Czy norweskie gminy są przygotowane na długotrwały kryzys, przerwy w dostawach energii, problemy z dostępem do wody lub konieczność skorzystania ze schronów? Nowy raport dotyczący bezpieczeństwa budynków i nieruchomości komunalnych pokazuje, że choć Norwegia poczyniła postępy w wielu obszarach, nadal istnieją istotne słabości. Publikacja raportu i nowego poradnika dotyczącego odbudowy po katastrofach ma pomóc samorządom lepiej przygotować się na sytuacje nadzwyczajne.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Norwegia sprawdza gotowość gmin na kryzysy. Nowy raport wskazuje poważne braki
Norweskie gminy są coraz lepiej przygotowane na niektóre sytuacje kryzysowe, ale nadal mają problemy z zapewnieniem ciągłości dostaw energii, bezpieczeństwem cyfrowym i gotowością schronów. Pokazuje to pierwszy raport dotyczący bezpieczeństwa i gotowości kryzysowej budynków oraz nieruchomości komunalnych, opublikowany przez Norweskie Stowarzyszenie Inżynierii Komunalnej (NKF). Równolegle przedstawiono norweską wersję międzynarodowego poradnika, który ma pomóc samorządom w przygotowaniu się do katastrof i odbudowie po ich wystąpieniu.
Raport NKF 2026: jak przygotowane są norweskie gminy?
W piątek 23 października 2026 roku o godz. 12.00 NKF zaprezentowało pierwszy raport poświęcony gotowości kryzysowej budynków i nieruchomości komunalnych w Norwegii. Dokument opracowano na podstawie odpowiedzi uzyskanych od 30 norweskich gmin, stanowiących reprezentatywną próbę na potrzeby badania.
Raport pokazuje, że norweskie samorządy osiągnęły dobre wyniki w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, ewakuacji oraz ogólnego zarządzania przygotowaniami kryzysowymi. Jednocześnie wskazuje na obszary wymagające dalszych działań: zabezpieczenie dostaw energii, odporność systemów cyfrowych, przygotowanie na problemy z dostępem do wody oraz stan schronów.
Istotnym wnioskiem z raportu jest różnica między posiadaniem planów a rzeczywistą zdolnością do działania. Wiele gmin ma już odpowiednie dokumenty i zestawienia, ale nadal musi poprawić praktyczne przygotowanie do radzenia sobie z kryzysami, które mogą trwać przez dłuższy czas.
Schrony w Norwegii wymagają lepszego przygotowania
Jednym z najważniejszych obszarów wskazanych w raporcie są schrony. Według NKF wiele gmin nie dysponuje dokumentacją potwierdzającą, że obiekty te można uruchomić w krótkim czasie.
Problem dotyczy również sprawności podstawowych instalacji i wyposażenia. Niewiele gmin sprawdzało w ciągu ostatniego roku działanie wentylacji, awaryjnego zasilania oraz urządzeń sanitarnych w schronach.
To istotna kwestia, ponieważ samo istnienie schronu nie oznacza jeszcze, że będzie on gotowy do użycia w sytuacji zagrożenia. W praktyce liczy się możliwość szybkiego uruchomienia obiektu, sprawność jego wyposażenia i potwierdzenie, że może on spełniać swoją funkcję.
Temat nabiera znaczenia również w związku z pracami norweskich władz nad nowymi przepisami dotyczącymi schronów.
Nowy poradnik pomoże gminom przygotować się na katastrofy
Drugą publikacją przedstawioną przez NKF jest norweska wersja międzynarodowego poradnika dotyczącego postępowania podczas odbudowy po katastrofach. Dokument opracowała Międzynarodowa Federacja Inżynierii Komunalnej (International Federation of Municipal Engineering, IFME), której członkiem jest NKF.
Poradnik ma pomóc gminom w zapobieganiu zagrożeniom, przygotowaniu się na poważne zdarzenia, reagowaniu na nie oraz odbudowie po ich wystąpieniu.
Uwzględnia między innymi takie sytuacje jak:
– powodzie,
– osuwiska i inne zdarzenia związane z przemieszczaniem się mas ziemi,
– ekstremalne zjawiska pogodowe,
– pożary,
– długotrwałe przerwy w działaniu kluczowych usług.
Dokument skierowano przede wszystkim do władz gminnych, koordynatorów ds. gotowości kryzysowej, służb technicznych, osób zarządzających nieruchomościami oraz innych pracowników odpowiedzialnych za bezpieczeństwo społeczne i przygotowanie na sytuacje nadzwyczajne.
Norweskie tłumaczenie zostało przygotowane i sprawdzone pod względem jakości przez NKF we współpracy z Norweską Dyrekcją Ochrony Ludności i Planowania Kryzysowego (DSB).
Dlaczego poradnik nie zastąpi lokalnych procedur?
Autorzy poradnika świadomie postawili na prostą, ogólną i praktyczną formę. Dokument nie ma zastępować szczegółowych procedur technicznych ani gotowych rozwiązań dla każdej możliwej sytuacji.
Jego zadaniem jest przedstawienie ogólnych ram działania i zachęcenie gmin do dalszej pracy nad własnymi rozwiązaniami. Samorządy powinny samodzielnie zadbać o całościową ocenę ryzyka i podatności na zagrożenia (ROS), a także o odpowiednie przygotowanie i wdrożenie procedur.
Takie podejście ma znaczenie, ponieważ zagrożenia i potrzeby poszczególnych gmin mogą się różnić. Ogólny poradnik może wskazać kierunek działania, ale skuteczne przygotowanie wymaga uwzględnienia lokalnej infrastruktury, dostępnych zasobów i możliwych scenariuszy kryzysowych.
Co raport oznacza dla mieszkańców Norwegii?
Wnioski z raportu NKF pokazują, że gotowość kryzysowa nie kończy się na opracowaniu dokumentów i wyznaczeniu odpowiedzialnych osób. Równie ważne są regularne kontrole, testowanie instalacji, sprawdzanie procedur oraz zdolność do utrzymania podstawowych usług podczas długotrwałych zakłóceń.
Dla mieszkańców znaczenie mają przede wszystkim niezawodne dostawy wody i energii, sprawnie działające usługi komunalne oraz możliwość skorzystania z odpowiednio przygotowanych schronów, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Raport nie oznacza, że norweskie gminy są całkowicie nieprzygotowane na kryzysy. Pokazuje jednak, że nawet tam, gdzie istnieją plany i systemy zarządzania, konieczne są dalsze inwestycje w praktyczną gotowość.
Oba dokumenty – raport dotyczący bezpieczeństwa budynków komunalnych oraz poradnik odbudowy po katastrofach – mają wspierać samorządy w identyfikowaniu słabych punktów i poprawie odporności lokalnych społeczności na przyszłe zagrożenia.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. En beredskap – gotowość kryzysowa, przygotowanie na sytuacje nadzwyczajne.
🇳🇴 Kommunen må styrke beredskapen.
🇵🇱 Gmina musi wzmocnić gotowość kryzysową.
2. En rapport – raport, sprawozdanie.
🇳🇴 Rapporten viser flere utfordringer.
🇵🇱 Raport wskazuje na kilka wyzwań.
3. Et tilfluktsrom – schron.
🇳🇴 Tilfluktsrommet må være klart til bruk.
🇵🇱 Schron musi być gotowy do użycia.
4. En gjenoppbygging – odbudowa.
🇳🇴 Gjenoppbyggingen etter flommen kan ta lang tid.
🇵🇱 Odbudowa po powodzi może zająć dużo czasu.
5. En forsyning – dostawa, zaopatrzenie.
🇳🇴 Stabil energiforsyning er viktig i en krise.
🇵🇱 Stabilne dostawy energii są ważne podczas kryzysu.
6. Å håndtere – radzić sobie z czymś, zarządzać, reagować na coś.
🇳🇴 Kommunen må kunne håndtere alvorlige hendelser.
🇵🇱 Gmina musi potrafić radzić sobie z poważnymi zdarzeniami.
Źródło: NKF, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Jak przygotować się na kryzys i wojnę? Norweskie władze wskazują priorytety
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
