Strona główna / Życie w Norwegii / Wiek emerytalny w Norwegii coraz wyższy. Zmiany mogą zaskoczyć. Czy będziesz musiał pracować dłużej? 

Wiek emerytalny w Norwegii coraz wyższy. Zmiany mogą zaskoczyć. Czy będziesz musiał pracować dłużej? 

ℹ️ Ilustracje w tym serwisie są generowane lub modyfikowane przy użyciu sztucznej inteligencji (AI). Część materiałów może pochodzić z tradycyjnych źródeł fotograficznych.

Norwegia szykuje zmiany, które mogą całkowicie zmienić plany emerytalne milionów pracowników, w tym setek tysięcy Polaków. Dzisiejsi 30-latkowie mogą być zmuszeni pracować nawet trzy lata dłużej, a granica przejścia na emeryturę ma stopniowo przesuwać się w górę wraz z wydłużaniem się życia. Rząd zapowiada jednak również nowe dodatki dla osób, które po kilkudziesięciu latach ciężkiej pracy nie będą już w stanie kontynuować zatrudnienia. Kto zyska na reformie, kto będzie musiał dłużej pracować i jak zmienią się zasady wypłaty emerytur? Sprawdź, co norweski rząd planuje od 2029 roku i jak te decyzje mogą wpłynąć na Twoją przyszłość finansową.

🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem

Wiek emerytalny w Norwegii wzrośnie. Dzisiejsi 30-latkowie będą pracować nawet trzy lata dłużej

Norweski rząd chce stopniowo podnosić wiek emerytalny, dostosowując go do rosnącej długości życia mieszkańców. Dla dzisiejszych 30-latków może to oznaczać nawet trzy dodatkowe lata pracy, zanim będą mogli przejść na emeryturę. Jednocześnie zapowiadane są nowe rozwiązania dla osób, które ze względu na stan zdrowia lub wieloletnią ciężką pracę nie będą w stanie pozostać aktywne zawodowo do późniejszego wieku.

Propozycje Ministerstwa Pracy i Integracji Społecznej (Arbeids- og inkluderingsdepartementet) trafiły właśnie do konsultacji społecznych. To kolejny etap realizacji porozumienia emerytalnego zawartego w norweskim parlamencie (Stortinget).

Wiek emerytalny w Norwegii będzie stopniowo podnoszony

Norweski rząd proponuje wprowadzenie tzw. normowanego wieku emerytalnego (normert pensjonsalder). Dotychczasowa granica 67 lat, oznaczająca bezwarunkowe prawo do emerytury z norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych, ma zostać zastąpiona elastycznym limitem, który będzie stopniowo wzrastał wraz z przewidywaną długością życia społeczeństwa.

Obecnie większość mieszkańców Norwegii może rozpocząć pobieranie emerytury od 62. roku życia. Każdy ma natomiast prawo do emerytury od ukończenia 67 lat.

Według nowych propozycji granice wieku w systemie emerytalnym będą rosły średnio o około rok na każdą dekadę. Zmiany obejmą nie tylko sam wiek przechodzenia na emeryturę, ale również inne granice wiekowe obowiązujące w systemie świadczeń społecznych.

Przeczytaj również: Płaca minimalna w Norwegii – nowe stawki od listopada 2026. Czy Twoje wynagrodzenie wzrośnie?

Kogo obejmą zmiany? Wiek emerytalny według roku urodzenia

Najważniejsza informacja dla pracowników dotyczy roku urodzenia. To właśnie od niego będzie zależał moment, w którym będzie można rozpocząć pobieranie emerytury.

Rząd przedstawił następujące prognozy:

– Osoby urodzone w 1966 roku lub wcześniej – bez zmian. Dotychczasowe granice 62 i 67 lat pozostają w mocy.

– Osoby urodzone w 1967 roku – pierwszy rocznik objęty nowymi zasadami. Podwyższenie wieku emerytalnego wyniesie około trzech miesięcy. Osoby te ukończą 62 lata w 2029 roku.

– Osoby urodzone w 1976 roku – najwcześniejszy wiek rozpoczęcia pobierania emerytury wyniesie około 63 lat, a normowany wiek emerytalny około 68 lat.

– Osoby urodzone w 1987 roku – najwcześniejszy wiek emerytalny wyniesie około 64 lat, a normowany wiek około 69 lat.

– Osoby urodzone pod koniec lat 90. – będą musiały pracować nawet około trzy lata dłużej. Najwcześniejszy wiek rozpoczęcia pobierania emerytury wyniesie około 65 lat, a normowany wiek emerytalny około 70 lat.

Warto podkreślić, że przedstawione wartości opierają się na obecnych prognozach dotyczących długości życia. Jeżeli mieszkańcy Norwegii będą żyli dłużej lub krócej, niż obecnie przewidują statystyki, granice wieku emerytalnego zostaną odpowiednio skorygowane.

Zmiany obejmą również inne świadczenia. Prawo do zasiłku chorobowego (sykepenger), zasiłku dla bezrobotnych (dagpenger), świadczenia związanego z wyjaśnianiem zdolności do pracy (arbeidsavklaringspenger) oraz renty z tytułu niezdolności do pracy (uføretrygd) będzie wydłużane proporcjonalnie do wzrostu wieku emerytalnego.

Dlaczego Norwegia chce podnieść wiek emerytalny?

Głównym powodem jest demografia. Mieszkańcy Norwegii żyją coraz dłużej, a wiele osób zachowuje dobrą kondycję zdrowotną przez większą część życia.

Norweski system emerytalny uwzględnia przewidywaną długość życia. Oznacza to, że zgromadzone uprawnienia emerytalne są rozkładane na przewidywaną liczbę lat pobierania świadczenia. Im dłużej żyje dana grupa wiekowa, tym niższa może być jej roczna emerytura, jeśli moment przejścia na emeryturę pozostaje bez zmian.

Podwyższenie granic wieku ma zachęcić większą liczbę osób do dłuższej aktywności zawodowej. Według rządu pozwoli to utrzymać stabilność finansową systemu opieki społecznej i zapewnić przyszłym pokoleniom odpowiednie świadczenia.

Osoby, które zdecydują się pracować odpowiednio dłużej, dostosowując moment zakończenia aktywności zawodowej do nowego normowanego wieku emerytalnego, będą mogły zachować roczny poziom emerytury porównywalny z wcześniejszymi rocznikami.

Minister pracy i integracji społecznej Kjersti Stenseng podkreśla, że nowe zasady powinny być znane obywatelom odpowiednio wcześnie, aby mogli zaplanować swoją przyszłość zawodową i finansową.

Nowy dodatek dla osób, które nie mogą pracować dłużej

Rząd przyznaje, że nie wszyscy pracownicy będą w stanie pozostać aktywni zawodowo do podwyższonego wieku emerytalnego. Szczególnie dotyczy to osób wykonujących ciężką pracę fizyczną, które po kilkudziesięciu latach zatrudnienia mogą mieć problemy zdrowotne i nie będą w stanie kontynuować pracy.

Dlatego zaproponowano wprowadzenie nowego, dożywotniego dodatku emerytalnego – slitertillegg.

Pełna wysokość dodatku ma wynosić 0,25 podstawowej kwoty ubezpieczenia społecznego (G) rocznie, czyli według przedstawionych szacunków około 34 000 koron norweskich.

Dodatek będzie przysługiwał osobom, które przejdą na pełną emeryturę pięć lat przed osiągnięciem normowanego wieku emerytalnego. Jeżeli ktoś zdecyduje się zakończyć aktywność zawodową później, wysokość dodatku będzie stopniowo zmniejszana.

Aby otrzymać świadczenie, trzeba będzie spełnić określone warunki dotyczące historii zatrudnienia i dochodów.

Najważniejsze z nich to:

– Co najmniej 35 lat z dochodem stanowiącym podstawę naliczania uprawnień emerytalnych w wysokości minimum 2,5 G.

– Dochód wynoszący co najmniej 2 G w każdym z dziesięciu ostatnich lat przed przejściem na emeryturę.

– Średni dochód z ostatnich trzech lat nieprzekraczający 7,1 G.

– Uwzględniane będą również okresy naliczania uprawnień emerytalnych związanych z opieką nad innymi osobami.

Istotne jest również to, że dodatek nie będzie tym samym co AFP, czyli dodatkowa emerytura wynikająca z porozumień zbiorowych na rynku pracy. Do uzyskania nowego świadczenia nie będzie wymagane posiadanie prawa do AFP.

W projekcie przewidziano jednak ważne ograniczenie: jeżeli po rozpoczęciu pobierania dodatku dana osoba uzyska w roku kalendarzowym dochód z pracy przekraczający 0,25 G, prawo do dodatku zostanie bezpowrotnie utracone.

Wyższe emerytury dla osób z niepełnosprawnościami

Kolejnym elementem reformy jest poprawa sytuacji osób pobierających świadczenie z tytułu niezdolności do pracy (uføretrygd).

Rząd zwraca uwagę, że osoby te nie mają takiej samej możliwości wydłużenia aktywności zawodowej jak pozostali pracownicy. Nie mogą więc w prosty sposób zwiększyć przyszłej emerytury poprzez późniejsze zakończenie pracy.

Dlatego zaproponowano wydłużenie o trzy lata okresu naliczania uprawnień do emerytury dla osób z niezdolnością do pracy. Ma również wzrosnąć górna granica wieku, do której można pobierać świadczenie uføretrygd, zgodnie ze zmianami demograficznymi.

Dodatkowo osoby te mają zostać częściowo ochronione przed skutkami mechanizmu dostosowywania emerytur do długości życia. Rząd proponuje, aby osłonić je przed dwiema trzecimi negatywnego wpływu tego mechanizmu. Dalszy zakres ochrony ma uwzględniać zmiany wieku zakończenia aktywności zawodowej wśród osób pracujących.

Celem jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami wyższych świadczeń emerytalnych i ograniczenie ryzyka, że po osiągnięciu wieku emerytalnego znajdą się w trudniejszej sytuacji finansowej.

Minimalne emerytury mają być lepiej chronione przed inflacją i wzrostem płac

Reforma obejmuje również osoby otrzymujące najniższe świadczenia emerytalne.

Rząd proponuje korzystniejsze zasady waloryzacji minimalnego poziomu emerytur (minste pensjonsnivå) oraz emerytury gwarantowanej (garantipensjon).

W przyszłości stawki tych świadczeń mają być corocznie dostosowywane do wzrostu podstawowej kwoty ubezpieczenia społecznego (G) aż do momentu rozpoczęcia pobierania emerytury.

W praktyce ma to ograniczyć ryzyko, że najniższe emerytury będą pozostawały w tyle za wzrostem wynagrodzeń i ogólnym rozwojem gospodarczym kraju.

To istotna część reformy, ponieważ podwyższenie wieku emerytalnego nie może oznaczać pogorszenia sytuacji osób, które już dziś mają ograniczone możliwości finansowe.

Kiedy nowe przepisy emerytalne wejdą w życie?

Przedstawione rozwiązania nie są jeszcze obowiązującym prawem. Rząd skierował propozycje do konsultacji społecznych, podczas których zainteresowane instytucje, organizacje i obywatele mogą przedstawić swoje uwagi.

Po zakończeniu konsultacji rząd zamierza przedstawić projekt ustawy norweskiemu parlamentowi wiosną 2027 roku.

Celem jest wprowadzenie nowych przepisów od 2029 roku.

Podstawą reformy jest porozumienie emerytalne zawarte 29 lutego 2024 roku pomiędzy Partią Pracy, Partią Centrum, Partią Konserwatywną, SV, Venstre, KrF i MDG. Ustalenia te opierają się na rządowym raporcie dotyczącym systemu emerytalnego z 2023 roku.

Warto również pamiętać, że dodatek ochronny do emerytur osób urodzonych w latach 1954–1962, obowiązujący od 2025 roku, nie jest częścią obecnych konsultacji.

Co zmiana wieku emerytalnego oznacza dla Polaków pracujących w Norwegii?

Planowana reforma będzie miała znaczenie również dla Polaków, którzy pracują i odprowadzają składki emerytalne w Norwegii. Szczególnie istotna będzie dla młodszych pracowników, którzy mogą być objęci nowymi granicami wieku emerytalnego.

Osoby planujące swoją przyszłość finansową powinny zwrócić uwagę nie tylko na moment uzyskania prawa do emerytury, ale również na wysokość przyszłych świadczeń, długość okresów zatrudnienia i możliwość skorzystania z dodatkowych rozwiązań.

Dla pracowników wykonujących ciężkie zawody fizyczne szczególne znaczenie może mieć proponowany dodatek slitertillegg. Z kolei osoby pobierające świadczenie uføretrygd mogą skorzystać na zapowiadanych zmianach dotyczących naliczania emerytur.

Trzeba jednak pamiętać, że na tym etapie są to propozycje rządu, a nie ostatecznie przyjęte przepisy.

Rosnące koszty systemu emerytalnego

Norwegia stoi przed poważnym wyzwaniem demograficznym, a proponowana reforma pokazuje, że państwo chce rozłożyć rosnące koszty systemu emerytalnego na dłuższy okres aktywności zawodowej obywateli. Największe pytania dotyczą jednak osób wykonujących ciężką pracę fizyczną – dla nich dodatkowe lata zatrudnienia mogą być znacznie trudniejsze niż dla pracowników biurowych. Dlatego o rzeczywistej sprawiedliwości reformy zdecyduje nie tylko podwyższenie wieku emerytalnego, ale przede wszystkim skuteczność nowych mechanizmów ochronnych.

🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):

1. Pensjonsalder – wiek emerytalny

🇳🇴 Pensjonsalderen skal øke gradvis i Norge.

🇵🇱 Wiek emerytalny w Norwegii będzie stopniowo wzrastał.

2. Alderspensjon – emerytura

🇳🇴 Mange ønsker å få en god alderspensjon.

🇵🇱 Wiele osób chce otrzymywać dobrą emeryturę.

3. Levealder – długość życia

🇳🇴 Levealderen i Norge har økt.

🇵🇱 Długość życia w Norwegii wzrosła.

4. Arbeidsinntekt – dochód z pracy

🇳🇴 Arbeidsinntekten påvirker pensjonen din.

🇵🇱 Dochód z pracy wpływa na wysokość twojej emerytury.

5. Uføretrygd – świadczenie z tytułu niezdolności do pracy

🇳🇴 Personer som mottar uføretrygd, kan få bedre pensjon.

🇵🇱 Osoby pobierające świadczenie z tytułu niezdolności do pracy mogą otrzymać wyższą emeryturę.

6. Slitertillegg – dodatek dla osób, które nie mogą dłużej pracować

🇳🇴 Regjeringen foreslår et nytt slitertillegg.

🇵🇱 Rząd proponuje nowy dodatek dla osób, które nie mogą dłużej pracować.

Źródło: regjeringen, Zdjęcie: pixabay

Przeczytaj również: Płaca minimalna w Norwegii – nowe stawki od listopada 2026. Czy Twoje wynagrodzenie wzrośnie?


Tagi:

Niezbędnik Norweski

Znajdź informacje przydatne w codziennym życiu.

Cały Niezbędnik →

Szukasz pracy?

Sprawdź ogłoszenia w naszym projekcie TwojaNorwegia.

Zobacz oferty pracy →