Wzrost stopy procentowej oznacza dla wielu osób wyższe koszty kredytu hipotecznego, ale kredyt hipoteczny nie musi automatycznie oznaczać wyższej raty. Rada Konsumentów zachęca kredytobiorców, aby już teraz negocjowali warunki z bankiem lub sprawdzili oferty konkurencji. Przy odpowiednio dużym kredycie nawet niewielka różnica w oprocentowaniu może oznaczać oszczędności liczone w dziesiątkach, a w dłuższej perspektywie nawet setkach tysięcy koron.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Stopa procentowa w Norwegii ponownie wzrosła
Zgodnie z oczekiwaniami Norges Bank podniósł stopę bazową do 4,5 proc. Dla gospodarstw domowych posiadających kredyty hipoteczne oznacza to kolejną presję na domowe budżety.
Jak podkreśla Mette Fossum, dyrektor Rady Konsumentów (Forbrukerrådet), podwyżkę stóp z maja wiele osób zaczęło odczuwać już teraz. Skutki kolejnej podwyżki mogą być natomiast szczególnie widoczne w listopadzie, czyli tuż przed okresem zwiększonych wydatków związanych ze świętami Bożego Narodzenia.
Dlatego Rada Konsumentów apeluje do osób posiadających kredyty hipoteczne, aby nie czekały z rozmową z bankiem.
– Wzywamy wszystkich posiadających kredyt hipoteczny, aby przede wszystkim jak najszybciej negocjowali oprocentowanie z bankiem albo zmienili bank, jeśli nie będą zadowoleni z przedstawionej oferty – mówi Mette Fossum.
Nawet 0,5 punktu procentowego może zrobić dużą różnicę
Różnica w oprocentowaniu, która na pierwszy rzut oka może wydawać się niewielka, przy dużym kredycie przekłada się na konkretne pieniądze.
Przykładowo, osoba posiadająca 4 mln NOK kredytu hipotecznego może zaoszczędzić około 20 tys. NOK rocznie, jeśli uda jej się uzyskać poprawę oprocentowania o 0,5 punktu procentowego.
Jeszcze większa różnica pojawia się w długim okresie spłaty. Jeżeli oprocentowanie zostanie obniżone z 5,5 do 5 proc., przy okresie spłaty wynoszącym 30 lat łączna oszczędność może wynieść prawie 450 tys. NOK.
To pokazuje, dlaczego negocjowanie warunków kredytu może mieć realne znaczenie dla domowego budżetu.
Bank nie musi automatycznie podnosić oprocentowania
Jedna z ważniejszych informacji przekazanych przez Forbrukerrådet jest taka, że podwyżka stopy bazowej Norges Bank nie oznacza automatycznie, że bank musi podnieść oprocentowanie każdego kredytu.
Warto więc zapytać bank o powód proponowanej podwyżki i przedstawić własne argumenty.
Rada Konsumentów sugeruje, aby podczas negocjacji powołać się między innymi na swoją zdolność do spłaty oraz dotychczasową historię płatności.
Szczególnie mocnym argumentem może być długi staż jako klient banku.
– Jeśli jesteś klientem od wielu lat, zdecydowanie masz powód, aby negocjować i stawiać wymagania. Z badań wiemy, że klienci pozostający długo w relacji z bankiem mają średnio oprocentowanie o 0,2 punktu procentowego wyższe niż nowi klienci. Tak nie powinno być – podkreśla Mette Fossum.
Lojalność wobec banku nie zawsze się opłaca
To ważny sygnał dla kredytobiorców: lojalność wobec banku nie zawsze oznacza najlepsze warunki. Przy milionowym kredycie nawet 0,2–0,5 punktu procentowego różnicy może przekładać się na znaczące kwoty w skali roku i całego okresu spłaty.
Nowa wycena mieszkania może pomóc obniżyć oprocentowanie
Przed rozmową z bankiem warto również sprawdzić aktualną wartość nieruchomości.
Forbrukerrådet zwraca uwagę, że nowa wycena mieszkania lub domu może być kluczem do uzyskania lepszych warunków kredytowych.
Jeżeli nieruchomość w ostatnich latach zyskała na wartości, stosunek zadłużenia do wartości mieszkania może się poprawić. A właśnie ten wskaźnik jest jednym z czynników wpływających na wysokość oprocentowania kredytu.
– Jeśli wartość twojego mieszkania wzrosła, możesz uzyskać lepsze warunki kredytowe. Zadłużenie w stosunku do wartości nieruchomości jest ważnym czynnikiem decydującym o wysokości oprocentowania – wyjaśnia Mette Fossum.
Przeczytaj również: Droższe kredyty i mniej nowych mieszkań. Tak wysokie stopy zmieniają norweski rynek nieruchomości
Porównaj oferty banków na Finansportalen
Kolejnym krokiem powinno być sprawdzenie, jakie oprocentowanie oferują inne banki.
Forbrukerrådet wskazuje na Finansportalen, gdzie można porównać oferty kredytów hipotecznych i sprawdzić możliwości zmiany banku.
Nie trzeba jednak od razu przenosić kredytu.
Można najpierw wykorzystać ofertę konkurencyjnego banku podczas rozmowy ze swoim obecnym bankiem i poprosić go o jej wyrównanie.
– Za pomocą kilku kliknięć możesz dać swojemu bankowi możliwość dopasowania oprocentowania do niższej oferty innego banku. Jeśli bank będzie stawiał opór, po prostu przenosisz kredyt do innego banku. To całkiem proste i bardzo opłacalne – przekonuje dyrektor Forbrukerrådet.
Dla części gospodarstw domowych sytuacja może stać się krytyczna
Podwyżka stóp procentowych nie oznacza automatycznie problemów finansowych dla wszystkich kredytobiorców. Jednak sytuacja może być szczególnie trudna dla gospodarstw, w których koszty życia rosły przez długi czas szybciej niż dochody.
Forbrukerrådet zwraca uwagę również na wzrost liczby przymusowych sprzedaży nieruchomości w okresie, gdy rosły zarówno stopy procentowe, jak i ceny innych podstawowych produktów i usług.
– Niestety obserwowaliśmy wyraźny wzrost liczby przymusowych sprzedaży mieszkań w związku ze wzrostem stopy bazowej i cen innych niezbędnych towarów. Obawiamy się, że będzie to trwało nadal. Przymusowa sprzedaż jest niezwykle poważną sytuacją dla osób, których dotyczy, zarówno pod względem ekonomicznym, jak i psychicznym – mówi Fossum.
Bank ma obowiązki wobec osób mających problemy ze spłatą
Rada Konsumentów przypomina również, że banki mają szczególne obowiązki wobec klientów posiadających kredyt hipoteczny, którzy zaczynają mieć problemy z regulowaniem zobowiązań.
Obejmują one między innymi dialog z klientem, udzielenie pomocy oraz możliwość zastosowania odpowiednich działań, a podejmowane czynności powinny być odpowiednio dokumentowane.
Forbrukerrådet wskazuje jednocześnie, że w przeszłości Finanstilsynet stwierdzał przypadki nieprzestrzegania tych zasad przez banki.
– To szczególnie poważne, gdy mówimy o bardzo wrażliwej grupie klientów. Oczekujemy, że banki będą przestrzegać wytycznych i zrobią wszystko, co możliwe, aby wspólnie z klientami znaleźć rozwiązania. Przymusowa sprzedaż powinna być absolutnie ostatecznością – podkreśla Mette Fossum.
Co zrobić, jeśli masz kredyt hipoteczny?
Jeżeli spłacasz kredyt hipoteczny w Norwegii, warto przeprowadzić prostą analizę swojej sytuacji:
1. Sprawdź aktualne oprocentowanie.
Zobacz, ile dokładnie wynosi oprocentowanie Twojego kredytu i kiedy ostatnio zostało zmienione.
2. Porównaj oferty innych banków.
Sprawdź, czy konkurencja oferuje niższe oprocentowanie dla kredytu o podobnych parametrach.
3. Porozmawiaj ze swoim bankiem.
Nie musisz od razu zmieniać banku. Przedstaw konkurencyjną ofertę i zapytaj, czy obecny bank może ją wyrównać.
4. Sprawdź wartość nieruchomości.
Jeżeli mieszkanie lub dom zyskały na wartości, nowa wycena może poprawić warunki kredytu.
5. Policz oszczędności w długim okresie.
Nie patrz wyłącznie na różnicę w miesięcznej racie. Przy kredycie na kilkadziesiąt lat nawet niewielka zmiana oprocentowania może oznaczać bardzo dużą różnicę w całkowitym koszcie kredytu.
Najważniejszy wniosek
W sytuacji rosnących kosztów kredytów hipotecznych nie warto zakładać, że warunki przedstawione przez obecny bank są jedynymi dostępnymi. Porównanie ofert, rozmowa z bankiem i aktualizacja wyceny nieruchomości mogą stworzyć przestrzeń do obniżenia kosztów. Dla osób znajdujących się już w trudnej sytuacji finansowej szczególnie ważny jest szybki kontakt z bankiem i próba wypracowania rozwiązania, zanim problem ze spłatą stanie się poważniejszy.
🇳🇴 Mini lekcja norweskiego – bokmål
1. å forhandle – negocjować
🇳🇴 Jeg vil forhandle med banken om renta.
🇵🇱 Chcę negocjować z bankiem oprocentowanie.
2. et boliglån – kredyt hipoteczny
🇳🇴 Jeg har et boliglån på fire millioner kroner.
🇵🇱 Mam kredyt hipoteczny w wysokości czterech milionów koron.
3. å spare – oszczędzać
🇳🇴 Jeg kan spare 20 000 kroner i året.
🇵🇱 Mogę zaoszczędzić 20 000 koron rocznie.
4. en rente – oprocentowanie / stopa procentowa
🇳🇴 Banken tilbyr en lavere rente.
🇵🇱 Bank oferuje niższe oprocentowanie.
5. å bytte bank – zmienić bank
🇳🇴 Jeg vurderer å bytte bank.
🇵🇱 Rozważam zmianę banku.
6. en verdivurdering – wycena wartości
🇳🇴 Jeg trenger en ny verdivurdering av boligen.
🇵🇱 Potrzebuję nowej wyceny nieruchomości.
Źródło: Forbrukerrådet, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Droższe kredyty i mniej nowych mieszkań. Tak wysokie stopy zmieniają norweski rynek nieruchomości
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
