Wielu pracowników w Norwegii z niecierpliwością czeka na wypłatę feriepenger, wierząc, że są one całkowicie zwolnione z podatku. Norweski Urząd Skarbowy przypomina jednak, że jest to jeden z najczęściej powielanych mitów podatkowych. Choć od pieniędzy urlopowych zwykle nie potrąca się podatku w momencie wypłaty, w rzeczywistości są one częścią opodatkowanego dochodu i zostały już uwzględnione w rocznym rozliczeniu.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Powszechnie uważa się, że są one zwolnione z opodatkowania. To jednak mit i częste nieporozumienie – pisze Regine Hatleskog Vastvedt, dyrektor departamentu z Norweskiego Urzędu Skarbowego.
Feriepenger bez podatku? Tylko z pozoru
W tym okresie roku wielu pracowników otrzymuje feriepenger (pieniądze urlopowe), od których nie jest potrącany podatek. Ale czy to oznacza, że są one nieopodatkowane? Odpowiedź brzmi: nie.
Brak potrącenia podatku przy wypłacie nie oznacza, że pieniądze urlopowe są zwolnione z podatku. Upraszczając: podatek od całorocznego wynagrodzenia – łącznie z pieniędzmi urlopowymi – rozkładany jest na 10,5 miesiąca. To oznacza, że w tym czasie płacimy nieco wyższy podatek, co pozwala na brak potrąceń z wypłaty urlopowej i tylko połowę zwykłego podatku od pensji wypłacanej przed świętami Bożego Narodzenia.
Rozwiązanie to wprowadzono ustawowo w Lov om betaling og innkreving av skatt (Ustawa o płatności i poborze podatku) z 1952 roku, która weszła w życie 1 stycznia 1957 roku.
Przeczytaj również: Czerwiec bez pensji? Feriepenger pod lupą – co musisz wiedzieć o wypłacie urlopowej w Norwegii
Cel: większy luz w domowym budżecie
Dlaczego w ogóle zdecydowano się na taki system? Otóż związki zawodowe i władze uznały, że korzystne będzie odciążenie pracowników finansowo w okresie wakacji i świąt, kiedy wydatki są zwykle wyższe. System ten miał i nadal ma ważny wymiar społeczny – pozwala pracownikom pozwolić sobie na nieco więcej w tych szczególnych okresach roku.
Związki zawodowe miały decydujący wpływ
Podczas prac nad ustawą w 1952 roku to Norweska Federacja Związków Zawodowych (LO) postawiła warunek, by zrezygnować z poboru zaliczek podatkowych przed latem i świętami. LO wnioskowała także o zniesienie podatku przed Wielkanocą, ale to zostało odrzucone przez Ministerstwo Finansów.
Resort początkowo sceptycznie podchodził do wyjątków w systemie podatkowym, obawiając się nadużyć i konieczności zwiększonej kontroli. Ostatecznie jednak uznał, że społeczne znaczenie takiego rozwiązania przeważa nad potencjalnymi ryzykami – i zaakceptowano brak potrącenia podatku z pieniędzy urlopowych i pół podatku w grudniu.
Przeczytaj również: Norwegia pilnie szuka nauczycieli: Szansa dla pracowników przedszkoli – państwo zapłaci za naukę
Dla niektórych grup obowiązują inne zasady
Praktyka ta obowiązuje do dziś. Od 2016 roku to pracodawca decyduje, czy połowę podatku od wynagrodzenia potrąci w listopadzie, czy grudniu. Zdecydowana większość stosuje ten drugi wariant.
Są jednak wyjątki. Pracownicy zagraniczni, objęci tzw. podatkiem źródłowym, oraz osoby pracujące na Svalbardzie, mają jednolite potrącenia przez cały rok – również od pieniędzy urlopowych. Zasady pół podatku w grudniu ich nie dotyczą. W przypadku emerytów standardowo obowiązuje potrącenie podatku z urlopowych, ale jeden miesiąc w roku (listopad lub grudzień) jest wolny od podatku. To jednak nie dotyczy emerytów z podatkiem źródłowym. W przypadku zasiłków chorobowych i rent inwalidzkich obowiązują te same zasady co dla wynagrodzenia – brak podatku w czerwcu i połowa podatku w grudniu.
Najczęstsze nieporozumienia
Wokół feriepenger i połowy podatku w grudniu krąży wiele mitów:
Niektórzy sądzą, że skoro z urlopowego nie potrąca się podatku, to nie trzeba ich wykazywać w zeznaniu podatkowym. To błąd. Jeśli odejmiesz je od rocznego dochodu, możesz zostać obciążony dodatkowym podatkiem.
Inni próbują „odłożyć” wypłatę wynagrodzenia na miesiąc z niższym podatkiem, by zapłacić mniej. To również nie działa – podatek roczny pozostaje ten sam. Takie działanie może wręcz skutkować niedopłatą i koniecznością dopłaty po rozliczeniu.
Ważne: połowa podatku w grudniu dotyczy tylko regularnego wynagrodzenia. Nadgodziny, premie czy honoraria nadal są w pełni opodatkowane.
Czy feriepenger są zwolnione z podatku?
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. Feriepenger – pieniądze urlopowe
- Jeg får feriepenger i juni – Otrzymuję pieniądze urlopowe w czerwcu.
- Mange ansatte gleder seg til å få feriepenger – Wielu pracowników cieszy się na otrzymanie pieniędzy urlopowych.
2. Skattetrekk – potrącenie podatku
- Det er ikke skattetrekk på feriepenger – Od pieniędzy urlopowych nie potrąca się podatku.
- Arbeidsgiveren gjør skattetrekk hver måned – Pracodawca dokonuje potrącenia podatku każdego miesiąca.
3. Lønn – wynagrodzenie, pensja
- Lønnen blir utbetalt den 25. hver måned – Wynagrodzenie jest wypłacane 25. dnia każdego miesiąca.
- Halv skatt gjelder bare vanlig lønn – Połowa podatku dotyczy tylko zwykłego wynagrodzenia.
4. Fagforening – związek zawodowy
- Fagforeningene støttet ordningen med feriepenger – Związki zawodowe poparły system pieniędzy urlopowych.
- Mange arbeidstakere er medlem i en fagforening – Wielu pracowników jest członkami związku zawodowego.
5. Misforståelse – nieporozumienie, błędne przekonanie
- Det er en vanlig misforståelse at feriepenger er skattefrie – To częste nieporozumienie, że pieniądze urlopowe są wolne od podatku.
- Artikkelen forklarer flere misforståelser om skatt – Artykuł wyjaśnia kilka błędnych przekonań dotyczących podatków.
Źródło: skatteeteten, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Norwegia pilnie szuka nauczycieli: Szansa dla pracowników przedszkoli – państwo zapłaci za naukę
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
