Stopa procentowa w Norwegii została podniesiona do 4,50 proc., a decyzja Norges Bank może mieć bezpośrednie znaczenie dla kredytobiorców, gospodarstw domowych i całej gospodarki. Bank centralny chce w ten sposób ograniczyć utrzymującą się zbyt wysoką inflację i doprowadzić ją do celu wynoszącego 2 proc. Jednocześnie Norges Bank sygnalizuje, że stopy mogą pozostać wysokie przez pewien czas, a kolejna podwyżka nie jest wykluczona.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Norges Bank podnosi stopę procentową do 4,50 proc.
Na posiedzeniu 23 września Komitet ds. Polityki Pieniężnej i Stabilności Finansowej Norges Bank zdecydował o podniesieniu stopy procentowej z 4,25 do 4,50 proc.
Bank centralny uzasadnia decyzję koniecznością prowadzenia nieco bardziej restrykcyjnej polityki pieniężnej. Jej celem jest ograniczenie wzrostu cen i sprowadzenie inflacji do poziomu 2 proc. w rozsądnym czasie.
Prezes Norges Bank Ida Wolden Bache podkreśliła, że wzrost cen od kilku lat utrzymuje się powyżej wyznaczonego celu. Jej zdaniem podwyższenie stóp powinno pomóc ograniczyć presję cenową.
Jednocześnie bank centralny zaznacza, że stopy mogą pozostać na podwyższonym poziomie przez pewien czas. Jeżeli perspektywy inflacji będą tego wymagały, Norges Bank jest gotowy ponownie podnieść stopę procentową.
Inflacja nadal pozostaje głównym problemem
Norges Bank zwraca uwagę, że inflacja od dłuższego czasu znajduje się powyżej celu. To właśnie sytuacja cenowa jest jednym z najważniejszych powodów wrześniowej decyzji.
Od czerwcowego posiedzenia pojawiły się jednak również sygnały wskazujące na pewne osłabienie presji inflacyjnej. Inflacja bazowa, mierzona wskaźnikiem KPI-JAE, spadła i okazała się niższa od wcześniejszych oczekiwań.
Jednocześnie ogólny wzrost cen mierzony wskaźnikiem CPI był wyższy, niż wcześniej prognozowano.
Według Norges Bank perspektywy inflacji w dalszej części okresu prognozy nie zmieniły się jednak na tyle, aby uznać, że problem został rozwiązany.
Ceny ropy i gazu oraz sytuacja międzynarodowa zwiększają niepewność
Na perspektywy cen wpływają również wydarzenia na światowych rynkach. Norges Bank wskazuje na konflikt na Bliskim Wschodzie, który nadal zwiększa niepewność dotyczącą przyszłej sytuacji inflacyjnej.
Od czerwca wzrosły ceny ropy i gazu, a także ceny kilku innych surowców.
Z drugiej strony mocniejsza korona norweska może ograniczać wzrost cen towarów sprowadzanych z zagranicy. Jest to jeden z czynników, które mogą działać w przeciwnym kierunku niż wzrost cen surowców.
Wzrosły również rynkowe stopy procentowe zarówno w Norwegii, jak i za granicą.
Norges Bank widzi oznaki słabszej presji na rynku pracy
Bank centralny analizuje nie tylko inflację, ale również kondycję norweskiej gospodarki i rynku pracy.
Aktywność gospodarcza w gospodarce kontynentalnej Norwegii rosła mniej więcej zgodnie z wcześniejszymi przewidywaniami. Zatrudnienie nadal się zwiększało, natomiast bezrobocie w ostatnich miesiącach zmieniło się niewiele.
Jednocześnie mniej przedsiębiorstw należących do regionalnej sieci Norges Bank informuje o problemach z niewystarczającymi mocami produkcyjnymi oraz niedoborem pracowników.
Oznacza to, że wykorzystanie potencjału norweskiej gospodarki wydaje się nieco niższe niż wcześniej.
Wzrost kosztów firm może nadal podbijać ceny
Jednym z problemów, na które zwraca uwagę Norges Bank, jest silny wzrost kosztów przedsiębiorstw w ostatnich latach.
Bank centralny ocenia, że wysokie koszty mogą nadal utrzymywać presję na wzrost cen. Istnieje również ryzyko, że przy długotrwałej wysokiej inflacji firmy i gospodarstwa domowe zaczną zakładać, że ceny będą nadal szybko rosły.
To może sprawić, że inflacja stanie się bardziej trwała i trudniejsza do obniżenia.
Dlatego Norges Bank chce ograniczać inflację, jednocześnie unikając nadmiernego hamowania aktywności gospodarczej.
Czy będą kolejne podwyżki stóp procentowych?
Wrześniowa decyzja nie oznacza, że cykl podwyżek został definitywnie zakończony.
Norges Bank przewiduje, że stopa procentowa prawdopodobnie pozostanie na wysokim poziomie przez pewien czas. Jednocześnie Komitet deklaruje gotowość do kolejnej podwyżki, jeżeli perspektywy inflacji będą wskazywały na taką potrzebę.
W praktyce oznacza to, że przyszłe decyzje będą zależały przede wszystkim od danych dotyczących inflacji, gospodarki i rynku pracy.
Bank centralny zaznacza, że jeżeli sytuacja gospodarcza się zmieni, zmienią się również perspektywy dotyczące stóp procentowych.
Stopa procentowa może być niższa, jeśli inflacja zacznie szybko spadać
Norges Bank wskazuje również na scenariusz odwrotny.
Jeżeli dane z ostatnich miesięcy okażą się początkiem szybszego spadku inflacji albo sytuacja na rynku pracy pogorszy się bardziej, niż obecnie zakłada bank, stopa procentowa może w przyszłości zostać obniżona względem obecnych prognoz.
Nie jest więc przesądzone, że obecny poziom 4,50 proc. będzie utrzymywany przez cały przewidywany okres.
Bank będzie szczególnie obserwował sygnały wskazujące, że wzrost cen może utrzymywać się dłużej, niż obecnie zakładają prognozy.
Norges Bank prognozuje spadek inflacji do 2 proc. w 2029 roku
Nowa prognoza zakłada, że stopa procentowa pozostanie w najbliższym okresie w pobliżu obecnego poziomu, a następnie zacznie stopniowo spadać.
W porównaniu z prognozą przedstawioną w czerwcu Norges Bank zakłada jednak utrzymywanie stóp na wyższym poziomie przez nieco dłuższy czas.
Przy takim scenariuszu inflacja ma zacząć wyraźniej spadać od przyszłego roku i osiągnąć poziom 2 proc. w 2029 roku.
Jednocześnie bank przewiduje dalsze, choć umiarkowane, schładzanie norweskiej gospodarki. Według prognozy zarejestrowane bezrobocie ma nieco wzrosnąć i znaleźć się powyżej poziomów obserwowanych w okresie poprzedzającym pandemię.
Co decyzja Norges Bank oznacza dla Norwegii?
Podwyżka stopy z 4,25 do 4,50 proc. pokazuje, że walka z inflacją pozostaje dla Norges Bank priorytetem. Bank centralny nie chce jednak nadmiernie ograniczać aktywności gospodarczej, dlatego przyszłe decyzje będą zależeć od kolejnych danych.
Dla gospodarstw domowych oznacza to przede wszystkim utrzymanie presji związanej z kosztami finansowania. Jednocześnie wysokość stóp procentowych pozostaje zależna od tego, jak szybko będzie spadała inflacja i jak będzie rozwijał się norweski rynek pracy.
Droga do celu się wydłuża
Wrześniowa decyzja Norges Bank pokazuje, że droga do powrotu inflacji do celu może potrwać dłużej, niż wcześniej oczekiwano. Szczególnie istotne będą teraz kolejne dane o cenach, płacach, zatrudnieniu oraz sytuacji gospodarczej, ponieważ to one będą wpływać na przyszły kierunek polityki pieniężnej.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
1. styringsrente – stopa procentowa banku centralnego
🇳🇴 Styringsrenten er nå 4,50 prosent.
🇵🇱 Stopa procentowa banku centralnego wynosi teraz 4,50 procent.
2. prisvekst – wzrost cen
🇳🇴 Prisveksten er fortsatt høy.
🇵🇱 Wzrost cen nadal jest wysoki.
3. inflasjon – inflacja
🇳🇴 Inflasjonen ligger over målet.
🇵🇱 Inflacja znajduje się powyżej celu.
Źródło: Norges Bank, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Norgespris: Gospodarstwa domowe zaoszczędziły 3,9 mld – najnowsze dane
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
