Frekwencja w norweskich szkołach wyraźnie wzrosła. Czy surowsze zasady przyniosły efekt?

Frekwencja w norweskich szkołach średnich wyraźnie się poprawiła, a liczba uczniów opuszczających zajęcia przez wiele dni spadła. Z najnowszych danych norweskiego Urzędu ds. Edukacji (Utdanningsdirektoratet) wynika, że w roku szkolnym 2025–2026 aż 65 proc. uczniów szkół ponadpodstawowych miało mniej niż pięć dni nieobecności. To najlepszy wynik od wprowadzenia w Norwegii limitu nieobecności w roku szkolnym 2016–2017. Rząd wiąże poprawę między innymi z nowymi zasadami rozliczania absencji, ale statystyki pokazują również, że norweska szkoła nadal mierzy się z poważnymi wyzwaniami.

🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem

Mniej nieobecności po zmianie przepisów w Norwegii

W poprzednim roku szkolnym rząd Norwegii, kierowany przez Partię Pracy (Arbeiderpartiet), wprowadził nowe zasady dotyczące nieobecności uczniów szkół średnich. Jedną z istotnych zmian było uwzględnienie wizyt u lekarza rodzinnego przy obliczaniu limitu nieobecności, na takich samych zasadach jak samodzielne zgłoszenie nieobecności przed osiągnięciem progu 10 proc.

Najnowsze dane pokazują, że zmniejszyła się zarówno liczba dni nieobecności wpisywanych na świadectwach, jak i całkowita liczba dni opuszczonych przez uczniów. Oznacza to, że poprawa nie wynika wyłącznie z korzystniejszych zasad dokumentowania absencji, ale odzwierciedla również rzeczywiste ograniczenie liczby nieobecności.

W roku szkolnym 2025–2026 mediana wskaźnika nieobecności spadła z 5,3 do 4,4 proc. Liczba dni nieobecności zmniejszyła się z pięciu do trzech. Jednocześnie liczba opuszczonych godzin wzrosła z 20 do 22.

Przeczytaj również: Sześć nowych kierunków zmieni edukację? Jakie zmiany czekają uczniów? Nowy profil w liceum w Norwegii

65 proc. uczniów opuściło mniej niż pięć dni zajęć

Jedną z najbardziej zauważalnych zmian jest wzrost odsetka uczniów, którzy rzadko opuszczają lekcje. W roku szkolnym 2025–2026 mniej niż pięć dni nieobecności miało 65 proc. uczniów szkół średnich. Rok wcześniej było to 47 proc., co oznacza wzrost o 18 punktów procentowych.

Równocześnie wyraźnie zmniejszył się odsetek młodzieży z wysoką absencją. W poprzednim roku szkolnym co najmniej 10 dni nieobecności miało 29 proc. uczniów. W najnowszych danych odsetek ten wynosi około 16 proc.

Jeszcze wyraźniej widać zmianę w grupie uczniów opuszczających ponad 20 dni zajęć. Ich udział spadł z 11 do 6 proc.

Minister edukacji Kari Nessa Nordtun z Partii Pracy ocenia te wyniki pozytywnie. Zwraca uwagę, że częstsza obecność w szkole zwiększa możliwości korzystania z nauki i uczestniczenia w życiu społecznym.

Minister wskazuje również na spadek liczby wizyt u lekarzy rodzinnych wśród młodzieży w wieku szkolnym, szczególnie tych związanych z chorobami układu oddechowego. Jej zdaniem nowe zasady mogą sprzyjać zmianie podejścia uczniów do obowiązku szkolnego.

Rząd chce zmienić podejście uczniów do obecności na lekcjach

Według Kari Nessa Nordtun jednym z celów reformy było kształtowanie większej odpowiedzialności za obecność w szkole. Minister podkreśla, że uczestnictwo w zajęciach ma znaczenie nie tylko dla wyników w nauce, lecz także dla relacji z rówieśnikami i rozwoju społecznego.

Rząd przekonuje, że uczniowie powinni chodzić do szkoły, jeśli pozwala im na to stan zdrowia. Jednocześnie minister zaznacza, że przyczyny nieobecności są różne i nie wszystkie można rozwiązać poprzez zmianę nastawienia młodzieży.

Istotną rolę ma odgrywać współpraca między szkołą a domem. Wczesne rozpoznanie problemów i kontakt z rodzicami mogą pomóc w ograniczeniu długotrwałych nieobecności, zanim zaczną one wpływać na wyniki ucznia i jego dalszą edukację.

Frekwencja poprawia się również wśród uczniów 10. klasy

Pozytywne zmiany widać także w norweskiej szkole podstawowej, wśród uczniów 10. klasy. Po kilku latach wzrostu absencji w roku szkolnym 2025–2026 odnotowano niewielkie ograniczenie liczby uczniów z wysoką nieobecnością.

Odsetek uczniów, którzy opuścili co najmniej 10 dni zajęć, zmniejszył się o 3 punkty procentowe i wynosi 45 proc. Jednocześnie wzrósł udział młodzieży z mniej niż pięcioma dniami nieobecności.

Odsetek uczniów opuszczających co najmniej 20 dni zajęć spadł z 18 do 17 proc. Mimo tej poprawy skala problemu pozostaje większa niż przed pandemią. W porównaniu z rokiem szkolnym 2018–2019 niemal dwukrotnie więcej uczniów ma obecnie co najmniej 20 dni nieobecności.

Typowy uczeń 10. klasy miał w roku szkolnym 2025–2026 dziewięć dni i osiem pojedynczych godzin nieobecności. Wynik jest podobny do odnotowanego rok wcześniej, ale nadal oznacza o trzy dni i trzy godziny więcej niż przed pandemią.

Badanie Ungdata 2025 wskazuje ponadto, że odsetek uczniów szkół podstawowych deklarujących wagarowanie jest wyższy niż przed pandemią. Jednocześnie w 2025 roku nie odnotowano dalszego wzrostu tego zjawiska.

Pojawiają się jednak również sygnały poprawy samopoczucia i motywacji młodzieży. Badanie uczniowskie z 2026 roku po raz pierwszy wskazuje na wzrost motywacji do nauki wśród uczniów 10. klasy. Od 2023 roku poprawiło się także ich zadowolenie ze szkoły.

Nowe krajowe wytyczne mają pomóc ograniczyć absencję

Norweski rząd chce nie tylko utrzymać poprawę, ale również skuteczniej reagować na pierwsze sygnały problemów z frekwencją.

Nowe prawo oświatowe nakłada na gminy i władze regionalne odpowiedzialność za monitorowanie wszystkich nieobecności uczniów. Aby wesprzeć szkoły w realizacji tego obowiązku, Utdanningsdirektoratet, we współpracy z ekspertami, skierował do konsultacji projekt krajowych wytycznych dotyczących zapobiegania nieobecnościom i reagowania na nie.

Celem jest szybsze podejmowanie działań oraz ujednolicenie praktyk w całym kraju. Zmieniona wersja wytycznych ma zostać opublikowana w 2027 roku.

Minister edukacji podkreśla, że uczniowie powinni otrzymywać wsparcie już na wczesnym etapie problemów. Ważne jest również zapewnienie im poczucia, że radzą sobie z nauką i mogą osiągać postępy.

Więcej książek, mniej ekranów i bardziej praktyczna nauka

Rząd wskazuje także na inne działania, które mają poprawić sytuację w szkołach. W ostatnich latach przeznaczono środki na tradycyjne podręczniki, aby zachować lepszą równowagę między korzystaniem z książek a ekranów. Podjęto również działania dotyczące używania telefonów komórkowych i zwiększenia praktycznego wymiaru nauczania.

Wśród kolejnych proponowanych rozwiązań znalazły się większe nakłady na indywidualne wsparcie uczniów, wzmocnienie nauki czytania, pisania i liczenia w młodszych klasach oraz zapewnienie dzieciom większej przestrzeni na zabawę, ruch i aktywność fizyczną.

Założenie jest takie, że szkoła powinna nie tylko wymagać obecności, ale również tworzyć warunki, w których uczniowie chcą uczestniczyć w zajęciach i mają szansę odnieść sukces.

Nie wszyscy uczniowie korzystają z poprawy frekwencji

Dodatkowe dane z analizy Utdanningsdirektoratet pokazują, że sytuacja różni się w zależności od kierunku kształcenia i płci uczniów.

Najwięcej dni nieobecności odnotowano wśród dziewcząt uczących się na kierunkach zawodowych. Z kolei najwyższą absencję godzinową mieli chłopcy na kierunkach przygotowujących do studiów.

We wszystkich programach edukacyjnych liczba dni nieobecności zmniejszyła się o co najmniej jeden dzień w porównaniu z poprzednim rokiem szkolnym. Największą poprawę odnotowano na kierunku fryzjerstwo, florystyka, aranżacja wnętrz i projektowanie ekspozycji. Średnia liczba dni nieobecności spadła tam z 10 do 6. Mimo to jest to nadal kierunek z najwyższą absencją dzienną.

Na kierunkach przygotowujących do studiów wskaźnik nieobecności zmniejszył się o 1,1 punktu procentowego, a na kierunkach zawodowych o 0,8 punktu procentowego.

Mniej uczniów bez ocen, ale liczba rezygnacji z nauki wzrosła

W roku szkolnym 2025–2026 odsetek uczniów, którzy nie uzyskali podstaw do wystawienia oceny z co najmniej jednego przedmiotu, wyniósł 2,4 proc. To o 0,2 punktu procentowego mniej niż rok wcześniej.

Łącznie blisko 4170 uczniów nie miało podstaw do oceny z jednego lub kilku przedmiotów. Dwie piąte tej grupy nie uzyskało podstaw do oceny tylko z jednego przedmiotu, a pozostali z kilku.

Jednocześnie w roku szkolnym 2025–2026 naukę w norweskich szkołach średnich przerwało 6200 uczniów. Stanowi to 3,2 proc. wszystkich uczniów i oznacza wzrost o 0,1 punktu procentowego w porównaniu z poprzednim rokiem szkolnym.

Najmniej uczniów rezygnowało z nauki w Oslo, gdzie odsetek wyniósł 2,1 proc. Najwięcej takich przypadków odnotowano w Nordland – 4,6 proc.

We wszystkich regionach Norwegii odsetek rezygnacji z nauki na kierunkach zawodowych był dwukrotnie wyższy niż na kierunkach przygotowujących do studiów. To ważny sygnał, że poprawa frekwencji nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z ukończeniem szkoły.

Czy nowe przepisy wystarczą?

Spadek absencji w norweskich szkołach to pozytywna wiadomość, szczególnie po latach pogarszającej się frekwencji. Dane sugerują, że zmiana zasad może mieć znaczenie, ale nie dowodzą, że to ona sama odpowiada za poprawę. Utrzymanie tego trendu będzie wymagało nie tylko konsekwentnego egzekwowania obowiązku szkolnego, lecz także reagowania na problemy zdrowotne, trudności w nauce i sytuację społeczną uczniów.

🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):

Temat: szkoła, frekwencja i nieobecności uczniów w Norwegii.

Steve Joobs

Założyciel i redaktor naczelny Radia Wataha oraz portalu Wataha.no. Od blisko 20 lat mieszka w Norwegii, gdzie aktywnie działa na rzecz Polonii, łącząc ludzi, instytucje i rzetelne informacje w jednym miejscu.

Steve Joobs (Łukasz Pawłowicz) – Twórca medium, które od 2017 roku bez wsparcia dotacji informuje, pomaga i integruje Polaków w Norwegii – od spraw urzędowych i prawa pracy, po życie codzienne i wydarzenia społeczne.

Znany z bezpośredniego stylu i podejścia „bez ściemy” – stawia na konkret, wiarygodne źródła i realną pomoc. Radio Wataha i Wataha.no to dla niego nie projekt, tylko misja i odpowiedzialność wobec ludzi.

Na co dzień rozwija radio, prowadzi audycje i wywiady oraz tworzy treści, które mają sens i wartość dla Polaków mieszkających za granicą.