Storting w kryzysie ma nadal podejmować najważniejsze decyzje dla Norwegii, nawet jeśli parlamentarzyści nie będą mogli wejść do swojej siedziby w Oslo. W Drammen przeprowadzono realistyczne ćwiczenia, podczas których testowano możliwość zorganizowania posiedzenia parlamentu, pracy komisji i konferencji prasowej w zupełnie innym miejscu. Pytanie nie brzmi więc, czy taki scenariusz jest prawdopodobny, lecz czy państwo będzie przygotowane, jeśli rzeczywiście kiedyś stanie się koniecznością.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Storting w kryzysie. Norwegia testuje pracę parlamentu poza Oslo
We wtorek 15 września w Drammen przeprowadzono fikcyjne posiedzenie norweskiego parlamentu. Ćwiczenie miało sprawdzić, czy Storting może zachować swoje najważniejsze funkcje w sytuacji, gdy z jakiegoś powodu nie będzie możliwe korzystanie z jego siedziby.
W ramach „Øvelse Reloc” parlamentarzyści i pracownicy administracji ćwiczyli między innymi przeprowadzenie posiedzenia Stortingu oraz konferencji prasowej. Wszystko odbywało się na podstawie fikcyjnego scenariusza kryzysowego.
Na pierwszy rzut oka może to wyglądać jak standardowe ćwiczenia służb i administracji. W rzeczywistości zakres testowanego scenariusza dotyczy jednego z podstawowych elementów funkcjonowania państwa – zdolności parlamentu do dalszego działania w sytuacji nadzwyczajnej.
Dlaczego Storting ćwiczy pracę poza swoją siedzibą?
Prezydent Stortingu Masud Gharahkhani, który sam uczestniczył w ćwiczeniach 15 września, podkreślał znaczenie ciągłości pracy parlamentu w sytuacji kryzysowej.
Jak wskazał, w przypadku poważnego kryzysu społeczeństwo będzie zależne od możliwości podejmowania przez Storting ważnych decyzji. Dlatego parlament musi brać pod uwagę sytuacje, w których fizyczne spotkanie w jego siedzibie nie będzie możliwe.
Nie chodzi więc wyłącznie o znalezienie alternatywnego budynku. Konieczne jest zapewnienie możliwości przeprowadzania posiedzeń, komunikacji, podejmowania decyzji oraz wykonywania funkcji kontrolnych.
Komentarz: To właśnie ten element jest najbardziej interesujący. Ćwiczenie nie polegało jedynie na przeniesieniu ludzi i sprzętu do hotelu. Sprawdzano, czy cały mechanizm parlamentarny może działać w warunkach, które odbiegają od normalnego trybu pracy.
Historia pokazuje, dlaczego ciągłość parlamentu ma znaczenie
Władze Stortingu odwołują się również do doświadczeń historycznych.
15 kwietnia 1940 roku, w czasie niemieckiej inwazji na Norwegię, przedstawiciele Stortingu podpisali pełnomocnictwo przekazujące rządowi odpowiedzialność za wykonywanie zadań parlamentu. Następnie Storting nie obradował przez ponad pięć lat.
Władze norweskiego parlamentu przywołują również przykład Ukrainy. Podczas pełnoskalowej wojny prowadzonej przez Rosję ukraiński rząd otrzymał nadzwyczajne uprawnienia kryzysowe, jednak parlament nadal się zbierał, uchwalał ustawy i kontrolował rząd.
Według przewodniczącego Stortingu ma to znaczenie dla legitymacji podejmowanych decyzji. Jednym z celów obecnych ćwiczeń jest więc zapewnienie funkcjonowania demokratycznych instytucji również w wyjątkowo trudnych warunkach.
Ćwiczenia trwały dwa dni
Całe przedsięwzięcie rozłożono na dwa dni.
W poniedziałek 14 września część administracji Stortingu ćwiczyła utworzenie kierownictwa kryzysowego, podejmowanie decyzji oraz transport sprzętu i personelu do hotelu Scandic Ambassadeur w Drammen.
Następnego dnia, we wtorek 15 września, około 40 parlamentarzystów przeprowadziło w hotelu symulowane posiedzenie Stortingu.
To jednak nie wszystko. W ramach ćwiczeń przeprowadzono również posiedzenie rozszerzonej Komisji Spraw Zagranicznych i Obrony. Celem było sprawdzenie, czy możliwe jest utrzymanie komunikacji pomiędzy parlamentem a rządem w miejscu innym niż zwykle.
Dodatkowym elementem była symulowana konferencja prasowa.
Nie tylko wojna. Testowano różne scenariusze kryzysowe
Dyrektor Stortingu Kyrre Grimstad podkreślił, że w sytuacji kryzysowej kluczowe znaczenie ma zdolność parlamentu do funkcjonowania i podejmowania decyzji dotyczących całego kraju.
Według niego parlament przygotowuje się na różne możliwe scenariusze. Jednym z nich jest konieczność prowadzenia obrad w innej lokalizacji.
Grimstad zwrócił uwagę, że taki scenariusz jest złożony. Właśnie dlatego ćwiczenia mają być możliwie realistyczne – chodzi o sprawdzenie procedur w praktyce i wyciągnięcie wniosków przed ewentualnym rzeczywistym kryzysem.
To istotna różnica między samym przygotowaniem dokumentacji a rzeczywistym sprawdzeniem procedur. Dopiero praktyczne ćwiczenie może ujawnić problemy, których wcześniej nie przewidziano.
Organizatorzy celowo szukali błędów
Jednym z najważniejszych celów „Øvelse Reloc” było znalezienie słabych punktów.
Organizatorzy nie zakładają, że alternatywny sposób funkcjonowania Stortingu będzie kiedykolwiek potrzebny. Jednocześnie wychodzą z założenia, że w przypadku poważnego kryzysu nie będzie czasu na improwizowanie.
Dlatego ćwiczenie miało pozwolić na identyfikację problemów, wskazanie obszarów wymagających poprawy oraz zwiększenie gotowości parlamentu.
Z perspektywy bezpieczeństwa właśnie taki sposób testowania procedur wydaje się kluczowy: nie chodzi o pokazanie, że wszystko działa idealnie, lecz o znalezienie problemów wtedy, gdy ich rozwiązanie jest jeszcze możliwe.
Ćwiczenia są częścią większego programu bezpieczeństwa
„Øvelse Reloc” nie jest odosobnionym przedsięwzięciem. Ćwiczenia stanowią część szerszych działań mających zwiększyć odporność Stortingu na sytuacje kryzysowe i wojenne.
Wnioski z przeprowadzonego testu mają zostać wykorzystane przy dalszym rozwijaniu planów zarządzania kryzysowego.
Chodzi również o zwiększenie kompetencji w zakresie bezpieczeństwa i gotowości oraz zapewnienie możliwości wykonywania przez Storting funkcji o znaczeniu krytycznym dla społeczeństwa i wynikających z konstytucji.
„Totalforsvarsåret 2026” – ćwiczenia w ramach roku obrony totalnej
Ćwiczenie przeprowadzono jako część Totalforsvarsåret 2026, czyli programu związanego ze wzmacnianiem norweskiego systemu obrony totalnej.
Wnioski z ćwiczeń mają posłużyć do dalszego przygotowania Stortingu na sytuacje nadzwyczajne. W praktyce oznacza to rozwijanie procedur pozwalających parlamentowi działać również wtedy, gdy normalne warunki funkcjonowania państwa zostaną poważnie zakłócone.
Dla obywateli najważniejszy jest jednak szerszy aspekt całego przedsięwzięcia. W sytuacji kryzysowej działanie instytucji demokratycznych nie może być uzależnione wyłącznie od tego, czy ich pracownicy mogą fizycznie dotrzeć do standardowej siedziby.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. en øvelse – ćwiczenie, szkolenie
🇳🇴 Vi gjennomfører en viktig øvelse.
🇵🇱 Przeprowadzamy ważne ćwiczenie.
2. en krise – kryzys
🇳🇴 Stortinget må være forberedt på en krise.
🇵🇱 Storting musi być przygotowany na kryzys.
3. å opprettholde – utrzymywać, zachować
🇳🇴 Målet er å opprettholde viktige funksjoner.
🇵🇱 Celem jest zachowanie ważnych funkcji.
6. en utfordring – wyzwanie, trudność
🇳🇴 Øvelsen skal avdekke nye utfordringer.
🇵🇱 Ćwiczenie ma ujawnić nowe wyzwania.
Źródło: Storting, Zdjęcie: Linda Næsfeldt / Stortinget
Przeczytaj również: Rząd Norwegii naciska na Meta. Dzieci mają być lepiej chronione w internecie – co się zmieni?
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
