Fałszywe inwestycje, podejrzane telefony z zagranicy, oszustwa SMS-owe, podrobione kody QR i fikcyjne bilety na wydarzenia – to najczęściej stosowane obecnie metody wyłudzania pieniędzy i danych od mieszkańców Norwegii. Eksperci apelują o szczególną ostrożność podczas wakacji, gdy aktywność cyberprzestępców wyraźnie rośnie.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Coraz więcej Norwegów pada ofiarą oszustów
Jak informuje Norweski Urząd ds. Komunikacji (Nkom), niemal co piąty mieszkaniec Norwegii doświadczył oszustwa. Wynika to z badania przeprowadzonego w listopadzie 2025 roku.
Ekspert ds. oszustw Johannes Vallesverd podkreśla, że znajomość metod stosowanych przez przestępców znacząco zmniejsza ryzyko utraty pieniędzy lub danych osobowych.
Problem jest na tyle poważny, że ofiarą internetowego oszustwa padła również minister ds. cyfryzacji i administracji Karianne Tung. Jak zaznacza, oszuści coraz częściej wykorzystują nowoczesne technologie, w tym sztuczną inteligencję, oraz okres wakacyjny, kiedy ludzie są mniej czujni.
Norweski rząd wzmacnia działania przeciwko cyberprzestępczości poprzez wdrażanie „cyfrowej tarczy” w sieciach komórkowych oraz zaostrzenie regulacji dotyczących największych platform technologicznych.
1. Fałszywe inwestycje kuszą szybkim zyskiem
Największy wzrost odnotowano w przypadku oszustw inwestycyjnych. Przestępcy zachęcają do lokowania pieniędzy w rzekomo wyjątkowo dochodowe projekty, często związane z kryptowalutami.
Ofiary otrzymują obietnice wysokich zysków przy minimalnym ryzyku. W rzeczywistości pieniądze trafiają do oszustów, a inwestorzy tracą często znaczne kwoty.
Eksperci radzą dokładnie sprawdzać firmy oferujące inwestycje oraz korzystać z ostrzeżeń publikowanych przez norweski nadzór finansowy.
2. Telefony z duńskich numerów mogą być pułapką
Nkom alarmuje o rosnącej liczbie oszustw wykonywanych z numerów wyglądających na duńskie. W rzeczywistości przestępcy wykorzystują technikę „spoofingu”, czyli podszywania się pod prawdziwe numery telefonów.
Oszuści często twierdzą, że dzwonią z firmy Klarna lub innej znanej instytucji. Podobne przypadki odnotowano również w przypadku numerów szwedzkich, greckich i holenderskich.
Władze wyjaśniają, że wzrost liczby takich połączeń jest związany z utrudnieniem wykorzystywania norweskich numerów telefonicznych. Od listopada 2024 roku dzięki specjalnym zabezpieczeniom zablokowano już ponad 98 milionów prób oszustw wykorzystujących norweskie numery.
Przeczytaj również: Możesz stracić nie tylko prawo jazdy. Konfiskata samochodu nawet jeśli nie jest twoją własnością
3. SMiShing – niebezpieczne wiadomości SMS
Kolejnym popularnym sposobem działania przestępców jest tzw. SMiShing, czyli phishing prowadzony za pomocą wiadomości tekstowych.
Oszuści podszywają się pod urzędy, firmy parkingowe lub inne instytucje i próbują skłonić odbiorcę do kliknięcia w link lub wykonania telefonu. Celem jest zdobycie haseł, danych bankowych lub innych poufnych informacji.
Eksperci zwracają również uwagę na zjawisko „SMS pumping”, polegające na generowaniu ogromnej liczby wiadomości SMS w celu wyłudzania opłat od firm obsługujących komunikację.
4. Fałszywe kody QR coraz większym zagrożeniem
Coraz częściej pojawiają się również przypadki tzw. „quishingu”, czyli oszustw wykorzystujących podrobione kody QR.
Przestępcy naklejają własne kody na oryginalne oznaczenia lub umieszczają je na ulotkach i plakatach. Po zeskanowaniu użytkownik trafia na fałszywą stronę internetową, gdzie może zostać poproszony o podanie danych logowania, numeru karty płatniczej lub informacji dotyczących BankID.
Eksperci radzą zachować szczególną ostrożność wobec kodów QR umieszczonych w przypadkowych miejscach lub zaklejonych dodatkowymi naklejkami.
5. Wakacje to sezon na fałszywe bilety
Wraz z rozpoczęciem sezonu festiwalowego wzrasta liczba oszustw związanych ze sprzedażą biletów.
Przestępcy oferują nieistniejące wejściówki na koncerty, festiwale, mecze piłkarskie i inne popularne wydarzenia. Po dokonaniu płatności kupujący często odkrywają, że zakupiony bilet jest bezwartościowy.
Specjaliści zalecają kupowanie biletów wyłącznie za pośrednictwem oficjalnych i sprawdzonych kanałów sprzedaży.
Przeczytaj również: Z psem do Norwegii? Sprawdź obowiązkowe zasady
Jak chronić się przed oszustami?
Eksperci Nkom zalecają:
- zwracanie uwagi na błędy językowe i podejrzane wiadomości,
- unikanie klikania w linki przesyłane SMS-em lub e-mailem,
- zachowanie ostrożności podczas rozmów z nieznanymi numerami zagranicznymi,
- włączenie uwierzytelniania dwuskładnikowego,
- zadawanie pytań kontrolnych w przypadku podejrzanych kontaktów,
- zgłaszanie prób oszustwa odpowiednim platformom i instytucjom.
Zaawansowane metody
Wakacje to czas odpoczynku, ale także okres wzmożonej aktywności cyberprzestępców. Coraz bardziej zaawansowane metody wykorzystujące sztuczną inteligencję sprawiają, że nawet ostrożne osoby mogą paść ofiarą oszustwa. Dlatego podstawową ochroną pozostaje czujność i zdrowy rozsądek.
Jak rozpoznać fałszywy kod QR?
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. svindel – oszustwo
🇳🇴 Dette er en vanlig svindel på nettet.
🇵🇱 To jest powszechne oszustwo w internecie.
2. investering – inwestycja
🇳🇴 Han vurderer en ny investering.
🇵🇱 On rozważa nową inwestycję.
3. tekstmelding – wiadomość SMS
🇳🇴 Jeg fikk en tekstmelding fra banken.
🇵🇱 Otrzymałem wiadomość SMS z banku.
4. QR-kode – kod QR
🇳🇴 Skann QR-koden for mer informasjon.
🇵🇱 Zeskanuj kod QR, aby uzyskać więcej informacji.
Źródło: Nkom, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Z psem do Norwegii? Sprawdź obowiązkowe zasady
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
