86 milionów koron wyłudzone z systemu socjalnego: Mniej spraw, więcej pieniędzy

W 2025 roku norweski urząd pracy i opieki społecznej NAV zgłosił na policję oszustwa związane ze świadczeniami społecznymi o łącznej wartości 86 milionów koron norweskich. To o 9,6 mln koron więcej niż rok wcześniej. W sumie zawiadomiono o podejrzeniu przestępstwa wobec 314 osób.

Mniej spraw, więcej pieniędzy

Z danych statystycznych NAV wynika jednak, że liczba zgłoszonych osób spadła – w 2024 roku było ich 350. Mniej osób, ale większe kwoty. Średnia wartość sprawy wzrosła z 225 tys. koron w 2024 roku do około 274 tys. koron w 2025 roku.

Jak podkreśla p.o. dyrektora ds. pracy i polityki społecznej Eve Vangsnes Bergli, spadek liczby zgłoszeń nie oznacza mniejszej skali przestępczości. Sprawy są dziś bardziej złożone i obejmują wyższe kwoty. Urząd koncentruje się przede wszystkim na najpoważniejszych przypadkach nadużyć.

Nadużycia to tylko wierzchołek góry lodowej

NAV wykrywa znacznie więcej nieprawidłowych wypłat niż tych, które kończą się zgłoszeniem na policję. Wiele mniejszych spraw zatrzymywanych jest już na etapie postępowania administracyjnego, a urząd żąda zwrotu nienależnie wypłaconych środków.

Każdego roku łączna kwota odzyskanych należności wynosi około miliarda koron.

Najwięcej spraw dotyczy zasiłku dla bezrobotnych i AAP

Najczęstszym rodzajem oszustwa pozostają nadużycia związane z zasiłkiem dla bezrobotnych (dagpenger) – odnotowano 158 spraw, czyli o 55 mniej niż w 2024 roku. Ich łączna wartość przekroczyła 35 mln koron.

Jednocześnie wzrosła liczba zgłoszeń dotyczących świadczenia AAP (arbeidsavklaringspenger – zasiłek rehabilitacyjny / aktywizacyjny). W 2025 roku było to 136 spraw, wobec 98 rok wcześniej. Łączna wartość tych nadużyć sięgnęła 40 mln koron, co czyni AAP świadczeniem o najwyższej wartości zgłoszonych oszustw.

Najpoważniejsze sprawy dotyczą:
– kradzieży tożsamości,
– fałszowania podstawy dochodu,
– fikcyjnych stosunków pracy.

W niektórych przypadkach zorganizowane grupy przestępcze wykorzystują system świadczeń do finansowania innej, poważnej działalności przestępczej.

Cyfryzacja pomaga – ale rodzi nowe zagrożenia

NAV podkreśla, że cyfryzacja systemu ułatwia użytkownikom dostęp do świadczeń i ogranicza liczbę błędów. Jednocześnie zwiększa zależność od systemów informatycznych, które muszą być odporne na próby nadużyć.

Urząd ściśle współpracuje z instytucjami takimi jak Politiet oraz Skatteetaten, co pozwala szybciej zatrzymywać nieuprawnione wypłaty.

Zdaniem kierownictwa NAV kluczowa jest prewencja – budowanie barier w systemach administracyjnych i identyfikowanie słabych punktów w rejestrach cyfrowych jeszcze zanim dojdzie do wyłudzenia.

Wzrost kwoty zgłoszonych oszustw przy jednoczesnym spadku liczby spraw rodzi pytania. Czy mamy do czynienia z sytuacją kiedy system kontroli koncentruje się jedynie na największych przypadkach, pomijając drobniejsze nadużycia?

🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego:

1. trygdesvindel – oszustwo związane ze świadczeniami socjalnymi
2. anmeldelse / å anmelde – zgłoszenie na policję / zgłosić przestępstwo
3. feilutbetaling – błędna / nienależna wypłata
4. identitetsmisbruk – kradzież tożsamości
5. forebygging – zapobieganie, prewencja

Wspieraj Radio Wataha, nasz Vipps: 696837   … dziękujemy 🙂