Fensfeltet wchodzi w nową fazę, a norweski rząd rozpoczyna właśnie prace nad państwowym planem zagospodarowania tego strategicznego obszaru. Chodzi o jedno z najważniejszych europejskich złóż metali ziem rzadkich, które może mieć znaczenie dla przemysłu, miejsc pracy i bezpieczeństwa surowcowego Norwegii. Pierwszym krokiem będzie przygotowanie programu planistycznego, który określi zakres analiz, kwestie środowiskowe oraz sposób prowadzenia całego procesu.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Fensfeltet wchodzi w nową fazę. Norwegia rozpoczyna kluczowe prace
Norwegia rozpoczyna kolejny etap przygotowań do zagospodarowania Fensfeltet w Telemarku. Ministerstwo Handlu, Przemysłu i Rybołówstwa (Nærings- og fiskeridepartementet) ma przygotować propozycję programu planistycznego dla tego obszaru.
Dokument będzie miał kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu całego procesu. Określi między innymi, które obszary i zagadnienia powinny zostać objęte oceną oddziaływania oraz w jaki sposób ma przebiegać procedura planistyczna.
Organem odpowiedzialnym za planowanie będzie Ministerstwo Samorządu Terytorialnego i Okręgów (Kommunal- og distriktsdepartementet), które będzie również odpowiedzialne za ostateczne zatwierdzenie planu.
Propozycja programu ma zostać przekazana do konsultacji społecznych tak szybko, jak będzie to możliwe w 2027 roku.
Fensfeltet ma znaczenie dla norweskiego przemysłu
Norweska minister handlu i przemysłu Cecilie Myrseth podkreśla, że Fensfeltet posiada największe udokumentowane złoża metali ziem rzadkich w Europie.
Według ministerstwa potencjał tego obszaru może mieć znaczenie dla rozwoju gospodarczego Telemarku, tworzenia nowych miejsc pracy oraz budowania krajowych łańcuchów dostaw opartych na własnych zasobach Norwegii.
– Fensfeltet to możliwość budowy nowego przemysłu i silniejszych łańcuchów wartości opartych na własnych zasobach – powiedziała Cecilie Myrseth.
Rząd chce jednocześnie możliwie szybko posuwać projekt do przodu. Ambicją Ministerstwa Handlu, Przemysłu i Rybołówstwa jest przygotowanie planu najpóźniej w 2028 roku, a najwcześniej do końca 2027 roku.
Trzeba jeszcze poczekać
Rozpoczęcie prac planistycznych nie oznacza jeszcze rozpoczęcia wydobycia. To etap, podczas którego państwo ma ustalić, gdzie i na jakich zasadach mogłyby powstać przyszłe instalacje oraz jak inwestycja powinna zostać oceniona pod względem środowiskowym, społecznym i infrastrukturalnym.
Środowisko, lokalne społeczności i bezpieczeństwo
Tempo realizacji projektu ma być szybkie, ale rząd zapowiada jednocześnie uwzględnienie wielu różnych interesów.
Minister ds. samorządu terytorialnego i okręgów Bjørnar Skjæran wskazuje, że proces planistyczny powinien uwzględniać między innymi:
– kwestie środowiskowe,
– interesy regionów i obszarów lokalnych,
– potrzeby lokalnej społeczności,
– bezpieczeństwo,
– gotowość na sytuacje kryzysowe.
Rząd chce więc połączyć szybki rozwój projektu z przeprowadzeniem odpowiednich analiz i konsultacji.
Ruszają prace nad państwowym planem regulacyjnym
Prace nad państwowym planem regulacyjnym dla Fensfeltet rozpoczynają się już teraz. Ministerstwo Handlu, Przemysłu i Rybołówstwa oraz Ministerstwo Samorządu Terytorialnego i Okręgów rozpoczną identyfikowanie analiz i ekspertyz potrzebnych do dalszego procesu.
Ministerstwo Handlu, Przemysłu i Rybołówstwa zamierza również zatrudnić kierownika projektu, który będzie odpowiadał za dalsze prowadzenie prac. Nabór na stanowisko ma zostać ogłoszony natychmiast.
To pokazuje, że projekt przechodzi z etapu przygotowawczego do bardziej konkretnej fazy administracyjnej.
Dlaczego państwo przejęło proces planistyczny?
Wiosną 2026 roku gmina Nome zwróciła się do państwa z prośbą o przejęcie procesu planistycznego.
22 kwietnia 2026 roku norweski rząd ogłosił, że dla Fensfeltet zostanie przygotowany państwowy plan. Powodem była konieczność jednoczesnego uwzględnienia wielu istotnych kwestii oraz fakt, że wydobycie metali ziem rzadkich z tego obszaru ma znaczenie o charakterze ogólnokrajowym.
Rząd zdecydował, że planowanie będzie prowadzone w formie regulacji obszarowej (områderegulering).
Co ma obejmować plan dla Fensfeltet?
Celem planu będzie określenie lokalizacji oraz ram dla przyszłego wydobycia i przetwarzania minerałów pochodzących z Fensfeltet.
Plan ma uwzględniać między innymi tereny potrzebne pod:
– zakłady przetwórcze,
– składowiska,
– magazynowanie i wykorzystanie odpadów powstających podczas procesu wydobycia,
– niezbędną infrastrukturę,
– podziemny obszar kopalni.
Oznacza to, że planowanie nie będzie dotyczyło wyłącznie samej kopalni. Konieczne będzie również zaplanowanie infrastruktury i obiektów potrzebnych do dalszego przetwarzania wydobywanych surowców.
Pierwszy krok: program planistyczny
Pierwszym etapem będzie przygotowanie przez Ministerstwo Handlu, Przemysłu i Rybołówstwa propozycji programu planistycznego (planprogram).
Dokument ma odpowiedzieć na podstawowe pytania dotyczące dalszego procesu. Zostanie w nim określone, jakie obszary i zagadnienia powinny zostać poddane ocenie oddziaływania oraz w jaki sposób ma przebiegać procedura planistyczna.
Propozycja programu ma zostać skierowana do konsultacji społecznych tak szybko, jak będzie to możliwe w 2027 roku.
Dopiero kolejne etapy procesu pozwolą dokładniej określić, jak może wyglądać przyszłe zagospodarowanie Fensfeltet i jakie warunki będą musiały zostać spełnione przed ewentualnym rozpoczęciem wydobycia.
Fensfeltet – projekt o znaczeniu nie tylko lokalnym
Z punktu widzenia Norwegii Fensfeltet jest projektem wykraczającym poza interes jednej gminy czy regionu. Rząd wiąże z nim potencjał rozwoju przemysłu, nowych miejsc pracy oraz budowania krajowych łańcuchów dostaw surowców.
Jednocześnie skala projektu oznacza konieczność przeprowadzenia szeroko zakrojonych analiz. Najbliższym ważnym terminem będzie więc przygotowanie programu planistycznego i rozpoczęcie konsultacji społecznych w 2027 roku.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. utvinning – wydobycie
🇳🇴 Utvinning av mineraler krever god planlegging.
🇵🇱 Wydobycie minerałów wymaga dobrego planowania.
2. en planprosess – proces planistyczny
🇳🇴 Planprosessen starter nå.
🇵🇱 Proces planistyczny rozpoczyna się teraz.
3. en arbeidsplass – miejsce pracy
🇳🇴 Prosjektet kan skape nye arbeidsplasser.
🇵🇱 Projekt może stworzyć nowe miejsca pracy.
Źródło: regjeringen, Zdjęcie: KDD/ regjeringen
Przeczytaj również: Czy potrafisz korzystać z mapy i kompasu bez telefonu? Wyniki badania zaskakują
Założyciel i redaktor naczelny Radia Wataha oraz portalu Wataha.no. Od blisko 20 lat mieszka w Norwegii, gdzie aktywnie działa na rzecz Polonii, łącząc ludzi, instytucje i rzetelne informacje w jednym miejscu.
Steve Joobs (Łukasz Pawłowicz) – Twórca medium, które od 2017 roku bez wsparcia dotacji informuje, pomaga i integruje Polaków w Norwegii – od spraw urzędowych i prawa pracy, po życie codzienne i wydarzenia społeczne.
Znany z bezpośredniego stylu i podejścia „bez ściemy” – stawia na konkret, wiarygodne źródła i realną pomoc. Radio Wataha i Wataha.no to dla niego nie projekt, tylko misja i odpowiedzialność wobec ludzi.
Na co dzień rozwija radio, prowadzi audycje i wywiady oraz tworzy treści, które mają sens i wartość dla Polaków mieszkających za granicą.
