Norweski urząd skarbowy Skatteetaten odnotowuje w ostatnich latach wyraźny wzrost liczby podatników, którzy dokonują zmian w odliczeniach wykazywanych w swoich zeznaniach podatkowych. W odpowiedzi na ten trend urząd zapowiada intensyfikację kontroli, aby sprawdzić, czy zgłaszane odliczenia są prawidłowe.

Kryptowaluty i odliczenia. Więcej odliczeń, więcej kontroli

Ponad 550 tysięcy osób zwiększyło swoje odliczenia o co najmniej 10 000 koron przed złożeniem zeznania podatkowego za rok dochodowy 2024. To wzrost w porównaniu z 535 tysiącami podatników rok wcześniej oraz 503 tysiącami w roku podatkowym 2022.

Podatnicy mają możliwość samodzielnej korekty zeznania podatkowego, jeśli wykryją błędy lub otrzymają nowe bądź opóźnione informacje. Zeznanie można poprawiać do trzech lat wstecz.

Większa świadomość podatników

– Wzrost liczby zmian w odliczeniach oraz przeprowadzone przez nas analizy sprawiają, że wzmacniamy działania kontrolne w tym obszarze. Zależy nam na tym, aby podatnicy mieli świadomość, jak prawidłowo korzystać z przysługujących im odliczeń – mówi Odd Woxholt, dyrektor dywizji w Skatteetaten.

Wszystkie zeznania podatkowe są automatycznie sprawdzane po ich złożeniu. W przypadku wprowadzania zmian urząd porównuje dane z informacjami przekazywanymi m.in. przez banki i pracodawców, a także z danymi posiadanymi we własnych rejestrach.

– Na podstawie obecnej wiedzy będziemy prowadzić kontrole także wstecz, a ponadto położymy szczególny nacisk na odliczenia w zeznaniach za rok dochodowy 2025 – zapowiada Woxholt.

Przeczytaj również: Norweskie prawo jazdy – wymiana zagranicznego dokumentu bez stresu i niespodzianek

Rosną odliczenia związane z finansami

Największy wzrost dotyczy dwóch kategorii odliczeń: kosztów dojazdu do pracy oraz odsetek od zadłużenia w norweskich bankach. Skatteetaten ocenia jednak, że ryzyko nieprawidłowości jest równie wysokie w innych obszarach, takich jak nieruchomości.

Coraz więcej podatników wykazuje również odliczenia związane z produktami finansowymi.

– Istnieje znaczące ryzyko błędów, zwłaszcza przy odliczeniach strat na instrumentach finansowych, kryptowalutach oraz innych aktywach wirtualnych. To obszar, nad którym intensywnie pracujemy od kilku lat. W szczególności w przypadku kryptowalut widzimy wiele nieprawidłowości, ponieważ to podatnik sam ma obowiązek zgłoszenia majątku, zysków i strat – wyjaśnia Odd Woxholt.

Od 2026 roku podmioty oferujące wymianę i przechowywanie kryptowalut będą zobowiązane do przekazywania danych do Skatteetaten w ramach tzw. raportowania przez strony trzecie. Ma to znacząco poprawić możliwości weryfikacji informacji podawanych w zeznaniach podatkowych.

Większe ryzyko błędów i nadużyć

W ubiegłym tygodniu Skatteetaten wysłał zawiadomienia o ponad 500 kontrolach, dotyczących korekt odliczeń dokonanych wstecz. Są to kontrole celowane, skierowane do osób i obszarów, gdzie analizy wskazują najwyższe ryzyko błędów. Urząd nie wyklucza wysłania kolejnych zawiadomień w najbliższym czasie.

– Większość podatników składa prawidłowe zeznania. Analizy pokazują jednak, że niektóre rodzaje odliczeń są szczególnie narażone na błędy i unikanie opodatkowania. Świadome podanie nieprawidłowych danych może skutkować obowiązkiem zwrotu podatku wraz z odsetkami, dodatkowym podatkiem w wysokości do 60 procent, a w najpoważniejszych przypadkach – zgłoszeniem sprawy na policję – ostrzega Woxholt.

Fakty: zeznanie podatkowe i rozliczenie podatku

Aby wstępnie wypełnić zeznanie podatkowe, Skatteetaten pozyskuje ponad 60 milionów informacji od banków, pracodawców i instytucji wypłacających emerytury. Ostateczna odpowiedzialność za poprawność danych spoczywa jednak na podatniku.

Nie wszystkie informacje są uzupełniane automatycznie – część danych należy wpisać samodzielnie. Po złożeniu zeznania urząd przeprowadza kontrole automatyczne i systemowe. Błędne informacje mogą skutkować żądaniem zwrotu podatku, nałożeniem dodatkowego podatku lub – w skrajnych przypadkach – odpowiedzialnością karną.

Zeznania podatkowe są wysyłane etapami w marcu i kwietniu do około 5 milionów osób fizycznych i przedsiębiorców. Rozliczenia podatkowe trafiają do podatników sukcesywnie, a ostatnie decyzje wysyłane są w listopadzie.