Norwegia zamyka szkoły: 46 zniknęło w rok – małe placówki przegrywają
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego pod artykułem
Norweski system edukacji przechodzi wyraźną transformację. Jak wynika z najnowszych danych opublikowanych przez Statistisk sentralbyrå (SSB), w 2025 roku zamknięto 46 szkół podstawowych, a otwarto jedynie 17 nowych. Oznacza to spadek o 29 placówek w ciągu zaledwie jednego roku.
Dane pochodzą z systemu Grunnskolens informasjonssystem (GSI), a ich autorami są analitycy SSB.
Przeczytaj również: Gospodarstwa domowe zaoszczędziły 8,5 miliarda koron dzięki Norgespris: Zimna zima – gorące liczby
Coraz mniej szkół – ale coraz większych
W roku szkolnym 2025/2026 w Norwegii funkcjonują 2663 szkoły podstawowe – to aż o 365 mniej niż 15 lat temu. W tym czasie zamknięto 623 szkoły, a otwarto 258 nowych.
Trend jest jasny: mniej szkół, ale większych. Obecnie przeciętna szkoła ma około 233 uczniów – o 30 więcej niż 15 lat temu. Co ciekawe, mimo zamykania placówek, liczba uczniów wzrosła o 6 000.
Małe szkoły znikają najszybciej
Najczęściej zamykane są niewielkie szkoły. Aż 3 na 4 zlikwidowanych placówek miały mniej niż 100 uczniów, a połowa – maksymalnie 37.
Średnia liczba uczniów w zamykanych szkołach wynosiła 69, natomiast nowo powstałe szkoły zaczynały działalność średnio ze 116 uczniami.
Część likwidacji wynika także z łączenia dwóch lub trzech średnich szkół w jedną większą placówkę.
To nie tylko Norwegia
Podobne zjawisko obserwuje się także w Szwecja i Dania. W Szwecji szczególnie znikają małe szkoły, a rośnie liczba dużych placówek. Dania natomiast ma średnio większe szkoły niż Norwegia – co tłumaczy się większą gęstością zaludnienia.
Największe straty w małych gminach
Największy procentowy spadek liczby szkół odnotowano w najmniejszych i najmniej centralnych gminach.
- w małych gminach liczba szkół spadła o 10% w ciągu 5 lat
- w większych gminach spadek wyniósł tylko ok. 3%
Aż 45% zamkniętych szkół znajdowało się w najmniej centralnych regionach kraju.
Państwo próbuje ratować szkoły
W 2022 roku wprowadzono wsparcie finansowe dla małych szkół – początkowo 500 000 koron na placówkę. W 2026 roku kwota ta wzrosła do ponad 580 000 koron.
Celem programu było ograniczenie likwidacji szkół wynikających z problemów finansowych gmin.
Szkoły prywatne – stabilny, ale niewielki udział
W Norwegii działa obecnie 279 szkół prywatnych, co stanowi około 10% wszystkich szkół. Uczy się w nich jednak tylko 5% uczniów – głównie dlatego, że są one mniejsze od publicznych.
Odsetek szkół prywatnych wzrósł z 6% w 2011 roku do obecnych 10%.
Różnice regionalne są ogromne
Największe spadki liczby szkół odnotowano m.in. w regionach:
- Finnmark
- Innlandet
- Nordland
Z kolei w Oslo i Akershus liczba szkół wzrosła – co wiąże się z rosnącą liczbą uczniów.
Konflikt między efektywnością a dostępnością
Zmiany w norweskim systemie edukacji pokazują wyraźny konflikt między efektywnością a dostępnością. Z jednej strony większe szkoły mogą oferować lepsze zasoby, z drugiej – likwidacja lokalnych placówek uderza w społeczności wiejskie. Jeśli trend się utrzyma, edukacja w Norwegii może stać się bardziej scentralizowana niż kiedykolwiek wcześniej.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego:
- skole – szkoła
Skolen er liten – Szkoła jest mała. - elev – uczeń
Eleven går på skolen hver dag – Uczeń chodzi do szkoły codziennie. - nedlagt – zamknięty / zlikwidowany
Skolen ble nedlagt i 2025 – Szkoła została zamknięta w 2025 roku. - kommune – gmina
Kommunen har få innbyggere – Gmina ma mało mieszkańców. - grunnskole – szkoła podstawowa
Barn går i grunnskole i Norge – Dzieci chodzą do szkoły podstawowej w Norwegii.
Źródło: Udir, Zdjęcie: pixabay
Przeczytaj również: Brakuje rąk do pracy: Norwegia ma problem – rząd bije na alarm
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
