Norweski rząd zapowiedział szeroko zakrojone zmiany w systemie edukacji. Uczniowie najmłodszych klas mają praktycznie stracić dostęp do sztucznej inteligencji, szkoły zostaną zobowiązane do zapewnienia papierowych podręczników, a kolejne programy nauczania mają zostać uproszczone i doprecyzowane. To odpowiedź na pogarszające się wyniki uczniów w czytaniu, pisaniu i matematyce.
Rząd chce odwrócić negatywny trend
Podczas konferencji prasowej premier Jonas Gahr Støre przedstawił trzy główne kierunki zmian w norweskiej szkole.
Najważniejsze zapowiedzi to znaczące ograniczenie wykorzystania sztucznej inteligencji w szkołach podstawowych, ustawowe zagwarantowanie dostępu do papierowych podręczników oraz dalsza reforma programów nauczania.
Decyzje nie są przypadkowe. We wtorek norweska Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła, że szkołom nie udało się osiągnąć jednego z najważniejszych celów – poprawy podstawowych umiejętności uczniów w zakresie czytania, pisania i liczenia.
Minister edukacji Kari Nessa Nordtun podkreśliła, że rząd chce wyznaczyć szkołom bardziej jednoznaczny kierunek rozwoju.
Przeczytaj również: Łatwiej tanio kupić – trudniej sprzedać za oczekiwaną kwotę
Sztuczna inteligencja poza szkołą podstawową
Rząd zwraca uwagę, że wyniki międzynarodowych badań edukacyjnych, takich jak PISA i PIRLS, pokazują wyraźny spadek podstawowych kompetencji norweskich uczniów.
Zdaniem władz zbyt wczesne i niekontrolowane korzystanie z generatywnej sztucznej inteligencji może sprawić, że dzieci będą omijały kluczowe etapy procesu nauki.
Dlatego rząd polecił Dyrekcji Edukacji przygotowanie ogólnokrajowych wytycznych dotyczących korzystania z AI:
- uczniowie klas 1–7 zasadniczo nie będą mieli dostępu do sztucznej inteligencji,
- w klasach 8–10 AI będzie mogła być wprowadzana stopniowo i ostrożnie, pod warunkiem odpowiedniego przygotowania nauczycieli,
- uczniowie szkół średnich mają uczyć się praktycznego i odpowiedzialnego wykorzystywania AI, aby przygotować się do dalszej edukacji i rynku pracy.
Przewidziano również możliwość wyjątków od tych zasad.
Kolejne zmiany w programach nauczania
Od nadchodzącego roku szkolnego zacznie obowiązywać zmieniony program nauczania matematyki. Będzie on bardziej precyzyjnie określał, czego uczniowie mają się nauczyć, a większy nacisk zostanie położony na podstawowe umiejętności rachunkowe.
Rząd zapowiada, że podobne zmiany obejmą także inne przedmioty. Według minister edukacji obecne programy, wprowadzone w 2020 roku, są zbyt ogólne i pozostawiają nauczycielom zbyt dużą swobodę interpretacji. W efekcie pedagodzy często poświęcają więcej czasu na ustalanie celów nauczania niż na sam proces przekazywania wiedzy.
Przeczytaj również: Więcej patroli na ulicach Oslo. Norweska policja wskazała priorytetowe dzielnice
Papierowe podręczniki mają stać się prawem ucznia
Jednym z najbardziej konkretnych działań ma być ustawowe zagwarantowanie uczniom dostępu do drukowanych materiałów edukacyjnych.
Jak podkreśla rząd, wielu nauczycieli nie ma dziś realnej możliwości wyboru między materiałami cyfrowymi a tradycyjnymi podręcznikami.
Od objęcia władzy w 2021 roku rząd przeznaczył już ponad 500 milionów koron na zakup papierowych podręczników. Mimo to wielu nauczycieli nadal zgłasza niedobory takich materiałów.
Po zmianie przepisów dostęp do książek nie będzie zależał od sytuacji finansowej gminy ani lokalnych priorytetów. Nauczyciele mają otrzymać większą swobodę wyboru narzędzi, które najlepiej wspierają naukę.
Nowoczesne technologie nie mogą zastąpić podstawowych umiejętności
Zapowiedziane zmiany pokazują, że Norwegia zaczyna ostrożniej podchodzić do cyfryzacji edukacji. Władze uznały, że nowoczesne technologie nie mogą zastąpić podstawowych umiejętności, takich jak czytanie, pisanie czy liczenie. Najbliższe lata pokażą, czy powrót do tradycyjnych metod nauczania rzeczywiście poprawi wyniki uczniów.
Czy sztuczna inteligencja zostanie całkowicie zakazana w szkołach?
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. læreplan – program nauczania
🇳🇴 Læreplanen i matematikk er endret.
🇵🇱 Program nauczania matematyki został zmieniony.
2. lærebok – podręcznik
🇳🇴 Elevene trenger gode lærebøker.
🇵🇱 Uczniowie potrzebują dobrych podręczników.
3. grunnleggende ferdigheter – podstawowe umiejętności
🇳🇴 Lesing er en grunnleggende ferdighet.
🇵🇱 Czytanie jest podstawową umiejętnością.
4. kunstig intelligens – sztuczna inteligencja
🇳🇴 Skolen skal bruke mindre kunstig intelligens.
🇵🇱 Szkoła ma korzystać z mniejszej ilości sztucznej inteligencji.
5. undervisning – nauczanie
🇳🇴 God undervisning gir bedre resultater.
🇵🇱 Dobre nauczanie daje lepsze wyniki.
Źródło: regjeringen, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Stopy procentowe: Norges Bank wysyła jasny sygnał
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
