Zabezpieczenie nowych budynków przed powodzią i osuwiskami będzie w Norwegii bardziej elastyczne. Rząd chce dopuścić rozwiązania, które można uruchamiać w momencie zagrożenia, zamiast wymagać wyłącznie stałych konstrukcji ochronnych. Zmiana ma ułatwić realizację nowych inwestycji w miejscach, gdzie dotychczasowe wymagania były szczególnie trudne do spełnienia, bez obniżania poziomu bezpieczeństwa.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Norwegia zmienia zasady zabezpieczania nowych budynków przed powodzią i osuwiskami
Norweski rząd otwiera drogę do stosowania większej liczby rozwiązań chroniących nowe budynki przed powodziami i osuwiskami. Kluczowa zmiana dotyczy przepisów techniczno-budowlanych TEK17. Gminy i inwestorzy mają otrzymać większą swobodę w wyborze sposobu zabezpieczenia obiektów, pod warunkiem że zastosowane rozwiązania będą odpowiednio zaplanowane, trwałe i zapewnią wymagany poziom bezpieczeństwa.
Zmiany są szczególnie istotne dla miejscowości, w których zastosowanie tradycyjnych, stałych zabezpieczeń jest trudne ze względu na lokalne warunki.
Przeczytaj również: Norgespris: Gospodarstwa domowe zaoszczędziły 3,9 mld – najnowsze dane
Nowe możliwości dla gmin i inwestorów
Rząd proponuje, aby wymagania dotyczące ochrony przed zagrożeniami naturalnymi można było spełniać nie tylko za pomocą stałych zabezpieczeń fizycznych, lecz także poprzez tzw. organizacyjne środki ochrony.
Dotychczas przepisy zakładały przede wszystkim stosowanie trwałych konstrukcji, takich jak wały przeciwpowodziowe. Po zmianach możliwe będzie wykorzystanie również rozwiązań, które są aktywowane w momencie pojawienia się zagrożenia.
Jak wyjaśnia minister ds. samorządu i okręgów Bjørnar Skjæran, w niektórych gminach zastosowanie dotychczas wymaganych zabezpieczeń jest bardzo trudne. Jako przykłady wskazano m.in. Voss, Lillestrøm i Sel, a także miejscowości położone wzdłuż dorzecza Drammensvassdraget.
Według ministra konieczne jest znalezienie innych sposobów ochrony domów i budynków, aby rozwój tych miast i miejscowości mógł być kontynuowany.
Flomporter i ściany przeciwpowodziowe jako nowe rozwiązania
Jednym z najważniejszych elementów zmian jest możliwość zastosowania organizacyjnych środków zabezpieczających.
Są to rozwiązania, które nie pozostają stale aktywne, ale muszą zostać uruchomione wtedy, gdy pojawia się konkretne zagrożenie.
Przykładami mogą być:
- bramy przeciwpowodziowe,
- ściany przeciwpowodziowe montowane lub aktywowane przed nadejściem powodzi,
- bramy zamykające określone obszary w przypadku zagrożenia lawiną śnieżną.
Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. W miejscach, gdzie dopuszczone zostaną organizacyjne środki ochrony, konieczne będzie zapewnienie odpowiedniego systemu monitorowania, ostrzegania i gotowości do działania.
Katalog rozwiązań
To istotna zmiana przede wszystkim dla obszarów, gdzie klasyczne zabezpieczenia są trudne do wykonania ze względów przestrzennych lub lokalnych warunków terenowych. Rząd nie rezygnuje przy tym z wymogu bezpieczeństwa – zmienia przede wszystkim katalog rozwiązań, które mogą zostać wykorzystane do jego osiągnięcia.
Nie wystarczą worki z piaskiem i działania awaryjne
Nowe przepisy nie oznaczają, że w razie zagrożenia można będzie po prostu rozpocząć doraźne działania.
Rząd wyraźnie zaznacza, że aktywne środki ochrony muszą być wcześniej zaplanowane i przygotowane. Samo ustawienie mobilnych ścian przeciwpowodziowych czy worków z piaskiem dopiero wtedy, gdy woda zaczyna zalewać teren, nie będzie wystarczającym rozwiązaniem.
Środki zabezpieczające będą musiały spełniać określone warunki dotyczące m.in. momentu ich zastosowania, sposobu wykonania, eksploatacji i konserwacji.
Oznacza to, że zabezpieczenie budynku będzie musiało być częścią przemyślanego systemu reagowania na zagrożenie, a nie improwizowaną akcją ratunkową.
Bezpieczeństwo ludzi i mienia pozostaje najważniejsze
Mimo większej elastyczności przepisy nadal mają zapewniać ochronę życia, zdrowia i wartości materialnych na poziomie porównywalnym z obecnymi wymaganiami.
Minister energii Terje Aasland podkreśla, że Norwegia potrzebuje większego nacisku na zapobieganie skutkom zagrożeń naturalnych. Zdaniem rządu możliwość wykorzystania różnych metod zabezpieczenia ma pomóc lokalnym społecznościom w sytuacjach, w których stałe rozwiązania ochronne są szczególnie wymagające.
Z punktu widzenia inwestorów oznacza to przede wszystkim większy wybór dostępnych technologii i sposobów organizacji ochrony budynków. Jednocześnie odpowiedzialność za właściwe zaplanowanie, działanie i utrzymanie zabezpieczeń pozostanie istotnym elementem całego systemu.
Zmiany w TEK17 od 1 października 2026 roku
Nowe przepisy mają wejść w życie 1 października 2026 roku.
Zmiana dotyczy zasad określających, jakie rozwiązania mogą być stosowane w celu ochrony budynków przed zagrożeniami naturalnymi, takimi jak powódź czy osuwiska. Nie zmienia natomiast samego celu przepisów – budynki nadal muszą być zabezpieczone w sposób zapewniający wymagany poziom bezpieczeństwa.
Rząd pracuje również nad kolejną kwestią dotyczącą budowy na terenach zagrożonych osuwiskami skalnymi. Chodzi o obszary objęte monitoringiem prowadzonym przez Norweski Dyrektoriat Zasobów Wodnych i Energii (NVE).
Plan zakłada przedstawienie propozycji kolejnych zmian w przepisach jeszcze w 2026 roku.
Co zmieni się w praktyce?
Najważniejsza zmiana polega na odejściu od podejścia, w którym ochrona przed zagrożeniami naturalnymi musi opierać się przede wszystkim na stałych konstrukcjach.
Po wejściu nowych zasad w życie możliwe będzie stosowanie również wcześniej przygotowanych rozwiązań aktywowanych w odpowiednim momencie. Muszą one jednak spełniać określone wymagania i być objęte procedurami dotyczącymi monitorowania zagrożenia, ostrzegania, uruchamiania oraz utrzymania.
Dla gmin i inwestorów może to oznaczać większą możliwość dopasowania sposobu zabezpieczenia budynku do rzeczywistych warunków lokalnych.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. en flom – powódź
🇳🇴 Det er fare for flom i området.
🇵🇱 W tym rejonie istnieje zagrożenie powodzią.
2. et skred – osuwisko / osuwanie się ziemi
🇳🇴 Området er utsatt for skred.
🇵🇱 Ten obszar jest narażony na osuwiska.
3. et sikringstiltak – środek zabezpieczający
🇳🇴 Kommunen planlegger nye sikringstiltak.
🇵🇱 Gmina planuje nowe środki zabezpieczające.
Źródło: regjeringen, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Norgespris: Gospodarstwa domowe zaoszczędziły 3,9 mld – najnowsze dane
Założyciel i redaktor naczelny Radia Wataha oraz portalu Wataha.no. Od blisko 20 lat mieszka w Norwegii, gdzie aktywnie działa na rzecz Polonii, łącząc ludzi, instytucje i rzetelne informacje w jednym miejscu.
Steve Joobs (Łukasz Pawłowicz) – Twórca medium, które od 2017 roku bez wsparcia dotacji informuje, pomaga i integruje Polaków w Norwegii – od spraw urzędowych i prawa pracy, po życie codzienne i wydarzenia społeczne.
Znany z bezpośredniego stylu i podejścia „bez ściemy” – stawia na konkret, wiarygodne źródła i realną pomoc. Radio Wataha i Wataha.no to dla niego nie projekt, tylko misja i odpowiedzialność wobec ludzi.
Na co dzień rozwija radio, prowadzi audycje i wywiady oraz tworzy treści, które mają sens i wartość dla Polaków mieszkających za granicą.
