Król Haakon VIII w Stortingu 1 września złoży konstytucyjną przysięgę po objęciu tronu. Ceremonia będzie miała charakter zarówno państwowy, jak i symboliczny – pojawi się wspomnienie zmarłego króla Haralda V, przemówienie nowego monarchy oraz tradycyjna pieśń królewska. Sprawdzamy, jak będzie wyglądać uroczystość i jakie znaczenie ma królewska przysięga w norweskim systemie konstytucyjnym.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
1 września o godzinie 13.00 Jego Królewska Mość Król Haakon VIII złoży przysięgę na Konstytucję Norwegii przed Stortingiem. Uroczystość będzie jednym z najważniejszych wydarzeń związanych ze zmianą na norweskim tronie.
Podczas ceremonii przewodniczący Stortingu oficjalnie poinformuje o śmierci króla Haralda V oraz o zmianie na tronie. Następnie Król Haakon VIII złoży przysięgę przed parlamentem i wygłosi krótkie przemówienie.
Przewodniczący Stortingu wygłosi również mowę poświęconą pamięci króla Haralda V, a także przemówienie skierowane do nowego monarchy. Cała ceremonia zakończy się odśpiewaniem pieśni królewskiej.
Uroczystość będzie transmitowana w telewizji.
Przysięga nowego króla przed Stortingiem
Śmierć monarchy w Norwegii oznacza automatyczne przejęcie tronu przez pierwszą osobę znajdującą się w kolejności dziedziczenia. Zgodnie z przedstawionym opisem, po śmierci króla Haralda V książę koronny Haakon natychmiast został królem Norwegii.
Sama zmiana monarchy następuje więc automatycznie. Później nowy król udaje się do Stortingu, aby złożyć przysięgę na Konstytucję.
Podstawę prawną stanowi § 9 norweskiej Konstytucji. Przysięga jest jednym z najważniejszych działań konstytucyjnych związanych ze zmianą na tronie. Jej znaczenie jest jasne: monarcha zobowiązuje się wykonywać swoją funkcję zgodnie z norweskim prawem i Konstytucją.
Gdy pełnoletni król obejmuje władzę, składa przed Stortingiem następującą przysięgę:
„Obiecuję i przysięgam, że będę rządził Królestwem Norwegii zgodnie z jego konstytucją i prawami, tak mi dopomóż Bóg wszechmogący i wszechwiedzący!”
To fragment § 9 norweskiej Konstytucji.
Co oznacza królewska przysięga?
Norwegia jest monarchią konstytucyjną, w której obowiązuje zasada trójpodziału władzy. Oznacza to, że kompetencje monarchy są ograniczone i określone przez przepisy Konstytucji.
Przysięga składana w Stortingu ma więc znaczenie znacznie większe niż symboliczne. Jest publicznym zobowiązaniem monarchy do przestrzegania podstawowych zasad państwa prawa.
Prawnik i były rzecznik praw obywatelskich Arne Fliflet w książce Grunnloven – historisk kommentarutgave 1814–2020 określa przysięgę wierności jako ważną czynność konstytucyjną.
Jak wskazuje, jej zadaniem jest w krótkiej i precyzyjnej formie wyrażenie zobowiązania dotyczącego sposobu wykonywania funkcji przez osobę, która obejmuje określoną pozycję. Jest to jednocześnie prawnie wiążące oświadczenie, które może mieć istotne konsekwencje w przypadku jego niezłożenia lub złamania.
W norweskim systemie prawnym król poprzez przysięgę zobowiązuje się zatem do przestrzegania Konstytucji i prawa kraju.
Przysięga przed parlamentem
To właśnie ten element ceremonii pokazuje, jak bardzo norweska monarchia różni się od systemu, w którym monarcha dysponuje nieograniczoną władzą. Przysięga przed parlamentem przypomina, że pozycja króla jest częścią systemu konstytucyjnego, a jego działania muszą mieścić się w ramach określonych przez prawo.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
- ed – przysięga
🇳🇴 Kongen avlegger ed i Stortinget.
🇵🇱 Król składa przysięgę w Stortingu. - å avlegge – składać, złożyć (np. przysięgę)
🇳🇴 Han skal avlegge ed.
🇵🇱 On ma złożyć przysięgę. - tronskifte – zmiana na tronie, zmiana monarchy
🇳🇴 Tronskiftet er en viktig begivenhet.
🇵🇱 Zmiana monarchy jest ważnym wydarzeniem. - Grunnloven – Konstytucja
🇳🇴 Kongen skal følge Grunnloven.
🇵🇱 Król powinien przestrzegać Konstytucji.
Źródło: stortinget, Zdjęcie: stortinget
Przeczytaj również: Żałoba narodowa w Norwegii: 5 najważniejszych zasad po śmierci króla
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
