Czy zakaz korzystania z TikToka i Facebooka może być zgodny z wolnością słowa? Norweski Sąd Najwyższy rozpatrzył sprawę mężczyzny, który publikował setki filmów zawierających obraźliwe wypowiedzi na temat przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości, swojej córki i byłej żony. Sędziowie uznali, że czasowe ograniczenie dostępu do obu platform może być dopuszczalne, ale skrócili okres zakazu z trzech lat do 18 miesięcy. Wyrok wyjaśnia, gdzie przebiega granica między wolnością wypowiedzi a ochroną innych osób przed bezprawnymi działaniami.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Zakaz korzystania z TikToka i Facebooka a wolność słowa. Norweski Sąd Najwyższy wyjaśnia granice ograniczeń
Czy sąd może zakazać korzystania z TikToka i Facebooka, nie naruszając konstytucyjnej wolności wypowiedzi? Tak – wynika z wyroku norweskiego Sądu Najwyższego z 6 maja 2025 roku. W rozpatrywanej sprawie uznano, że czasowy zakaz korzystania z kont na obu platformach może być zgodny z prawem, jeśli służy zapobieganiu poważnym szkodom. Jednocześnie sąd skrócił okres ograniczenia z trzech lat do roku i sześciu miesięcy.
Przeczytaj również: Rząd Norwegii naciska na Meta. Dzieci mają być lepiej chronione w internecie – co się zmieni?
Setki nagrań na TikToku i Facebooku przedmiotem sprawy sądowej
Sprawa dotyczyła mężczyzny, który opublikował kilkaset filmów na TikToku i Facebooku. W nagraniach w bardzo obraźliwy sposób wypowiadał się o kilku prawnikach występujących w sprawach karnych, sędziach i biegłych powołanych przez sąd. Jego publikacje dotyczyły również córki oraz byłej żony.
Akt oskarżenia obejmował 37 różnych nagrań skierowanych przeciwko osobom związanym z wymiarem sprawiedliwości, a także kilka filmów dotyczących córki i byłej małżonki.
Sąd apelacyjny Eidsivating skazał mężczyznę na rok pozbawienia wolności między innymi za utrudnianie funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz zachowanie uznane za bezwzględne i naruszające bezpieczeństwo innych osób. Dodatkowo orzekł utratę prawa do posiadania i używania kont na TikToku i Facebooku przez trzy lata.
Mężczyzna zaskarżył wyrok, a Sąd Najwyższy zajął się wymiarem kary, w tym zasadnością i długością zakazu korzystania z platform społecznościowych.
Sąd Najwyższy skrócił zakaz z trzech lat do 18 miesięcy
W wyroku z 6 maja 2025 roku norweski Sąd Najwyższy uznał, że ograniczenie prawa do korzystania z TikToka i Facebooka powinno obowiązywać przez rok i sześć miesięcy, a nie przez trzy lata.
Zmniejszono również karę pozbawienia wolności. Zamiast roku więzienia mężczyzna otrzymał karę dziewięciu miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd uznał, że tak określony okres utraty uprawnień jest zgodny zarówno z norweską konstytucją, jak i z Europejską Konwencją Praw Człowieka.
Wolność słowa nie wyklucza czasowego zakazu korzystania z mediów
Jednym z najważniejszych zagadnień rozpatrywanych przez Sąd Najwyższy była relacja między wolnością wypowiedzi a możliwością zapobiegania bezprawnym działaniom w internecie.
Norweska konstytucja, w § 100, chroni wolność wypowiedzi i zawiera zakaz cenzury prewencyjnej. Jak podkreślił Sąd Najwyższy, zakaz ten jest neutralny wobec rodzaju medium. Oznacza to, że dotyczy zarówno kontroli pojedynczych wypowiedzi, jak i innych form wcześniejszego ograniczania publikacji, na przykład poprzez zakazy obejmujące całe kanały komunikacji.
Nie oznacza to jednak, że każda forma ograniczenia dostępu do platform społecznościowych jest automatycznie niedopuszczalna.
Sąd wskazał, że próg uzasadniający wprowadzenie takiego zakazu musi być wysoki. Konieczne jest rozważenie konkurujących ze sobą interesów, w tym wolności wypowiedzi oraz ochrony przed szkodami, których nie da się później naprawić.
Kiedy zakaz publikowania w internecie może być dopuszczalny?
Według Sądu Najwyższego ograniczenie może być uzasadnione, gdy jego celem jest zapobieżenie szkodzie, której nie można skutecznie zrekompensować późniejszą odpowiedzialnością karną.
Chodzi zatem o sytuacje, w których samo ukaranie sprawcy po opublikowaniu bezprawnych treści może nie wystarczyć do ochrony osób, których te treści dotyczą.
Nie jest to jednak równoznaczne z przyznaniem sądom nieograniczonego prawa do blokowania użytkownikom dostępu do mediów społecznościowych. Każde takie ograniczenie wymaga oceny okoliczności konkretnej sprawy i odpowiedniego wyważenia praw oraz interesów.
W analizowanym przypadku Sąd Najwyższy uznał, że zakaz może zostać utrzymany, ale jego trzyletni okres powinien zostać skrócony do 18 miesięcy.
Wyrok ważny dla granic wolności wypowiedzi w internecie
Orzeczenie z 6 maja 2025 roku stanowi wskazówkę dotyczącą stosowania § 100 ust. 4 norweskiej konstytucji, który odnosi się do zakazu kontroli wypowiedzi przed ich publikacją.
Sąd wyjaśnił również, w jakich okolicznościach można rozważać zakaz korzystania z platform medialnych w celu zapobiegania bezprawnym wypowiedziom.
Sprawa pokazuje, że wolność słowa pozostaje podstawowym prawem, ale jej ochrona nie musi wykluczać proporcjonalnych ograniczeń w wyjątkowych okolicznościach. Ostateczna ocena zależy od charakteru naruszeń, ryzyka dalszych szkód i zakresu zastosowanego zakazu.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
Słownictwo związane z prawem, wolnością słowa i mediami społecznościowymi.
1. Ytringsfrihet – wolność słowa
🇳🇴 Ytringsfrihet er en viktig demokratisk rettighet.
🇵🇱 Wolność słowa jest ważnym prawem demokratycznym.
2. Høyesterett – Sąd Najwyższy
🇳🇴 Høyesterett avsa dom i saken.
🇵🇱 Sąd Najwyższy wydał wyrok w tej sprawie.
3. Forbud – zakaz
🇳🇴 Retten innførte et midlertidig forbud.
🇵🇱 Sąd wprowadził tymczasowy zakaz.
4. Straff – kara
🇳🇴 Mannen fikk en strengere straff i tingretten.
🇵🇱 Mężczyzna otrzymał surowszą karę w sądzie rejonowym.
5. Skade – szkoda
🇳🇴 Retten ønsket å forhindre alvorlig skade.
🇵🇱 Sąd chciał zapobiec poważnej szkodzie.
6. Å publisere – publikować, zamieszczać
🇳🇴 Han publiserte flere videoer på Facebook.
🇵🇱 Opublikował kilka filmów na Facebooku.
Źródło: Norges Høyesterett, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Rząd Norwegii naciska na Meta. Dzieci mają być lepiej chronione w internecie – co się zmieni?
Założyciel i redaktor naczelny Radia Wataha oraz portalu Wataha.no. Od blisko 20 lat mieszka w Norwegii, gdzie aktywnie działa na rzecz Polonii, łącząc ludzi, instytucje i rzetelne informacje w jednym miejscu.
Steve Joobs (Łukasz Pawłowicz) – Twórca medium, które od 2017 roku bez wsparcia dotacji informuje, pomaga i integruje Polaków w Norwegii – od spraw urzędowych i prawa pracy, po życie codzienne i wydarzenia społeczne.
Znany z bezpośredniego stylu i podejścia „bez ściemy” – stawia na konkret, wiarygodne źródła i realną pomoc. Radio Wataha i Wataha.no to dla niego nie projekt, tylko misja i odpowiedzialność wobec ludzi.
Na co dzień rozwija radio, prowadzi audycje i wywiady oraz tworzy treści, które mają sens i wartość dla Polaków mieszkających za granicą.
