Śmierć króla Haralda V pogrążyła Norwegię w żałobie. Monarchа zmarł 28 sierpnia 2026 roku o godz. 6.35, a rząd natychmiast ogłosił narodowy okres żałoby, który potrwa do czasu pogrzebu. W całym kraju opuszczane są flagi, a władze apelują przede wszystkim o wzajemną troskę, wspólnotę i godne upamiętnienie monarchy.
Król Harald V nie żyje. Zmarł 28 sierpnia rano
Informację o śmierci króla Haralda V przekazało norweskie Biuro Premiera. Z oficjalnego komunikatu wynika, że monarcha zmarł 28 sierpnia 2026 roku o godz. 6.35. Szczegółowe informacje dotyczące śmierci króla mają być sukcesywnie publikowane przez dwór królewski.
Śmierć monarchy natychmiast stała się wydarzeniem o znaczeniu państwowym. Norweski rząd rozpoczął działania związane z narodową żałobą oraz określił sposób, w jaki instytucje publiczne mają oddać hołd zmarłemu królowi.
Flagi w całej Norwegii opuszczone do połowy masztu
Jednym z pierwszych widocznych symboli żałoby będzie opuszczenie flag państwowych do połowy masztu.
Rząd zdecydował, że od 28 sierpnia aż do zakończenia pogrzebu króla flagi będą opuszczone do połowy masztu na wszystkich obiektach należących do państwa. Po ceremonii pogrzebowej zostaną ponownie podniesione na pełną wysokość.
Do przyłączenia się do tej formy upamiętnienia zachęcono również instytucje samorządowe – zarówno gminne, jak i wojewódzkie. Administracja państwowa ma zadbać o przekazanie informacji także na poziom lokalny.
Osoby prywatne oraz prywatne firmy, które chcą wywiesić flagę opuszczoną do połowy masztu, mogą stosować te same zasady co instytucje państwowe.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami dotyczącymi flagowania, przy opuszczaniu flagi należy najpierw podnieść ją na pełną wysokość, a dopiero potem całkowicie opuścić.
Rząd ogłosił narodowy okres żałoby
Norweski rząd ustanowił narodowy okres żałoby, określany również jako landesorg. Rozpoczął się on w dniu śmierci króla i potrwa do czasu pogrzebu. Oficjalna rządowa instrukcja podkreśla, że jest to czas refleksji oraz wyraz żałoby całego społeczeństwa.
Co istotne, w Norwegii nie istnieje jeden szczegółowy zestaw zasad określających, jak każdy obywatel powinien zachowywać się podczas narodowej żałoby.
Rząd zaznacza, że żałoba jest sprawą osobistą. Ludzie mogą różnie reagować na śmierć monarchy i w różny sposób wyrażać swój smutek. Dotyczy to zarówno pojedynczych osób i rodzin, jak i społeczności lokalnych, miejsc pracy, organizacji czy całego kraju.
Nie ma obowiązku specjalnego ubioru ani określonego zachowania
Rządowa instrukcja nie nakłada na mieszkańców obowiązku ubierania się w konkretny sposób ani uczestniczenia w określonych formach obchodów żałoby.
Władze podkreślają, że każdy powinien znaleźć własny sposób na okazanie smutku i solidarności. Samorządy mogą natomiast zdecydować się na działania podobne do tych podejmowanych przez administrację państwową.
Apel minister Astri Aas-Hansen: „Musimy troszczyć się o siebie”
Śmierć króla stała się również okazją do apelu o wzajemną troskę.
Minister sprawiedliwości i gotowości kryzysowej Astri Aas-Hansen powiedziała, że śmierć monarchy mocno dotyka wszystkich i zaapelowała do mieszkańców, aby w tym trudnym czasie nie pozostawali sami.
Minister zachęciła osoby, które czują się samotne, do otwarcia się na innych, nawiązywania kontaktu i szukania wspólnoty. Jednocześnie zwróciła uwagę, aby osoby wiedzące o czyjejś samotności same wykonały pierwszy krok – zadzwoniły, odwiedziły taką osobę lub zaprosiły ją do siebie.
Aas-Hansen nawiązała przy tym do słów króla Haralda z jego przemówienia noworocznego wygłoszonego podczas pandemii koronawirusa. Monarcha apelował wówczas, aby Norwegowie byli dla siebie nawzajem wsparciem i dostrzegali osoby potrzebujące kontaktu.
Szczególny charakter norweskiej reakcji na śmierć monarchy
To właśnie ten element oficjalnych komunikatów szczególnie pokazuje charakter norweskiej reakcji na śmierć monarchy. Obok państwowych ceremonii i opuszczonych flag pojawia się wyraźny apel społeczny: żałoba ma być nie tylko symbolem państwowym, lecz także okazją do zwrócenia uwagi na innych ludzi.
Jak będzie wyglądała żałoba narodowa w Norwegii?
Rząd przygotował szczegółowe wytyczne dotyczące sposobów upamiętnienia króla. Dokument obejmuje m.in. zasady dotyczące flagowania, wydarzeń publicznych, uroczystości, kwiatów, zapalania świec, ksiąg kondolencyjnych, stron internetowych, mediów społecznościowych oraz ceremonii pogrzebowej.
W przypadku instytucji państwowych przewidziano m.in. opuszczenie flag do połowy masztu. Wydarzenia o charakterze zawodowym mogą odbywać się zgodnie z planem, ale powinny mieć odpowiednio godną oprawę.
Wśród możliwych form upamiętnienia rząd wymienia m.in. zachowanie chwili ciszy, wystawienie portretu króla Haralda oraz zapalenie świec. Wydarzenia towarzyskie niezwiązane z pracą powinny zostać odwołane lub przełożone.
Pogrzeb króla Haralda V zakończy narodową żałobę
Narodowy okres żałoby został ustanowiony od dnia śmierci króla do dnia jego pogrzebu. Dokładne informacje dotyczące ceremonii będą przekazywane przez norweskie władze i dwór królewski.
Do czasu pogrzebu Norwegia pozostanie więc w oficjalnym okresie żałoby, a kolejne decyzje będą dotyczyły przede wszystkim organizacji uroczystości oraz sposobu upamiętnienia monarchy.
Śmierć Haralda V oznacza dla Norwegii nie tylko odejście wieloletniego monarchy, lecz także początek ważnego momentu w historii współczesnego kraju. Władze już teraz przygotowują społeczeństwo na kolejne etapy państwowych uroczystości i zmian związanych z odejściem króla.
Źródło: regjeringen, Zdjęcie: zrzut ekranu/Kongehuset
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
