Powroty z Norwegii właśnie zostały objęte nowymi zasadami dotyczącymi wsparcia finansowego i reintegracji. Od 15 września 2026 roku obowiązuje nowa regulacja, która ma uprościć system i objąć pomocą kolejne grupy cudzoziemców zobowiązanych do opuszczenia kraju. Warto jednak dokładnie sprawdzić, co rzeczywiście się zmieniło, ponieważ za hasłem „uproszczenia” kryją się również konkretne terminy i warunki.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Powroty z Norwegii na nowych zasadach. Zmieniły się przepisy dotyczące wsparcia
Od 15 września 2026 roku w Norwegii obowiązuje nowa regulacja dotycząca świadczeń na powrót i reintegrację. Norweskie Ministerstwo Sprawiedliwości i Bezpieczeństwa Publicznego przekonuje, że zmiana ma uprościć system oraz zwiększyć liczbę dobrowolnych powrotów osób zobowiązanych do opuszczenia kraju.
Nowe przepisy dotyczą cudzoziemców, którzy mają obowiązek wyjazdu z obszaru Schengen i Unii Europejskiej. To istotne doprecyzowanie, ponieważ obowiązek nie jest już przedstawiany wyłącznie jako konieczność opuszczenia terytorium Norwegii.
Nowe przepisy zastępują regulację z 2020 roku
Nowa regulacja zastępuje przepisy dotyczące wsparcia dla osób korzystających z dobrowolnego powrotu oraz powrotu przymusowego, które obowiązywały od 2020 roku. Jednocześnie znaczna część dotychczasowych rozwiązań pozostaje w mocy.
W dalszym ciągu system obejmuje między innymi:
- pomoc w organizacji powrotu do kraju pochodzenia,
- środki na podróż,
- świadczenie pieniężne,
- wsparcie związane z reintegracją w kraju pochodzenia.
Z punktu widzenia osoby zainteresowanej najważniejsza jest więc nie całkowita zmiana systemu, lecz sposób uporządkowania istniejących form pomocy.
Rząd mówi o uproszczeniu systemu
Norweskie władze wskazują, że jednym z głównych celów nowych przepisów jest stworzenie bardziej przejrzystego systemu świadczeń. Zmieniono między innymi sposób grupowania osób uprawnionych oraz ujednolicono poziomy wsparcia.
Według ministerstwa powinno to ułatwić zarówno zrozumienie zasad przez zainteresowanych, jak i ich stosowanie przez administrację.
To jednak nie oznacza, że każda osoba posiadająca decyzję o obowiązku powrotu automatycznie otrzyma świadczenie. Nadal znaczenie mają konkretne warunki określone w przepisach.
Więcej osób może zostać objętych wsparciem na reintegrację
Jedną z najważniejszych zmian jest wyodrębnienie nowej grupy osób objętych europejskim programem reintegracyjnym European Reintegration Programme (EURP).
Osoby posiadające decyzję o powrocie, które spełniają warunki programu, mogą dzięki temu zostać objęte możliwością otrzymania pomocy związanej z reintegracją po powrocie do kraju pochodzenia.
W praktyce oznacza to rozszerzenie możliwości korzystania z określonego rodzaju wsparcia. Nie należy jednak utożsamiać tego z automatycznym przyznaniem pieniędzy każdej osobie opuszczającej Norwegię.
Obowiązek wyjazdu obejmuje cały obszar Schengen i UE
Nowa regulacja wyraźniej określa również zakres obowiązku powrotu. Chodzi o konieczność opuszczenia całego obszaru Schengen i Unii Europejskiej, a nie tylko terytorium Norwegii.
To ważna informacja dla osób, które mogłyby zakładać, że wykonanie decyzji o powrocie oznacza jedynie wyjazd z Norwegii do innego państwa europejskiego.
Z treści nowych przepisów wynika, że takie rozumienie obowiązku nie odpowiada obecnym zasadom.
Sześć miesięcy na realizację powrotu
Nowe przepisy wprowadzają również konkretną zasadę dotyczącą decyzji o przyznaniu świadczenia.
Co do zasady decyzja dotycząca wsparcia wygasa automatycznie po sześciu miesiącach od dnia jej wydania, jeżeli powrót nie został zrealizowany.
To jeden z elementów, który warto szczególnie dokładnie sprawdzić w przypadku osób posiadających decyzję o przyznaniu pomocy. Samo uzyskanie decyzji nie oznacza bowiem, że wsparcie pozostaje dostępne bezterminowo.
Nowe zasady dotyczą również spraw już rozpatrywanych przez UDI
Istotne jest również to, że nowa regulacja nie została ograniczona wyłącznie do nowych spraw.
Przepisy mają zastosowanie do wszystkich spraw znajdujących się w toku w UDI w momencie wejścia regulacji w życie, czyli 15 września 2026 roku. Jednocześnie uchylona została wcześniejsza regulacja z 17 lutego 2020 roku, nr 183.
Dla osób, których sprawy znajdują się w procedurze, oznacza to konieczność zwrócenia uwagi na przepisy obowiązujące po 15 września.
Czy system rzeczywiście będzie prostszy?
Rząd przedstawia zmianę jako uproszczenie i uporządkowanie systemu. Z perspektywy osoby, która otrzymała decyzję o obowiązku opuszczenia Norwegii, kluczowe pozostają jednak konkretne warunki: rodzaj decyzji, możliwość skorzystania z programu reintegracyjnego oraz termin realizacji powrotu.
Warto więc ostrożnie podchodzić do ogólnego określenia „łatwiejszy system”. Uproszczenie przepisów administracyjnych nie musi oznaczać, że procedura będzie prostsza w każdej indywidualnej sytuacji.
Uporządkowanie istniejącego systemu
Zmiana jest przede wszystkim próbą uporządkowania istniejącego systemu i rozszerzenia dostępu do części programów reintegracyjnych. Dla osób objętych decyzją o powrocie szczególnie istotne są dwa elementy: zakres obowiązku wyjazdu obejmujący Schengen i UE oraz sześciomiesięczny termin dotyczący decyzji o świadczeniu.
Co warto zapamiętać?
Od 15 września 2026 roku:
- obowiązuje nowa regulacja dotycząca świadczeń na powrót i reintegrację,
- zastąpiła przepisy obowiązujące od 2020 roku,
- zachowano podstawowe formy pomocy, w tym wsparcie podróży i reintegracji,
- do systemu włączono jako osobną grupę osoby objęte programem EURP,
- obowiązek wyjazdu dotyczy opuszczenia całego obszaru Schengen i UE,
- decyzja o świadczeniu co do zasady wygasa po sześciu miesiącach, jeśli powrót nie został zrealizowany,
- nowe przepisy obejmują również sprawy będące w toku w UDI w dniu wejścia regulacji w życie.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. en retur – powrót
🇳🇴 Returen må gjennomføres innen fristen.
🇵🇱 Powrót musi zostać zrealizowany w wyznaczonym terminie.
2. en forskrift – rozporządzenie, przepis wykonawczy
🇳🇴 Den nye forskriften trer i kraft i dag.
🇵🇱 Nowe rozporządzenie wchodzi dziś w życie.
3. en stønad – świadczenie, wsparcie finansowe
🇳🇴 Personen kan søke om stønad til retur.
🇵🇱 Osoba może ubiegać się o świadczenie na powrót.
4. å gjennomføre – przeprowadzić, zrealizować
🇳🇴 Returen må gjennomføres så snart som mulig.
🇵🇱 Powrót musi zostać zrealizowany tak szybko, jak to możliwe.
Założyciel i redaktor naczelny Radia Wataha oraz portalu Wataha.no. Od blisko 20 lat mieszka w Norwegii, gdzie aktywnie działa na rzecz Polonii, łącząc ludzi, instytucje i rzetelne informacje w jednym miejscu.
Steve Joobs (Łukasz Pawłowicz) – Twórca medium, które od 2017 roku bez wsparcia dotacji informuje, pomaga i integruje Polaków w Norwegii – od spraw urzędowych i prawa pracy, po życie codzienne i wydarzenia społeczne.
Znany z bezpośredniego stylu i podejścia „bez ściemy” – stawia na konkret, wiarygodne źródła i realną pomoc. Radio Wataha i Wataha.no to dla niego nie projekt, tylko misja i odpowiedzialność wobec ludzi.
Na co dzień rozwija radio, prowadzi audycje i wywiady oraz tworzy treści, które mają sens i wartość dla Polaków mieszkających za granicą.
