Czerwiec bez pensji? Feriepenger pod lupą – co musisz wiedzieć o wypłacie urlopowej w Norwegii
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Najważniejsze zasady, terminy i prawa pracownika
Dla wielu pracowników w Norwegii czerwiec jest miesiącem bez regularnej pensji, ponieważ wynagrodzenie zastępowane jest przez zgromadzone pieniądze urlopowe (feriepenger).
Poniżej wyjaśniamy, jak działa ten system, kiedy przysługują pieniądze urlopowe i w jakich sytuacjach możesz ich nie otrzymać.
Informacje opierają się na obowiązujących przepisach Kodeksu Urlopowego (Ferieloven) oraz wytycznych Arbeidstilsynet i norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych.
Przeczytaj również: Ile wyniesie Twoja emerytura w Norwegii? Kalkulator – możesz sprawdzić swoją emeryturę online
Feriepenger?
Feriepenger to środki odkładane na podstawie wynagrodzenia z roku poprzedniego, przeznaczone na sfinansowanie okresu urlopu, który w Norwegii jest co do zasady urlopem bezpłatnym.
Feriepenger:
nie są dodatkową premią,
nie są oszczędnościami pracownika,
nie są potrącane z bieżącej pensji.
To obowiązkowy element norweskiego systemu prawa pracy.
Kiedy wypłacane są pieniądze urlopowe?
Zgodnie z przepisami:
feriepenger powinny zostać wypłacone w ostatnim normalnym dniu wypłaty przed rozpoczęciem urlopu,
jeśli urlop jest podzielony na kilka okresów – wypłata powinna być proporcjonalna.
W praktyce:
większość pracodawców wypłaca feriepenger raz w roku, najczęściej w czerwcu,
w tym miesiącu często nie wypłaca się normalnej pensji.
Jak obliczana jest wysokość feriepenger?
Podstawą obliczeń jest wynagrodzenie brutto z poprzedniego roku kalendarzowego. Minimalne stawki:
10,2% – standardowa stawka ustawowa,
12% lub więcej – w firmach objętych układami zbiorowymi (tariffavtale),
+2,3% – dodatkowo dla pracowników, którzy ukończyli 60 lat (łącznie minimum 12,5%).
Dokładną kwotę feriepenger znajdziesz:
w rocznym zestawieniu wynagrodzeń,
na paskach płacowych,
w dokumentach przekazywanych przez pracodawcę.
Nowa praca od stycznia – brak pensji i feriepenger w czerwcu
Jeżeli:
rozpocząłeś nową pracę 1 stycznia,
firma wypłaca feriepenger w czerwcu,
pracodawca może nie wypłacić ani pensji, ani feriepenger.
Dlaczego?
feriepenger finansują urlop na podstawie dochodu z poprzedniego roku,
jeśli pracowałeś wcześniej u innego pracodawcy – feriepenger zostały wypłacone przy zakończeniu tamtej umowy albo zostaną wypłacone teraz.
Jeśli nie pracowałeś w poprzednim roku:
masz prawo do urlopu,
nie masz prawa do feriepenger.
Feriepenger a zwolnienie lekarskie
Zasady są następujące:
pracodawca wypłaca zasiłek chorobowy przez pierwsze 16 dni – od tego naliczane są feriepenger,
po tym okresie świadczenie wypłaca system ubezpieczeń społecznych (folketrygden),
NAV nalicza feriepenger maksymalnie za 48 dni choroby w roku.
Jeśli pracodawca wypłaca wynagrodzenie z góry:
decydują zapisy umowy o pracę lub układu zbiorowego.
Studia, przerwy w pracy a obowiązek urlopu
Jeżeli pieniądze urlopowe nie pokrywają utraty wynagrodzenia, masz prawo:
zrezygnować z części urlopu,
wziąć tylko tyle urlopu, ile pokrywają feriepenger,
połączyć urlop płatny (z feriepenger) z urlopem bezpłatnym.
Wyjątek: Jeśli firma zamyka działalność w okresie urlopowym (np. letnia przerwa), pracownik musi wziąć urlop, nawet jeśli nie ma feriepenger.
Czy można wypłacić feriepenger wcześniej?
Nie. Feriepenger:
mogą być wypłacone tylko w związku z urlopem,
albo przy zakończeniu stosunku pracy.
System ten ma jeden cel: umożliwić pracownikowi realne wykorzystanie urlopu.
Źródła informacji: Ferieloven (Kodeks Urlopowy), Arbeidstilsynet (Norweska Inspekcja Pracy), NAV – system świadczeń społecznych, Wytyczne rządu norweskiego dotyczące prawa pracy
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
- Feriepenger – pieniądze urlopowe
Jeg får feriepenger i juni – Dostaję pieniądze urlopowe w czerwcu. - Arbeidsavtale – umowa o pracę
Du må lese arbeidsavtalen nøye – Musisz dokładnie przeczytać umowę o pracę. - Sykepenger – zasiłek chorobowy
NAV utbetaler sykepenger etter 16 dager – NAV wypłaca zasiłek chorobowy po 16 dniach. - Ferie – urlop
Mange tar ferie om sommeren – Wielu ludzi bierze urlop latem. - Lønnsslipp – pasek płacowy
Du finner feriepenger på lønnsslippen – Znajdziesz feriepenger na pasku płacowym.
Wspieraj Wataha Integrasjon Forening, nasz Vipps: 696837 … dziękujemy 🙂
Przeczytaj również: Podróż do Norwegii? Najważniejsze informacje dla zagranicznych turystów
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
