Allemannsretten w Norwegii daje każdemu prawo do swobodnego korzystania z natury, ale nie oznacza pełnej dowolności. Za możliwością wędrówek, biwakowania czy wędkowania stoją konkretne przepisy, o których warto pamiętać przed wyjazdem. Wyjaśniamy najważniejsze zasady dotyczące poruszania się po terenach naturalnych oraz łowienia ryb w Norwegii.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Allemannsretten – prawo każdego do korzystania z natury
Norwegia od lat słynie z wyjątkowego prawa do swobodnego korzystania z przyrody, znanego jako allemannsretten. Zasada ta oznacza, że każdy może poruszać się po terenach niezabudowanych (utmark), niezależnie od tego, kto jest ich właścicielem. Prawo to zostało zapisane w ustawie o rekreacji na świeżym powietrzu (Friluftsloven).
Jednocześnie nie oznacza ono całkowitej dowolności. Korzystanie z przyrody regulują również liczne inne przepisy dotyczące ochrony środowiska, terenów leśnych, ruchu pojazdów mechanicznych poza drogami, ochrony zabytków, zwierzyny oraz rybołówstwa. Zrozumienie wszystkich regulacji może być trudne, dlatego warto znać przynajmniej najważniejsze zasady.
Wspieraj nas, Vipps Wataha Integrasjon Forening: 696837 … dziękujemy 🙂
Wędkowanie w Norwegii – inne przepisy dla morza i wód śródlądowych
Osoby planujące wędkowanie powinny pamiętać, że w Norwegii obowiązują różne przepisy dla wód morskich i słodkowodnych.
W przypadku rekreacyjnego połowu ryb w morzu obowiązuje zasada swobodnego dostępu, będąca częścią allemannsretten. Nie oznacza to jednak pełnej swobody. Istnieją ograniczenia dotyczące rodzaju sprzętu wędkarskiego, a dla niektórych gatunków ryb oraz wybranych akwenów obowiązują dodatkowe lokalne regulacje.
Dlatego przed rozpoczęciem połowu warto sprawdzić przepisy obowiązujące w konkretnym miejscu. Pomocna może być również aplikacja Fritidsfiske, przygotowana przez norweską Dyrekcję Rybołówstwa, zawierająca informacje dotyczące połowów morskich.
Łowienie ryb w jeziorach i rzekach – obowiązują inne zasady
W przypadku jezior i rzek podstawowe przepisy znajdują się w ustawie o łososiach i rybach śródlądowych.
Co do zasady prawo do połowu należy do właściciela gruntu. Jeżeli teren należy do państwa i nie jest tzw. państwową wspólnotą górską (statsallmenning), można łowić na wędkę i zestaw ręczny po wykupieniu karty wędkarskiej.
Dodatkowym warunkiem jest stałe zamieszkanie w Norwegii przez ostatni rok oraz dalsze posiadanie statusu stałego mieszkańca.
Na terenach prywatnych należy stosować się do lokalnych zasad. Wiele jezior i odcinków rzek zarządzanych jest przez stowarzyszenia właścicieli gruntów, które sprzedają pozwolenia na połów. W wielu miejscach karty wędkarskie można kupić za pośrednictwem serwisu Inatur. Przed wyjazdem warto sprawdzić również dodatkowe lokalne ograniczenia obowiązujące na wybranym akwenie.
Dzieci mogą łowić za darmo – ale są wyjątki
Norweskie przepisy przewidują specjalne uprawnienia dla najmłodszych.
Dzieci, które nie ukończyły 16 lat, mogą bezpłatnie łowić ryby śródlądowe na wędkę i zestaw ręczny w okresie od 1 stycznia do 20 sierpnia.
Przywilej ten nie obowiązuje jednak na wodach, w których występują wędrowne gatunki łososiowatych, takie jak łosoś, troć czy palia, ani w sztucznych stawach.
Opłata za połów łososia i ryb wędrownych
Dorośli, którzy ukończyli 18 lat i planują połów wędrownych gatunków łososiowatych, muszą pamiętać o obowiązkowej opłacie wędkarskiej.
Przepisy dokładnie określają, które gatunki zaliczane są do ryb anadromicznych oraz kiedy należy uiścić odpowiednią opłatę. Informacje na ten temat publikuje norweska Dyrekcja Ochrony Środowiska (Miljødirektoratet).
Szeroki dostęp do natury, ale jednocześnie…
Norweskie prawo zapewnia wyjątkowo szeroki dostęp do natury, ale jednocześnie nakłada obowiązek przestrzegania licznych przepisów. Przed wyprawą na ryby warto poświęcić kilka minut na sprawdzenie lokalnych zasad – pozwoli to uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji i w pełni cieszyć się wypoczynkiem.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. Allemannsretten – prawo powszechnego dostępu do natury
🇳🇴 Allemannsretten gir alle rett til å ferdes i utmark.
🇵🇱 Prawo powszechnego dostępu daje każdemu możliwość poruszania się po terenach naturalnych.
2. Utmark – teren niezabudowany, obszar naturalny
🇳🇴 Vi gikk en lang tur i utmark.
🇵🇱 Poszliśmy na długi spacer po terenach naturalnych.
3. Fiskekort – karta wędkarska
🇳🇴 Du må kjøpe fiskekort før du fisker.
🇵🇱 Musisz kupić kartę wędkarską przed rozpoczęciem połowu.
4. Grunneier – właściciel gruntu
🇳🇴 Grunneieren bestemmer reglene på privat grunn.
🇵🇱 Właściciel gruntu ustala zasady obowiązujące na prywatnym terenie.
5. Ferskvann – woda słodka
🇳🇴 Det gjelder egne regler for fiske i ferskvann.
🇵🇱 Dla połowu w wodach słodkich obowiązują odrębne przepisy.
6. Fritidsfiske – wędkarstwo rekreacyjne
🇳🇴 Fritidsfiske er populært over hele Norge.
🇵🇱 Wędkarstwo rekreacyjne jest popularne w całej Norwegii.
Źródło: Lovdata, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Świadek przed sądem? Sprawdź swoje prawa i obowiązki
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
