Co zrobisz, jeśli w Twojej okolicy zabraknie prądu, przestanie działać internet, a telefon nie będzie mógł połączyć się z siecią? Przygotowanie na kryzys i wojnę nie wymaga od razu kosztownych zakupów, ale odpowiedniego planu, podstawowych zapasów i współpracy z innymi. Norweskie Ministerstwo Sprawiedliwości i Gotowości Kryzysowej wskazuje trzy najważniejsze działania, które mogą pomóc przetrwać trudny czas i zwiększyć bezpieczeństwo całej rodziny.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Przygotowanie na kryzys i wojnę. Norweskie władze wskazują 3 najważniejsze działania
Norweskie władze przypominają mieszkańcom o konieczności przygotowania się na sytuacje, w których codzienne funkcjonowanie może zostać poważnie zakłócone. Długotrwały brak prądu, awaria sieci komórkowej, niedostępny internet, ekstremalne zjawiska pogodowe, sabotaż czy działania wojenne mogą utrudnić dostęp do informacji i pomocy.
W poniedziałek 26 października 2026 roku rozpoczyna się norweski Tydzień Samodzielnego Przygotowania na Sytuacje Kryzysowe (Egenberedskapsuka). Tegoroczna kampania koncentruje się na tym, jak funkcjonować, kiedy zabraknie energii elektrycznej lub przestaną działać sieci telekomunikacyjne.
Minister sprawiedliwości i gotowości kryzysowej Astri Aas-Hansen wskazuje trzy podstawowe priorytety: poznanie lokalnych punktów informacyjnych, nawiązanie współpracy z osobami, które mogą pomóc w kryzysie, oraz przygotowanie lub uzupełnienie domowych zapasów awaryjnych.
Egenberedskapsuka 2026: Norwegia przygotowuje się na awarie i kryzysy
Norwegia należy do najbardziej zdigitalizowanych społeczeństw świata. W codziennym życiu mieszkańcy korzystają z internetu, aplikacji, bankowości elektronicznej i telefonów komórkowych. Ta wygoda oznacza jednak również, że dłuższa awaria infrastruktury może szybko stać się poważnym problemem.
Ekstremalne zjawiska pogodowe, wypadki, sabotaż oraz działania wojenne mogą doprowadzić do zakłóceń w komunikacji elektronicznej. Skutki takich zdarzeń mogą utrzymywać się przez dłuższy czas, utrudniając zarówno kontakt z bliskimi, jak i uzyskiwanie ważnych informacji od władz.
Dlatego norweskie ministerstwo podkreśla, że mieszkańcy powinni nie tylko przygotować się na podobne sytuacje, lecz także przećwiczyć sposób postępowania.
W całym kraju zaplanowano ćwiczenia z udziałem gmin, służb ratunkowych, Obrony Cywilnej (Sivilforsvaret), organizacji ochotniczych i innych podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. W działania mają zostać zaangażowani również mieszkańcy.
1. Sprawdź, gdzie w Twojej gminie znajdziesz pomoc
Jednym z najważniejszych zaleceń jest ustalenie, gdzie należy się udać, jeśli przestaną działać telefon, internet i inne standardowe kanały komunikacji.
W takiej sytuacji gminy powinny dysponować alternatywnymi sposobami przekazywania mieszkańcom wiarygodnych informacji oraz organizowania niezbędnej pomocy. Rząd zachęca samorządy do wyznaczania stałych miejsc spotkań i punktów informacyjnych, a także do regularnego ćwiczenia procedur ich uruchamiania.
Ważne jest również, aby mieszkańcy wcześniej wiedzieli, gdzie znajdują się takie miejsca i jak można do nich dotrzeć.
Tylko 3 na 10 mieszkańców wie, gdzie szukać informacji
Badanie przeprowadzone przez Norweską Dyrekcję Ochrony Ludności (DSB) w związku z tegoroczną kampanią wykazało, że zaledwie 3 na 10 mieszkańców wie, gdzie zgłosić się po informacje od swojej gminy w sytuacji kryzysowej.
Jak zauważa minister Astri Aas-Hansen, niewielka znajomość tych rozwiązań może wynikać z faktu, że system lokalnych punktów spotkań jest stosunkowo nowy. Mimo to świadomość mieszkańców musi znacząco wzrosnąć.
Władze podkreślają, że rozmowy o przygotowaniu kryzysowym i praktyczne ćwiczenia pomagają zwiększać odporność lokalnych społeczności oraz poczucie bezpieczeństwa.
Czego Norwegia może nauczyć się z doświadczeń Ukrainy?
Norweskie ministerstwo zwraca uwagę na doświadczenia Ukrainy, gdzie podczas długotrwałych przerw w dostawach prądu i komunikacji szczególnie ważną rolę odgrywały fizyczne miejsca spotkań.
Tak zwane Points of Invincibility, czyli punkty niezłomności, służyły jako lokalne centra, w których mieszkańcy mogli uzyskać informacje, naładować urządzenia, ogrzać się i otrzymać wsparcie.
Sytuacja Norwegii jest inna, ale podstawowa zasada pozostaje taka sama: ludzie muszą wiedzieć, gdzie mogą spotkać się z innymi i uzyskać pomoc, gdy standardowe rozwiązania przestają działać.
2. Przygotuj się na tydzień bez telefonu i internetu
Norweskie władze zalecają, aby jak najwięcej osób było w stanie samodzielnie funkcjonować przez siedem dni.
Nie chodzi wyłącznie o indywidualne bezpieczeństwo. Im więcej mieszkańców potrafi poradzić sobie bez natychmiastowej pomocy z zewnątrz, tym łatwiej służbom ratunkowym i gminom skoncentrować zasoby na osobach, które najbardziej ich potrzebują.
Znajdź osobę, z którą będziesz współpracować w kryzysie
Minister Astri Aas-Hansen zachęca mieszkańców do znalezienia jednej lub kilku osób, z którymi można uzgodnić wzajemną pomoc. W Norwegii określa się je mianem beredskapsvenner, czyli partnerów wsparcia na wypadek sytuacji kryzysowej.
Taka współpraca powinna opierać się na konkretnych ustaleniach. Warto wcześniej porozmawiać o tym:
– komu możemy pomóc i od kogo sami możemy otrzymać wsparcie;
– jaką żywność i inne ważne zasoby można wspólnie wykorzystać;
– gdzie spotkamy się, jeśli kontakt telefoniczny lub internetowy będzie niemożliwy;
– czy korzystamy z różnych sieci komórkowych, ponieważ w przypadku awarii jednej sieci druga może nadal działać.
Wzajemna pomoc może okazać się szczególnie istotna dla osób mieszkających samotnie, seniorów oraz tych, którzy mają ograniczone możliwości samodzielnego radzenia sobie w trudnych warunkach.
Wspólne ustalenia warto przygotować z wyprzedzeniem, zamiast próbować organizować pomoc dopiero wtedy, gdy pojawi się problem.
3. Uzupełnij domowe zapasy awaryjne
Trzecim zaleceniem jest przygotowanie lub aktualizacja domowego magazynu awaryjnego, określanego po norwesku jako beredskapslager.
Minister podkreśla, że samodzielne przygotowanie nie oznacza konieczności zgromadzenia wszystkiego przez każdą osobę oddzielnie. Warto zacząć od podstaw, a następnie stopniowo rozbudowywać zapasy, współpracując z rodziną, znajomymi i sąsiadami.
Około 20 litrów wody pitnej na osobę
Jednym z najważniejszych elementów przygotowania jest woda. Władze zalecają zgromadzenie około 20 litrów wody pitnej na osobę.
Równie istotne jest opracowanie planu utrzymania ciepła, jeśli zabraknie prądu. Warto wcześniej zastanowić się, jak zabezpieczyć siebie i domowników przed wychłodzeniem podczas dłuższej przerwy w dostawach energii.
Zalecenie ministerstwa jest proste: nie trzeba mieć wszystkiego od razu. Nawet niewielkie zapasy są lepsze niż ich całkowity brak. Najważniejsze, aby zacząć od wody i ogrzewania, a później stopniowo uzupełniać pozostałe potrzebne zasoby.
Wspólne przygotowania zwiększają bezpieczeństwo całej społeczności
Minister Astri Aas-Hansen podkreśla, że w ramach norweskiego Roku Obrony Totalnej (Totalforsvarsåret) wiele instytucji i organizacji wykonało już znaczącą pracę na rzecz poprawy gotowości kryzysowej.
Celem nie jest wzbudzanie niepokoju, lecz zwiększenie zdolności społeczeństwa do reagowania na nieprzewidziane zdarzenia. Dobre przygotowanie powinno powstawać, zanim dojdzie do kryzysu, i wymaga współpracy administracji publicznej, przedsiębiorstw, organizacji ochotniczych oraz samych mieszkańców.
Tegoroczny Tydzień Samodzielnego Przygotowania na Sytuacje Kryzysowe rozpoczyna się w poniedziałek 26 października, w 44. tygodniu 2026 roku. Kampania jest realizowana lokalnie między innymi przez gminy, okręgi Obrony Cywilnej i organizacje społeczne.
Jej głównym celem jest zwiększenie wiedzy o samodzielnym przygotowaniu oraz zachęcenie mieszkańców do podejmowania konkretnych działań, szczególnie na wypadek awarii sieci komórkowych i internetu.
Dostęp do informacji i możliwość kontaktu
Przygotowanie kryzysowe nie musi oznaczać gromadzenia dużych zapasów ani życia w ciągłym niepokoju. Często najważniejsze są proste działania: wiedza, gdzie szukać informacji, uzgodnienie wzajemnej pomocy i zabezpieczenie podstawowych potrzeb. Warto sprawdzić te kwestie już teraz, ponieważ w sytuacji kryzysowej dostęp do informacji i możliwość kontaktu z innymi mogą być ograniczone.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. En krise – kryzys
🇳🇴 Vi må være forberedt på en krise.
🇵🇱 Musimy być przygotowani na kryzys.
2. Et beredskapslager – zapasy awaryjne
🇳🇴 Vi har et beredskapslager hjemme.
🇵🇱 Mamy w domu zapasy awaryjne.
kryzysowej.
3. Et oppmøtested – miejsce zbiórki
🇳🇴 Vet du hvor kommunens oppmøtested ligger?
🇵🇱 Czy wiesz, gdzie znajduje się gminne miejsce zbiórki?
4. Et strømbrudd – przerwa w dostawie prądu, awaria zasilania
🇳🇴 Vi må vite hvordan vi skal holde varmen ved et strømbrudd.
🇵🇱 Musimy wiedzieć, jak utrzymać ciepło podczas awarii zasilania.
Źródło: regjeringen, Zdjęcia: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Oszustwo na szkodę NATO? Śledztwo obejmuje trzy europejskie kraje – policja zatrzymała pięć osób
Założyciel i redaktor naczelny Radia Wataha oraz portalu Wataha.no. Od blisko 20 lat mieszka w Norwegii, gdzie aktywnie działa na rzecz Polonii, łącząc ludzi, instytucje i rzetelne informacje w jednym miejscu.
Steve Joobs (Łukasz Pawłowicz) – Twórca medium, które od 2017 roku bez wsparcia dotacji informuje, pomaga i integruje Polaków w Norwegii – od spraw urzędowych i prawa pracy, po życie codzienne i wydarzenia społeczne.
Znany z bezpośredniego stylu i podejścia „bez ściemy” – stawia na konkret, wiarygodne źródła i realną pomoc. Radio Wataha i Wataha.no to dla niego nie projekt, tylko misja i odpowiedzialność wobec ludzi.
Na co dzień rozwija radio, prowadzi audycje i wywiady oraz tworzy treści, które mają sens i wartość dla Polaków mieszkających za granicą.
