkowe.
Wyświetlane są: imię i nazwisko, rok urodzenia, kod pocztowy, miejscowość oraz dokładny czas wyszukiwania. Lista aktualizowana jest co godzinę.
Zasada ta obowiązuje od 2013 roku – wtedy zdecydowano, że nikt nie może wyszukiwać danych w listach podatkowych bez identyfikacji, a osoba wyszukiwana ma prawo dowiedzieć się o każdym takim zapytaniu.
– Od zeszłorocznej publikacji odnotowaliśmy ponad 440 tys. logowań związanych ze sprawdzaniem, kto przeglądał własne dane podatkowe – dodaje Vastvedt.
Co zawierają listy podatkowe?
Listy prezentują dane z Twojego rozliczenia podatkowego sprzed publikacji.
– Częstym nieporozumieniem jest przekonanie, że liczby z list podatkowych odpowiadają wynagrodzeniu „na rękę”, lub że kwota majątku odzwierciedla cały posiadany majątek – mówi Vastvedt.
Listy nie pokazują wysokości Twojej pensji, lecz dochód netto – czyli dochód po odliczeniu przysługujących ulg. Tak samo podana wartość netto majątku to nie stan konta, lecz aktywa pomniejszone o zadłużenie.
Niektórych osób nie znajdziemy w listach. Zestawienia nie obejmują:
– osób z zastrzeżonym adresem w rejestrze ludności,
– danych mogących ujawnić relację klient–pełnomocnik,
– osób, które 31 grudnia 2024 miały 17 lat lub mniej,
– osób bez stałego miejsca zamieszkania,
– osób zmarłych.
Wysokie zainteresowanie mediów
Media mogą ubiegać się o dostęp do list podatkowych. Do 3 grudnia około 200 redakcji otrzymało dostęp do danych za 2024 rok.
— To decyzja polityczna, że listy są jawne. W Norwegii mamy wysoki poziom zaufania do władz i systemu podatkowego. Przejrzystość to jeden z fundamentów społeczeństwa, a listy podatkowe są jego stałym elementem – podkreśla Vastvedt.
Listy aktualizowane są zwykle cztery razy w roku. Po zalogowaniu można sprawdzić datę ostatniej aktualizacji. Listy firm nie są aktualizowane po publikacji jesienią.
Fakty: Co zawierają listy podatkowe
Skatteetaten podsumowuje dane z indywidualnego rozliczenia podatkowego.
Listy zawierają:
– imię i nazwisko
– kod pocztowy
– miejscowość
– rok urodzenia (lub numer organizacyjny firmy)
– wartość netto majątku
– dochód netto (dochód ogólny przed ulgami; nie obejmuje dodatków wg §10–42 ustawy podatkowej)
– wyliczony podatek
Fakty: Historia list podatkowych
Norweska praktyka publikowania danych o dochodach i majątku obywateli sięga XVII wieku. Już około 1660 roku zestawienia podatkowe były wywieszane w przestrzeni publicznej.
Prawo do składania skarg istniało co najmniej od 1687 roku, a aż do 1980 roku możliwe było także zaskarżanie rozliczeń innych osób.
Wraz z rozwojem cyfryzacji listy trafiły do internetu. Pierwsze wyszukiwalne wersje opublikowano w 2001 roku w mediach.
Od 2003 roku pełne listy dostępne były cyfrowo jedynie na stronie Skatteetaten – przez trzy tygodnie, równolegle z papierowymi wersjami w urzędach.
W 2007 parlament przywrócił możliwość udostępniania list mediom, ale z ograniczeniami danych.
Od 2011 roku media nie mogą publikować list w formie wyszukiwalnej. Mają dostęp wyłącznie w celach dziennikarskich. Wyszukiwanie pełnych list możliwe jest jedynie u Skatteetaten.
W 2013 r. wprowadzono obowiązek identyfikacji i informowania osoby wyszukiwanej.
Obecne zasady obowiązują zasadniczo od 2014 r.
Wspieraj Radio Wataha
Źródło: Skatteetaten, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Wielkie czyszczenie rynku: Nkom uderza w call center ukryte za zwykłymi numerami! – Koniec telefonicznych sztuczek!
