Oszustwa podatkowe w Norwegii wchodzą w nową fazę – Skatteetaten wykrywa przypadki, w których sztuczna inteligencja pomaga tworzyć wiarygodnie wyglądające, ale fałszywe dokumenty. Dla podatników oznacza to również większe ryzyko kontroli, a konsekwencje świadomego podawania nieprawdziwych informacji mogą być bardzo poważne. Sprawdzamy, jak działa nowa metoda i jakie kary grożą za fikcyjne odliczenia.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Skatteetaten ostrzega przed dokumentami tworzonymi przez AI
Norweski urząd skarbowy Skatteetaten poinformował o szeroko zakrojonych próbach oszustw związanych z fikcyjnymi odliczeniami podatkowymi. W tegorocznych zeznaniach podatkowych urząd zauważył wyraźny wzrost wykorzystania sztucznej inteligencji.
Problem dotyczy przede wszystkim załączników, które na pierwszy rzut oka mogą wyglądać jak prawdziwa dokumentacja. W rzeczywistości część z nich została zmanipulowana lub całkowicie przygotowana przy pomocy narzędzi wykorzystujących AI.
Jak wyjaśnia dyrektor Skatteetaten Nina Schanke Funnemark, urząd wykrył już przypadki, w których takie dokumenty były wykorzystywane jako fałszywe potwierdzenie informacji niewprowadzonych wcześniej do zeznania podatkowego.
Według niej rozwój sztucznej inteligencji sprawia, że stworzenie dokumentacji wyglądającej wiarygodnie staje się łatwiejsze.
Próg wejścia do oszustwa mógł się obniżyć
Skatteetaten łączy nowe przypadki z kontrolami dotyczącymi zorganizowanego wykorzystywania fikcyjnych odliczeń podatkowych.
W ramach wcześniejszych działań urząd wykrył szeroko zakrojone nieprawidłowości. Jak poinformowano, pięciu osobom, które miały pełnić rolę organizatorów lub pośredników ułatwiających proceder, postawiono sprawy i skierowano zawiadomienia do Økokrim oraz policji. Zapowiedziano również kolejne postępowania.
Nie wszystkie próby oszustwa są jednak równie łatwe do wykrycia. Część fałszywych dokumentów można szybko rozpoznać, inne wymagają znacznie bardziej szczegółowej analizy.
Skatteetaten również wykorzystuje sztuczną inteligencję, aby skuteczniej identyfikować próby tworzenia fikcyjnych załączników. Urząd zapowiada, że w przyszłości będzie jeszcze mocniej koncentrował się na tego typu oszustwach.
Ważny sygnał dla osób rozliczających podatki w Norwegii
Technologia, która może ułatwiać codzienne zadania, może być również wykorzystywana do tworzenia dokumentów mających wprowadzić urząd w błąd – a norweski system podatkowy coraz intensywniej wykorzystuje narzędzia analityczne do wykrywania takich przypadków.
Przeczytaj również: Ustawa o AI w Norwegii – co zmieni się dla firm i mieszkańców? Dlaczego nowe przepisy pojawią się później?
Fikcyjne odliczenia mogą oznaczać dodatkowy podatek i zawiadomienie policji
Konsekwencje podania nieprawdziwych informacji w zeznaniu podatkowym mogą być bardzo poważne.
Jeżeli Skatteetaten wykryje błędne lub fikcyjne odliczenia, podatnik będzie musiał zwrócić nienależnie uzyskaną korzyść wraz z odsetkami. W najpoważniejszych przypadkach może zostać również nałożony dodatkowy podatek w wysokości nawet 60 procent.
Najcięższe przypadki mogą zakończyć się zawiadomieniem organów ścigania.
Co istotne, wszystkie zeznania podatkowe są automatycznie kontrolowane po ich złożeniu. Jeżeli podatnik samodzielnie zmieni informacje w zeznaniu, Skatteetaten może porównać je między innymi z danymi otrzymanymi od banków i pracodawców.
Urząd może również zestawiać informacje z własnymi bazami danych.
Oprócz automatycznej weryfikacji prowadzone są także ukierunkowane kontrole oparte na analizie ryzyka. Oznacza to, że Skatteetaten koncentruje swoje działania tam, gdzie analiza wskazuje większe prawdopodobieństwo wystąpienia błędów lub prób uchylania się od podatków.
Ponad 5300 specjalnych kontroli dotyczących odliczeń
Skala kontroli prowadzonych przez Skatteetaten jest znacząca.
W ramach działań związanych z fikcyjnymi odliczeniami urząd zakończył lub rozpoczął ponad 5300 specjalnych kontroli dotyczących różnych rodzajów odliczeń.
Kontrole obejmowały między innymi kwestie finansowe, koszty podróży oraz kryptowaluty.
W wyniku przeprowadzonych działań Skatteetaten wykrył nieprawidłowe odliczenia o łącznej wartości nieco ponad 2 miliardów koron. Ich wartość z punktu widzenia podatku wynosiła około 440 milionów koron.
To pokazuje, że nie chodzi o pojedyncze przypadki błędów podatników, ale o znacznie szerszy problem, który norweski urząd skarbowy traktuje jako obszar wymagający szczególnej kontroli.
Skatteetaten zaostrza walkę z przestępczością podatkową
Norweski urząd skarbowy kieruje do organów ścigania najpoważniejsze przypadki przestępstw podatkowych.
W 2025 roku Skatteetaten zgłosił policji 285 spraw. Według informacji urzędu jego zawiadomienia doprowadziły w ubiegłym roku do większej liczby oraz surowszych wyroków.
Średnia kara pozbawienia wolności w sprawach wynikających z zawiadomień Skatteetaten przekroczyła 12 miesięcy.
W najpoważniejszym z opisanych przypadków główny sprawca otrzymał karę sześciu lat więzienia. Sprawa dotyczyła rozbudowanego procederu, w którym sprawca miał pełnić rolę osoby ułatwiającej popełnianie przestępstw podatkowych.
Co to oznacza dla podatników w Norwegii?
Komunikat Skatteetaten można odczytać przede wszystkim jako ostrzeżenie przed świadomym wykorzystywaniem fikcyjnych dokumentów i odliczeń. Sam fakt korzystania ze sztucznej inteligencji nie jest problemem – ryzyko pojawia się wtedy, gdy AI służy do tworzenia fałszywej dokumentacji przedstawianej urzędowi jako prawdziwa.
W praktyce najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest podawanie w skattemeldingen wyłącznie informacji, które można rzeczywiście udokumentować. Wątpliwości dotyczące konkretnego odliczenia warto wyjaśnić przed jego wpisaniem do zeznania, zamiast ryzykować konsekwencje późniejszej kontroli.
🇳🇴 Mini lekcja norweskiego – ważne słowa z artykułu
1. Skattemelding – zeznanie podatkowe
🇳🇴 Jeg har levert skattemeldingen.
🇵🇱 Złożyłem zeznanie podatkowe.
2. Fradrag – odliczenie podatkowe
🇳🇴 Du kan ha rett på fradrag.
🇵🇱 Możesz mieć prawo do odliczenia.
3. Dokumentasjon – dokumentacja / potwierdzenie
🇳🇴 Du må kunne vise dokumentasjon.
🇵🇱 Musisz być w stanie przedstawić dokumentację.
4. Kontroll – kontrola / sprawdzenie
🇳🇴 Skatteetaten gjennomfører en kontroll.
🇵🇱 Skatteetaten przeprowadza kontrolę.
Źródło: Skatteetaten, Zdjęcie: pixabay
Przeczytaj również: Jak uniknąć wysokiego mandatu? Limity przewozu towarów do Norwegii – wyjaśniamy
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
