Tunel żeglugowy Stad właśnie przeszedł jeden z najważniejszych etapów przygotowań. Kystverket podpisał z AF Gruppen kontrakt o wartości około 5,6 miliarda koron bez VAT. Ten obiekt ma zmienić sposób prowadzenia żeglugi w jednym z najbardziej wymagających rejonów norweskiego wybrzeża. Prace budowlane mają rozpocząć się na początku 2027 roku, a ich zakończenie planowane jest po około pięciu latach.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Historyczny kontrakt podpisany w Ålesund
Kontrakt został podpisany w siedzibie Kystverket w Ålesund po zakończeniu szeroko zakrojonego postępowania przetargowego. Już w czerwcu poinformowano, że najlepszą ofertę na realizację inwestycji w formule generalnego wykonawstwa przedstawiła firma AF Gruppen.
Dla norweskiej administracji podpisanie umowy jest momentem przełomowym. Dyrektor generalny Kystverket Einar Vik Arset podkreślił, że projekt Stad skipstunnel był planowany i dyskutowany przez wiele dziesięcioleci. Teraz inwestycja wchodzi w fazę, która ma doprowadzić do rozpoczęcia właściwych prac.
– To historyczny dzień – zaznaczył Vik Arset, wskazując jednocześnie na perspektywę pięciu–sześciu lat współpracy z wykonawcą.
Dla AF Gruppen będzie to natomiast wyjątkowe przedsięwzięcie inżynieryjne. Firma podkreśla, że rzadko ma możliwość realizacji projektu o tak dużym znaczeniu lokalnym, krajowym i międzynarodowym.
1,7 kilometra tunelu przez półwysep Stad
Planowany tunel ma zostać poprowadzony przez półwysep Stad, pomiędzy Kjødepollen w Vanylvsfjorden a Moldefjorden w rejonie Selje.
Parametry inwestycji robią wrażenie. Tunel będzie miał 1700 metrów długości, 50 metrów wysokości i 36 metrów szerokości. Jego rozmiary mają umożliwić przepływanie jednostek o gabarytach porównywalnych ze statkami obsługującymi połączenia Kystruten i Hurtigruten.
Inwestycja nie ogranicza się jednak do samego wydrążenia tunelu. Kontrakt obejmuje również budowę konstrukcji wejściowych i prowadzących przy portalach, przygotowanie terenów przemysłowych, transport wydobytych mas skalnych do zewnętrznych odbiorców, zabezpieczenia, odbojnice oraz instalacje techniczne.
W ramach projektu zaplanowano także pogłębienie toru wodnego w Saltasundet przy Selje.
Dlaczego Norwegia potrzebuje Stad skipstunnel?
Obszar wokół Stad należy do szczególnie wymagających dla żeglugi. Zamiast opływać narażony na trudne warunki morskie odcinek wybrzeża, statki będą mogły w przyszłości przepłynąć przez półwysep.
Celem inwestycji jest przede wszystkim zwiększenie bezpieczeństwa i przewidywalności żeglugi. Szczególne znaczenie może mieć to dla transportu morskiego oraz regularnych połączeń pasażerskich.
Jeżeli projekt zostanie zrealizowany zgodnie z planem, statki wielkości jednostek Kystruten i Hurtigruten będą mogły korzystać z tunelu zamiast wypływać na bardziej niebezpieczny odcinek wokół Stad.
Pierwszy na świecie pełnowymiarowy tunel dla statków
To nie jest wyłącznie kolejna norweska inwestycja infrastrukturalna. Stad skipstunnel ma być pierwszym na świecie pełnowymiarowym tunelem przeznaczonym dla statków, dlatego projekt już dziś ma znaczenie wykraczające poza granice Norwegii. Największym wyzwaniem pozostaje jednak nie samo podpisanie kontraktu, lecz sprawne przeprowadzenie ogromnych prac inżynieryjnych zgodnie z harmonogramem i budżetem.
Prace przygotowawcze rozpoczną się jeszcze przed budową
Choć główne prace przy tunelu mają rozpocząć się dopiero po Nowym Roku, strony projektu nie zamierzają czekać z przygotowaniami do 2027 roku.
Już następnego dnia po podpisaniu umowy zaplanowano spotkania robocze Kystverket i AF Gruppen. Ich celem będzie ustalenie zasad współpracy, przeanalizowanie rozwiązań technicznych oraz identyfikacja potencjalnych problemów, które mogą pojawić się przed rozpoczęciem zasadniczych prac.
– Nie mamy czasu do stracenia, jeśli chcemy osiągnąć cel, jakim jest rozpoczęcie budowy na początku 2027 roku – podkreślił Einar Vik Arset.
AF Gruppen rozpoczęła już szczegółowe projektowanie oraz przygotowania do realizacji swoich zadań. Projekt będzie więc stopniowo przechodził od fazy planowania do konkretnych działań w terenie.
Kontrakt za 5,6 miliarda koron, ale cała inwestycja będzie droższa
Wartość podpisanego kontraktu z AF Gruppen wynosi około 5,6 miliarda koron bez podatku VAT. Jest to umowa w formule totalentreprise, co oznacza, że wykonawca odpowiada zarówno za projektowanie, jak i budowę tunelu.
Całkowita zatwierdzona przez norweski parlament rama kosztowa P85 wynosi natomiast 8,588 miliarda koron z VAT.
Stortinget zatwierdził nową ramę kosztową 19 czerwca. Decyzja parlamentu umożliwiła Kystverket przejście do kolejnego etapu realizacji i podpisanie umowy z wykonawcą.
Różnica pomiędzy wartością kontraktu a całkowitą ramą kosztową wynika z tego, że budżet całego przedsięwzięcia obejmuje szerszy zakres inwestycji niż sama umowa na wykonanie prac przez AF Gruppen.
Budowa ma potrwać około pięciu lat
Obecny harmonogram zakłada rozpoczęcie głównych prac na początku 2027 roku. Sama budowa ma potrwać około pięciu lat.
Najbliższe miesiące będą więc kluczowe dla przygotowania inwestycji. Kystverket i AF Gruppen będą dopracowywać rozwiązania techniczne, organizację prac oraz kwestie związane z rozpoczęciem budowy.
Jeżeli harmonogram zostanie utrzymany, Norwegia zrobi kolejny krok w kierunku realizacji projektu, o którym mówi się od dziesięcioleci. Stad skipstunnel może stać się nie tylko ważnym elementem infrastruktury morskiej kraju, ale również jednym z najbardziej niezwykłych projektów inżynieryjnych współczesnej Norwegii.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. en kontrakt – kontrakt
🇳🇴 Kontrakten ble signert i Ålesund.
🇵🇱 Kontrakt został podpisany w Ålesund.
2. en byggestart – rozpoczęcie budowy
🇳🇴 Byggestart er planlagt tidlig i 2027.
🇵🇱 Rozpoczęcie budowy planowane jest na początku 2027 roku.
3. en tunnel – tunel
🇳🇴 Tunnelen blir 1700 meter lang.
🇵🇱 Tunel będzie miał 1700 metrów długości.
4. en kostnadsramme – rama kosztowa, limit kosztów
🇳🇴 Stortinget vedtok en ny kostnadsramme.
🇵🇱 Parlament przyjął nową ramę kosztową.
5. en sjøvei – droga morska, szlak morski
🇳🇴 Målet er en tryggere og mer forutsigbar sjøvei.
🇵🇱 Celem jest bezpieczniejszy i bardziej przewidywalny szlak morski.
Źródło: kystverket, Zdjęcie: pixabay
Przeczytaj również: Rzetelny wykonawca: jak sprawdzić firmę przed remontem lub budową?
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
