Wakacyjna praca to dla wielu młodych osób pierwszy kontakt z rynkiem pracy. Norweska Inspekcja Pracy przypomina, że nawet sezonowi pracownicy mają konkretne prawa dotyczące umowy, wynagrodzenia, czasu pracy oraz bezpieczeństwa w miejscu zatrudnienia.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Wakacyjna praca w Norwegii – poznaj swoje prawa
Dla tysięcy młodych osób lato oznacza pierwsze doświadczenia zawodowe, zdobywanie praktyki i możliwość zarobienia własnych pieniędzy. To także moment zetknięcia się z przepisami prawa pracy, które dla wielu są zupełnie nowe.
Norweska Inspekcja Pracy (Arbeidstilsynet) apeluje do młodych pracowników, aby od początku swojej kariery zawodowej poznawali swoje prawa i obowiązki. Dyrektor Ingvill Kvernmo podkreśla, że dobry start na rynku pracy ma ogromne znaczenie dla dalszego życia zawodowego.
– Młodzi pracownicy powinni otrzymać odpowiednie wdrożenie i wsparcie. Pracodawcy zatrudniający osoby rozpoczynające pracę mają szczególną odpowiedzialność za zapewnienie właściwego szkolenia i opieki – zaznacza Kvernmo.
Eksperci przypominają również, że nowi pracownicy nie powinni obawiać się zadawania pytań pracodawcy, przedstawicielowi pracowników, społecznej inspekcji pracy czy samemu Arbeidstilsynet.
Przeczytaj również: Norweski paszport? – nawet siedem lat oczekiwania
Umowa o pracę jest obowiązkowa
Każda osoba podejmująca pracę w Norwegii powinna otrzymać pisemną umowę o pracę. Dotyczy to również osób zatrudnionych wyłącznie na okres wakacyjny.
Inspekcja Pracy zwraca uwagę, że wielu młodych pracowników nie zdaje sobie sprawy, iż ma prawo do takiej umowy, a jej brak może prowadzić do problemów w przypadku sporów dotyczących czasu pracy, liczby zmian, wynagrodzenia czy innych warunków zatrudnienia.
W umowie powinny znaleźć się między innymi informacje dotyczące:
– czasu pracy,
– harmonogramu zmian,
– okresu próbnego,
– wysokości wynagrodzenia,
– dodatku za nadgodziny,
– okresu wypowiedzenia,
– długości przysługujących przerw.
Arbeidstilsynet zachęca, aby przed podpisaniem dokumentu dokładnie go przeczytać i poprosić o pomoc rodziców lub osoby mające doświadczenie zawodowe. Zaleca się również kontakt z infolinią lub czatem Inspekcji Pracy w przypadku jakichkolwiek wątpliwości.
Osoby poniżej 18 lat podlegają szczególnym zasadom
Pracownicy, którzy nie ukończyli 18 lat, podlegają odrębnym przepisom dotyczącym czasu pracy.
Najważniejsze zasady przewidują, że:
– osoby niepełnoletnie nie mogą pracować w nadgodzinach,
– co do zasady nie mogą wykonywać pracy nocnej, choć istnieją pewne wyjątki,
– mają prawo do co najmniej 30 minut przerwy, jeśli pracują dłużej niż 4,5 godziny.
Jak podkreśla Ingvill Kvernmo, organizacja czasu pracy nie może negatywnie wpływać na bezpieczeństwo, zdrowie ani rozwój młodego człowieka.
Osoby, które ukończyły 18 lat, podlegają już standardowym regulacjom dotyczącym czasu pracy, a wykonywanie nadgodzin powinno wiązać się z dodatkowym wynagrodzeniem.
Pięć najważniejszych rad dla osób pracujących latem
Norweska Inspekcja Pracy przygotowała zestaw pięciu podstawowych wskazówek dla osób rozpoczynających swoją przygodę z zatrudnieniem.
Przede wszystkim należy upewnić się, że podpisywana umowa jest zrozumiała i nie zawiera zapisów budzących wątpliwości.
Pracownik powinien również wiedzieć, kiedy i ile będzie pracował. W przypadku nieregularnych godzin pracy harmonogram zmian powinien być udostępniony zazwyczaj co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem pracy.
Istotne jest także odpowiednie przeszkolenie. Pracodawca ma obowiązek wyjaśnić sposób wykonywania obowiązków, korzystania z narzędzi pracy, systemów komputerowych czy aplikacji oraz poinformować o zasadach bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
W niektórych branżach pracownicy mogą mieć również prawo do ustawowo gwarantowanej płacy minimalnej. Dotyczy to między innymi sektora hotelarskiego, gastronomii, sprzątania, transportu, branży elektrycznej oraz budownictwa.
Każdy pracownik powinien też wiedzieć, kto pełni funkcję przedstawiciela ds. bezpieczeństwa i higieny pracy, czyli verneombud. Jest to osoba odpowiedzialna za dbanie o bezpieczne warunki zatrudnienia i reagowanie na kwestie związane z BHP.
Chatbot AI odpowiada na pytania pracowników
Arbeidstilsynet uruchomił również własnego chatbota opartego na sztucznej inteligencji, który odpowiada na pytania dotyczące praw pracowniczych oraz innych zagadnień znajdujących się w kompetencjach urzędu.
Według Ingvill Kvernmo użytkownicy coraz częściej spotykają się z nierówną jakością odpowiedzi uzyskiwanych w globalnych rozwiązaniach opartych na AI. Dlatego własny chatbot ma zapewniać rzetelne informacje oparte wyłącznie na oficjalnych materiałach publikowanych przez Arbeidstilsynet.
Narzędzie jest dostępne w języku norweskim oraz jedenastu innych językach i można z niego skorzystać bezpośrednio na stronie internetowej urzędu.
Nie bój się zgłaszać problemów
Inspekcja Pracy przypomina, że pracownicy nie powinni obawiać się zadawania pytań ani zgłaszania sytuacji, które budzą ich niepokój.
Wsparcia mogą udzielić zarówno pracodawca, przedstawiciel pracowników, jak i verneombud. Z urzędem można kontaktować się telefonicznie lub za pośrednictwem czatu, nawet wtedy, gdy nie ma się pewności, czy doszło do naruszenia przepisów.
Pierwszy krok do wejścia na rynek pracy
Wakacyjna praca często jest pierwszym krokiem do wejścia na rynek pracy, dlatego znajomość podstawowych praw ma ogromne znaczenie. Pisemna umowa, odpowiednie szkolenie i świadomość przysługujących uprawnień mogą uchronić młodych pracowników przed nieporozumieniami i nadużyciami.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. Arbeidsavtale – umowa o pracę
🇳🇴 Alle arbeidstakere skal ha en arbeidsavtale.
🇵🇱 Wszyscy pracownicy powinni mieć umowę o pracę.
2. Arbeidstid – czas pracy
🇳🇴 Arbeidstiden skal ikke påvirke helsen negativt.
🇵🇱 Czas pracy nie powinien negatywnie wpływać na zdrowie.
3. Overtid – nadgodziny
🇳🇴 Voksne arbeidstakere får betalt for overtid.
🇵🇱 Dorośli pracownicy otrzymują wynagrodzenie za nadgodziny.
4. Opplæring – szkolenie
🇳🇴 Arbeidsgiveren må gi nødvendig opplæring.
🇵🇱 Pracodawca musi zapewnić niezbędne szkolenie.
5. Minstelønn – płaca minimalna
🇳🇴 Noen yrker har krav på minstelønn.
🇵🇱 W niektórych zawodach obowiązuje płaca minimalna.
Źródło: Arbeidstilsynet, Zdjęcie: pixabay
Przeczytaj również: Norweski paszport? Nowe zasady
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
