Skattekommisjonen przedstawiła propozycje zmian, które mogą wpłynąć na podatki, mieszkania, emerytury, podróże i codzienne wydatki w Norwegii. Komisja chce m.in. obniżenia podatku od majątku, ale jednocześnie proponuje podniesienie niższej stawki VAT z 12 do 15 proc. oraz zmiany dotyczące ulg podatkowych dla emerytów. Rødt uważa, że taki kierunek może zwiększyć nierówności społeczne i określa propozycje jako szczególnie niekorzystne dla części emerytów i właścicieli mieszkań.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Reforma podatkowa ma zwiększyć konkurencyjność norweskiej gospodarki
Raport Skattekommisjonen został przekazany ministrowi finansów Jensowi Stoltenbergowi 24 czerwca i obecnie trafił do konsultacji. Zadaniem komisji było przygotowanie propozycji kompleksowej reformy podatkowej, która z jednej strony zapewni konkurencyjny poziom opodatkowania norweskich przedsiębiorstw, a z drugiej odpowie na długoterminowe wyzwania stojące przed norweską gospodarką. Komisja miała również szukać rozwiązań, które w przyszłości mogłyby uzyskać poparcie większości parlamentarnej ponad podziałami politycznymi.
Jednym z najważniejszych elementów raportu jest podatek majątkowy. Komisja proponuje zniesienie wszystkich ulg związanych z wyceną majątku, jednocześnie obniżając stawki podatku majątkowego. Ogólny próg wolny od podatku miałby wzrosnąć do 2 mln koron, a dla głównego miejsca zamieszkania proponowany jest dodatkowy próg co najmniej 7 mln koron. Komisja nie uzgodniła jednej konkretnej stawki podatku majątkowego, wskazując przedział od 0,25 do 0,75 proc. Jednocześnie podatek od przedsiębiorstw miałby pozostać na poziomie 22 proc.
Niższy podatek majątkowy, ale wyższy VAT
Raport przewiduje także zmiany w opodatkowaniu akcji, dochodów i majątku. Stawka podatku od dochodów z akcji miałaby pozostać bez zmian, a większość komisji opowiedziała się za poprawą zasad odliczenia z tytułu osłony podatkowej, czyli skjermingsfradrag. Komisja chce również zmian dotyczących podatku przy wyprowadzce z Norwegii, opodatkowania mieszkań i domów rekreacyjnych oraz zasad sprzedaży nieruchomości. W przypadku własnego domu proponuje się co najmniej trzyletni okres zamieszkania i posiadania nieruchomości jako warunek sprzedaży bez podatku. Większość komisji chce także zlikwidować zwolnienie podatkowe przy sprzedaży własnego domu letniskowego, z okresem przejściowym dla osób spełniających obecne warunki.
Jednocześnie komisja proponuje podniesienie niższej stawki VAT z 12 do 15 proc. Dotyczyłoby to m.in. transportu pasażerskiego, wynajmu pokoi hotelowych oraz biletów do kina, a więc usług, z których korzystają także zwykłe gospodarstwa domowe. Według przedstawionych propozycji rozważone ma zostać również objęcie VAT-em komercyjnych kursów i usług sportowych, ubezpieczeń majątkowych oraz krótkoterminowego wynajmu nieruchomości za pośrednictwem platform internetowych. Komisja chce ponadto rozpocząć prace nad prostą opłatą za przejechany kilometr, a w dłuższej perspektywie kontynuować przygotowania do wprowadzenia opłaty drogowej zależnej od lokalizacji pojazdu.
Rødt: „skattekommisjonen” zwiększy różnice społeczne
Zdecydowanie krytycznie do raportu odnosi się liderka Rødt Marie Sneve Martinussen. Jej zdaniem propozycje prowadzą do zwiększenia nierówności, ponieważ niższe podatki majątkowe dla najbogatszych mają być częściowo równoważone wyższymi opłatami i podatkami ponoszonymi przez pozostałą część społeczeństwa. Rødt wskazuje szczególnie na możliwość obniżenia podatku majątkowego nawet o 25,2 mld koron i uważa, że największe korzyści przypadłyby osobom posiadającym największe majątki. Według partii najbogatszy 1 proc. społeczeństwa mógłby otrzymać ulgi podatkowe sięgające setek tysięcy koron, a w przypadku miliarderów – milionów.
Najostrzejsza krytyka Rødt dotyczy jednak emerytów. Komisja proponuje wprowadzenie dolnej granicy wieku 67 lat dla specjalnego odliczenia podatkowego dla emerytów. Obecnie ulga może wynosić do 39 100 koron, dlatego – jak argumentuje Martinussen – część osób poniżej 67. roku życia mogłaby zapłacić nawet około 40 tys. koron więcej podatku rocznie. Rødt określa to jako „szok podatkowy dla emerytów” i ostrzega, że niektórzy starsi pracownicy mogą zostać zmuszeni do dłuższego pozostania na rynku pracy, nawet jeśli ich zdrowie nie pozwala na dalszą pracę.
Rødt krytykuje także sposób finansowania reformy
Według Rødt problemem jest nie tylko wysokość poszczególnych podatków, ale również sposób, w jaki miałaby zostać sfinansowana cała reforma. Partia wskazuje, że obniżenie podatków dla najbogatszych oznacza konieczność znalezienia innych źródeł dochodów – poprzez zwiększenie opłat, wyższe podatki dla zwykłych mieszkańców albo ograniczenie wydatków na usługi publiczne. Jednocześnie Rødt zwraca uwagę, że część propozycji komisji nie odpowiada nawet programom głównych partii politycznych. Komisja chce bowiem zachować podatek majątkowy, podczas gdy Høyre i FrP opowiadają się za jego całkowitym zniesieniem, a jednocześnie proponuje likwidację ulg dotyczących wyceny akcji i majątku produkcyjnego, co stoi w sprzeczności z postulatami Venstre i KrF dotyczącymi tzw. „kapitału pracującego”.
Ostatecznie raport nie jest jeszcze prawem. To zestaw rekomendacji, który został skierowany do konsultacji i ma stać się podstawą dalszej debaty nad reformą podatkową. Warto więc oddzielić propozycje komisji od zmian, które rzeczywiście mogą zostać przyjęte przez Storting. Sama Martinussen podkreśla, że istnieje duża różnica między kompromisem wypracowanym przez członków komisji a rozwiązaniami, które mogą uzyskać większość parlamentarną. Rødt, które nie jest zadowolone z końcowego raportu, liczy na to, że dokument nie stanie się podstawą reformy w obecnym kształcie. Jednocześnie partia popiera niektóre rozwiązania, m.in. zwiększenie personfradrag o 10 tys. koron.
Konkretny problem
Raport Skattekommisjonen pokazuje, jak trudne będzie znalezienie kompromisu między obniżeniem obciążeń dla przedsiębiorców i właścicieli dużych majątków a utrzymaniem dochodów państwa. Krytyka Rødt jest wyraźnie polityczna, ale wskazuje na konkretny problem: część proponowanych zmian może oznaczać wyższe koszty dla emerytów, osób korzystających z usług objętych niższym VAT-em oraz właścicieli nieruchomości.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
- Skatt – podatek
🇳🇴 Skatten kan bli høyere for noen grupper.
🇵🇱 Podatek może być wyższy dla niektórych grup. - Formuesskatt – podatek majątkowy
🇳🇴 Formuesskatten kan bli redusert.
🇵🇱 Podatek majątkowy może zostać obniżony. - Skattefradrag – odliczenie podatkowe / ulga podatkowa
🇳🇴 Pensjonister kan miste et viktig skattefradrag.
🇵🇱 Emeryci mogą stracić ważną ulgę podatkową. - Avgift – opłata / podatek pośredni
🇳🇴 Regjeringen vurderer høyere avgifter.
🇵🇱 Rząd rozważa wyższe opłaty. - Boligeier – właściciel mieszkania/domu
🇳🇴 Boligeiere kan bli berørt av nye skatteregler.
🇵🇱 Właściciele mieszkań i domów mogą odczuć nowe przepisy podatkowe. - Inntekt – dochód
🇳🇴 Personfradraget kan øke for personer med inntekt.
🇵🇱 Odliczenie osobiste może wzrosnąć dla osób osiągających dochód.
Źródło: Revisorforeningen, Rødt, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Bank centralny nie odpuszcza. Stopy procentowe w Norwegii pozostają na tym samym poziomie – co będzie we wrześniu?
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
