Precyzyjny czas może wydawać się czymś oczywistym, ale niezależność Norwegii od GPS ma coraz większe znaczenie dla bezpieczeństwa cyfrowego kraju. Norweski rząd proponuje przeznaczenie niemal 100 mln koron na stworzenie krajowej usługi zapewniającej dokładny i możliwy do prześledzenia czas. Rozwiązanie ma ograniczyć podatność infrastruktury na zakłócenia lub utratę sygnałów satelitarnych.
Dlaczego dokładny czas jest tak ważny?
Prawidłowo działający zegar to nie tylko kwestia punktualnego rozpoczęcia spotkania. Dokładny i możliwy do prześledzenia czas jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania wielu systemów cyfrowych.
Dotyczy to między innymi sieci telefonii komórkowej, transakcji finansowych, dystrybucji energii elektrycznej oraz sieci transmisji danych. Zależność od precyzyjnych sygnałów czasowych jest więc znacznie większa, niż może się wydawać przeciętnemu użytkownikowi.
Obecnie znaczna część norweskiego społeczeństwa i infrastruktury korzysta z sygnałów czasu pochodzących z satelitów, między innymi z systemu GPS.
Norwegia chce ograniczyć zależność od sygnałów satelitarnych
Problem pojawia się wtedy, gdy sygnały satelitarne zostają zakłócone, przestają być dostępne albo są manipulowane.
– Obecnie duża część społeczeństwa jest uzależniona od sygnałów czasu z satelitów, takich jak GPS. W ostatnich latach obserwowaliśmy, że takie sygnały są zakłócane lub zanikają. Dlatego bardzo dobrze, że rząd przeznacza środki na rozpoczęcie prac nad krajową usługą czasu – mówi Espen Slette, dyrektor departamentu w Norweskim Urzędzie ds. Komunikacji Elektronicznej (Nkom).
Z punktu widzenia bezpieczeństwa oznacza to potrzebę stworzenia rozwiązania, które pozwoli Norwegii korzystać z dokładnego czasu także w sytuacji problemów z infrastrukturą satelitarną.
Znaczenie jest bardzo praktyczne
To rozwiązanie może być mało widoczne dla zwykłego użytkownika, ale jego znaczenie jest bardzo praktyczne. Im więcej kluczowych usług cyfrowych zależy od jednego źródła sygnału, tym ważniejsze staje się posiadanie niezależnego rozwiązania awaryjnego.
Krajowa usługa czasu ma zwiększyć odporność infrastruktury
Na początku tego roku Nkom oraz Justervesenet, czyli norweski urząd odpowiedzialny za metrologię, przedstawiły analizę dotyczącą krajowej usługi czasu.
Z opracowania wynika, że stworzenie takiego systemu może zmniejszyć podatność infrastruktury na zakłócenia oraz wzmocnić gotowość norweskiej infrastruktury cyfrowej na sytuacje kryzysowe.
Chodzi przede wszystkim o ograniczenie zależności od satelitarnych sygnałów czasu.
Jeżeli sygnał zostanie zakłócony lub zmanipulowany, konsekwencje mogą dotknąć ważnych funkcji społecznych. Problem nie musi przy tym ograniczać się do jednego systemu. Zakłócenia w jednym elemencie infrastruktury mogą powodować kolejne problemy w innych sektorach.
GNSS-jamming może mieć szersze konsekwencje
Jednym z tematów, które zostaną poruszone podczas tegorocznego Frekvensforum 2026, będzie właśnie znaczenie precyzyjnego czasu dla infrastruktury telekomunikacyjnej.
Wydarzenie odbędzie się 14 października w Kristiansand.
Jednym z prelegentów będzie Harald Hauglin, główny inżynier w Justervesenet. Wygłosi on prezentację zatytułowaną „Timing is everything – bortfall av tid i ekomnett”, poświęconą konsekwencjom zakłócania systemów GNSS oraz utraty dostępu do precyzyjnego czasu w sieciach komunikacji elektronicznej.
Hauglin ma przedstawić, które podmioty i sektory mogą zostać dotknięte takimi problemami oraz w jaki sposób zakłócenia mogą powodować dalsze konsekwencje w innych częściach społeczeństwa.
Frekvensforum 2026. Organizatorzy spodziewają się rekordu uczestników
Espen Slette zwraca uwagę, że zależność społeczeństwa od prawidłowego i możliwego do prześledzenia czasu może być dla wielu osób zaskakująca.
– To, że społeczeństwo jest tak zależne od dostępu do prawidłowego i możliwego do prześledzenia czasu, jest prawdopodobnie dla wielu osób trochę zaskakujące. Dlatego będzie to jeden z tematów tegorocznego Frekvensforum – mówi Slette.
Organizatorzy zdecydowali się kontynuować wydarzenie po pozytywnych opiniach uczestników ubiegłorocznej edycji.
– W ubiegłym roku otrzymaliśmy wiele pozytywnych opinii po zakończeniu Frekvensforum, dlatego chcieliśmy kontynuować wydarzenie również w tym roku. Zbliżamy się do pobicia ubiegłorocznego rekordu uczestników, ale wciąż jest kilka wolnych miejsc – informuje Slette.
Udział w Frekvensforum 2026 jest bezpłatny, a termin zgłoszeń upływa 5 października.
Precyzyjny czas jako element bezpieczeństwa Norwegii
Planowana inwestycja pokazuje, że bezpieczeństwo cyfrowe coraz częściej zależy od elementów infrastruktury, które na co dzień pozostają niemal niewidoczne dla użytkowników.
Dokładny czas jest potrzebny nie tylko zegarom, ale również systemom finansowym, telekomunikacyjnym, energetycznym i informatycznym. Krajowa usługa ma ograniczyć zależność Norwegii od sygnałów satelitarnych i zwiększyć odporność kluczowej infrastruktury w przypadku ich zakłócenia lub utraty.
🇳🇴 Mini lekcja norweskiego – bokmål
1. avhengig – zależny, uzależniony
🇳🇴 Samfunnet er avhengig av digitale systemer.
🇵🇱 Społeczeństwo jest zależne od systemów cyfrowych.
2. forstyrret – zakłócony
🇳🇴 GPS-signalet kan bli forstyrret.
🇵🇱 Sygnał GPS może zostać zakłócony.
3. presis – precyzyjny, dokładny
🇳🇴 Vi trenger presis tid.
🇵🇱 Potrzebujemy dokładnego czasu.
4. samfunnssikkerhet – bezpieczeństwo społeczeństwa / bezpieczeństwo publiczne
🇳🇴 Samfunnssikkerhet er viktig for Norge.
🇵🇱 Bezpieczeństwo społeczeństwa jest ważne dla Norwegii.
6. styrke – wzmacniać
🇳🇴 Den nye tjenesten skal styrke beredskapen.
🇵🇱 Nowa usługa ma wzmocnić gotowość kryzysową.
Źródło: Nkom, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Norgespris: Gospodarstwa domowe zaoszczędziły 3,9 mld – najnowsze dane
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
