Poziom aktywności fizycznej dorosłych mieszkańców Norwegii stopniowo rośnie, a około połowa społeczeństwa spełnia zalecenia dotyczące ruchu. Najnowsze badania pokazują jednak, że poprawa dotyczy głównie osób już aktywnych, podczas gdy najmniej aktywna część społeczeństwa praktycznie nie zmieniła swoich nawyków.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Największy potencjał tkwi w najmniej aktywnych
Nowe dane opublikowane przez Norweski Instytut Zdrowia Publicznego (FHI) pokazują, że poziom aktywności fizycznej wśród dorosłych Norwegów wzrósł w latach 2008–2009 oraz 2020–2022. Na pierwszy rzut oka można uznać to za dobrą wiadomość dla zdrowia publicznego.
Analiza wyników ujawnia jednak istotny problem. Za wzrost średniego poziomu aktywności odpowiadają przede wszystkim osoby, które już wcześniej były aktywne. To właśnie one zaczęły ćwiczyć jeszcze więcej. Tymczasem osoby prowadzące najbardziej siedzący tryb życia pozostają na niemal tym samym poziomie aktywności co kilkanaście lat temu.
Jak podkreśla starszy badacz FHI Knut Eirik Dalene, to właśnie w tej grupie kryje się największy potencjał poprawy zdrowia społeczeństwa.
– Największe możliwości poprawy zdrowia publicznego znajdują się wśród osób najmniej aktywnych. Nawet niewielki wzrost aktywności w tej grupie może przynieść bardzo duże efekty – wskazuje naukowiec.
Niewielkie zmiany mogą uratować wiele istnień
Eksperci przypominają, że regularna aktywność fizyczna odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu wielu chorobom oraz zmniejsza ryzyko przedwczesnej śmierci.
Obliczenia wskazują, że nawet niewielkie zwiększenie aktywności fizycznej mogłoby zapobiec znaczącej części przedwczesnych zgonów w społeczeństwie. Szczególnie duże korzyści można osiągnąć, jeśli poprawa nastąpi wśród około 20 proc. najmniej aktywnych mieszkańców.
Według badaczy pokazuje to wyraźnie, że nawet drobne zmiany stylu życia w tej grupie mogą przynieść ogromne korzyści dla całego systemu zdrowia publicznego.
Wykształcenie wpływa na sposób spędzania czasu
Badanie pokazuje również ciekawą zależność między poziomem wykształcenia a codzienną aktywnością.
Osoby z wyższym wykształceniem częściej wykonują pracę siedzącą i spędzają więcej czasu bez ruchu niż osoby z niższym poziomem wykształcenia. Jednocześnie jednak częściej angażują się w aktywność fizyczną o umiarkowanej lub wysokiej intensywności.
Zdaniem naukowców taka dodatkowa aktywność może w znacznym stopniu ograniczać, a częściowo nawet kompensować negatywne skutki długotrwałego siedzenia.
Sytuacja wygląda inaczej w grupie osób z niższym wykształceniem. Choć przeciętnie siedzą one mniej, to jednocześnie rzadziej podejmują aktywność fizyczną o umiarkowanej i wysokiej intensywności. Może to przyczyniać się do utrwalania różnic zdrowotnych między grupami społecznymi.
Jak zachęcić ludzi do ruchu?
Zdaniem ekspertów kluczowe znaczenie mają działania ułatwiające aktywność fizyczną w codziennym życiu.
Chodzi między innymi o tworzenie przyjaznej infrastruktury dla pieszych i rowerzystów, rozwój bezpiecznych tras spacerowych oraz budowanie atrakcyjnych przestrzeni rekreacyjnych w najbliższym otoczeniu mieszkańców.
Jednocześnie ważne są również działania skierowane bezpośrednio do osób o najniższej aktywności, takie jak wsparcie oferowane przez służbę zdrowia czy programy prowadzone przez centra promocji zdrowia.
Badacze podkreślają, że największe efekty może przynieść połączenie szeroko zakrojonych działań społecznych z indywidualnym wsparciem dla osób najbardziej narażonych na brak ruchu.
Niewielka zmiana – duża korzyść
Wyniki badania pokazują, że sama poprawa statystyk nie zawsze oznacza rozwiązanie problemu. Największym wyzwaniem pozostaje dotarcie do osób, które ruszają się najmniej, ponieważ właśnie tam nawet niewielkie zmiany mogą przynieść największe korzyści zdrowotne dla całego społeczeństwa.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. fysisk aktivitet – aktywność fizyczna
🇳🇴 Fysisk aktivitet er viktig for god helse.
🇵🇱 Aktywność fizyczna jest ważna dla dobrego zdrowia.
2. folkehelse – zdrowie publiczne
🇳🇴 God folkehelse er viktig for samfunnet.
🇵🇱 Dobre zdrowie publiczne jest ważne dla społeczeństwa.
3. stillesitting – siedzący tryb życia
🇳🇴 Mye stillesitting kan være skadelig.
🇵🇱 Długotrwałe siedzenie może być szkodliwe.
4. utdanning – wykształcenie
🇳🇴 Hun har høy utdanning.
🇵🇱 Ona ma wysokie wykształcenie.
5. helsegevinst – korzyść zdrowotna
🇳🇴 Daglige turer gir stor helsegevinst.
🇵🇱 Codzienne spacery przynoszą duże korzyści zdrowotne.
Źródło: FHI, Zdjęcie: pixabay
Przeczytaj również: Nagła choroba za granicą? Nie zapomnij o Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
