Najnowsze wyniki ogólnokrajowych testów szkolnych w Norwegii pokazują zarówno pozytywne zmiany, jak i problemy, które wciąż wymagają pilnej uwagi. Uczniowie ósmych klas drugi rok z rzędu poprawiają wyniki z matematyki, jednak umiejętności czytania pozostają wyraźnie słabsze niż kilka lat temu. Szczególnie niepokojące są różnice między regionami kraju oraz fakt, że tysiące uczniów nie osiągają najwyższych poziomów umiejętności.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Wyniki testów szkolnych w Norwegii 2026 – pierwsze oznaki poprawy
Najnowsze ogólnokrajowe testy szkolne pokazują pewne pozytywne zmiany wśród uczniów ósmych klas. Już drugi rok z rzędu poprawiają oni wyniki z matematyki, a w przypadku czytania również odnotowano niewielki postęp.
Sytuacja uczniów piątych klas wygląda jednak inaczej. Ich wyniki pozostają na poziomie zbliżonym do ubiegłorocznego, ale nadal są słabsze niż w 2022 roku.
– To pokazuje, że musimy kontynuować działania na rzecz podnoszenia poziomu nauczania w szkołach – podkreśla minister edukacji Kari Nessa Nordtun.
W przypadku matematyki na ósmym poziomie edukacji udział uczniów znajdujących się na dwóch najwyższych poziomach umiejętności wzrósł o 1,7 punktu procentowego w porównaniu z 2025 rokiem. Jednocześnie odsetek uczniów osiągających dwa najniższe poziomy zmniejszył się o prawie 1 punkt procentowy.
Nie wszystkie przedmioty przynoszą jednak powody do zadowolenia. W języku angielskim wyniki ósmoklasistów pogorszyły się w porównaniu z poprzednim rokiem.
Czytanie nadal dużym wyzwaniem dla norweskich uczniów
Nieco lepiej wyglądają wyniki dotyczące czytania wśród ósmoklasistów. Odsetek uczniów znajdujących się na dwóch najniższych poziomach umiejętności spadł o prawie 2 punkty procentowe w stosunku do ubiegłego roku. Z kolei udział uczniów osiągających dwa najwyższe poziomy wzrósł o ponad 1 punkt procentowy.
Mimo tej poprawy sytuacja nadal pozostaje gorsza niż w 2022 roku.
Udział uczniów osiągających dwa najwyższe poziomy czytania jest obecnie o 5 punktów procentowych niższy niż cztery lata temu. W praktyce oznacza to, że na najwyższych poziomach umiejętności znajduje się około 3000 uczniów mniej.
Minister edukacji podkreśla, że choć pierwsze oznaki poprawy są pozytywne, nie można uznać obecnej sytuacji za zadowalającą.
Zdaniem Nordtun szkoły powinny w większym stopniu koncentrować się na rzeczywistych efektach nauczania. Uczniowie mają otrzymywać pomoc wcześniej, a wsparcie powinno być bardziej indywidualne i systematyczne. Ważne jest również wyraźniejsze określenie, czego dzieci powinny się nauczyć i na jakim etapie edukacji.
Piątoklasiści bez wyraźnej poprawy wyników
W przypadku uczniów piątych klas zmiany w porównaniu z poprzednim rokiem są niewielkie.
Wyniki z czytania i języka angielskiego utrzymują się na podobnym poziomie jak w 2025 roku. W matematyce odnotowano natomiast minimalny spadek.
Szczególnym powodem do niepokoju pozostają umiejętności czytania. To właśnie w tej dziedzinie od 2022 roku nastąpiło największe pogorszenie wyników.
W 2026 roku średni rezultat uczniów piątych klas z czytania jest niższy o 1,3 punktu na skali w porównaniu z 2022 rokiem.
Minister edukacji przypomina, że czytanie stanowi podstawę dalszej nauki i wpływa na osiągnięcia uczniów również w innych przedmiotach.
Rząd Norweskiej Partii Pracy (Arbeiderpartiet) rozpoczął w związku z tym szeroko zakrojony program wspierania czytelnictwa. W ramach działań zwiększono dostępność tradycyjnych podręczników drukowanych, zaproponowano ustawowe zagwarantowanie dostępu do drukowanych materiałów edukacyjnych oraz przeznaczono dodatkowe środki na rozwój bibliotek szkolnych.
W budżecie na 2027 rok rząd chce również przeznaczyć znaczne środki na zwiększenie liczby zajęć prowadzonych w małych grupach. Ma to umożliwić lepsze wsparcie uczniów w nauce czytania, pisania i matematyki, niezależnie od ich aktualnego poziomu.
Duże różnice między regionami Norwegii
Jednym z najbardziej niepokojących wniosków z tegorocznych testów są wyraźne różnice w wynikach uczniów w poszczególnych okręgach administracyjnych Norwegii.
Wśród piątoklasistów odsetek uczniów osiągających najniższy poziom czytania wynosi:
21 proc. w Oslo,
ponad 32 proc. w Østfold,
ponad 32 proc. w Nordland,
ponad 32 proc. w Finnmark.
Podobne rozbieżności występują w matematyce. Najniższy poziom umiejętności osiąga 23 proc. uczniów w Oslo, podczas gdy w Østfold odsetek ten wynosi aż 35 proc.
Różnice są widoczne również wśród uczniów ósmych klas.
W czytaniu udział uczniów na najniższym poziomie wynosi od 7 proc. w Oslo do 13 proc. w Troms.
W matematyce rozpiętość jest jeszcze większa – od 9 proc. w Oslo do 18 proc. w Østfold.
Z kolei w języku angielskim najniższy poziom umiejętności osiąga 5 proc. uczniów w Oslo, natomiast w Innlandet i Telemark odsetek ten wynosi 12 proc.
Z przedstawionych danych wynika, że największe różnice regionalne dotyczą matematyki, a najmniejsze czytania.
Minister Nordtun zwraca uwagę, że jakość edukacji nie powinna zależeć w tak dużym stopniu od miejsca zamieszkania dziecka, wybranej szkoły czy nawet konkretnej klasy.
Rząd chce wprowadzić więcej zajęć w małych grupach
W odpowiedzi na wyniki testów rząd zapowiada kolejne zmiany w organizacji nauczania.
Jedną z najważniejszych propozycji jest ustawowe zagwarantowanie, że część zajęć z czytania, pisania i matematyki w pierwszej i drugiej klasie szkoły podstawowej będzie prowadzona w mniejszych grupach.
Według minister edukacji takie rozwiązanie pozwoli nauczycielom poświęcić więcej czasu poszczególnym uczniom i szybciej reagować na trudności w nauce.
Rząd chce również poprawić jakość programów nauczania i materiałów edukacyjnych. Większy nacisk ma zostać położony na jasne określenie, jakie umiejętności uczniowie powinni zdobywać na poszczególnych etapach edukacji.
Planowane jest także opracowanie wspólnych wytycznych dotyczących nauczania. W prace mają zostać zaangażowani najlepsi nauczyciele i eksperci, którzy przygotują rekomendacje oraz narzędzia do oceny postępów uczniów.
465 milionów koron na dodatkowych nauczycieli i nauczanie w małych grupach
Rząd przedstawił również konkretne plany dotyczące wsparcia szkół i nauczycieli.
Wśród najważniejszych działań znajdują się:
Zmiany w programach nauczania: program matematyki dla całej szkoły podstawowej został już zmieniony. Kolejne przedmioty mają zostać objęte podobnymi pracami.
Listy treści programowych: wprowadzenie bardziej szczegółowych zestawień zagadnień, które mają pomagać nauczycielom w planowaniu lekcji.
Komisja ds. czytelnictwa: rządowa komisja przygotowuje konkretne zalecenia dotyczące skutecznego rozwijania umiejętności czytania w szkołach.
Kontrola jakości materiałów edukacyjnych: rozważane jest wprowadzenie dodatkowej weryfikacji podręczników i innych materiałów wykorzystywanych przez nauczycieli oraz uczniów.
Dodatkowe finansowanie: rząd proponuje przeznaczenie 465 milionów koron na zatrudnienie większej liczby nauczycieli i rozwój nauczania w mniejszych grupach jesienią 2027 roku.
Dodatkowo projekt dotyczący ustawowego wprowadzenia części zajęć w małych grupach został skierowany do konsultacji publicznych.
Komentarz redakcyjny
Wyniki norweskich testów pokazują, że sama dostępność edukacji nie gwarantuje jeszcze jednakowych szans wszystkim dzieciom. Szczególnie niepokojące są różnice regionalne oraz utrzymujące się trudności z czytaniem, które mogą wpływać na dalszą edukację i przyszłe możliwości młodych ludzi. Zapowiadane inwestycje i zmiany będą miały znaczenie tylko wtedy, gdy przełożą się na rzeczywistą poprawę jakości nauczania w każdej norweskiej szkole.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
Temat: Szkoła, nauka i wyniki uczniów
1. En ferdighet – umiejętność
🇳🇴 Lesing er en viktig ferdighet for alle elever.
🇵🇱 Czytanie jest ważną umiejętnością dla wszystkich uczniów.
2. Et læringsnivå – poziom umiejętności / poziom nauczania
🇳🇴 Mange elever ligger på et lavt læringsnivå.
🇵🇱 Wielu uczniów znajduje się na niskim poziomie umiejętności.
3. En oppfølging – wsparcie, opieka, monitorowanie postępów
🇳🇴 Elevene trenger tettere oppfølging fra lærerne.
🇵🇱 Uczniowie potrzebują bardziej indywidualnego wsparcia ze strony nauczycieli.
4. En undervisning – nauczanie, zajęcia lekcyjne
🇳🇴 Undervisningen skal foregå i mindre grupper.
🇵🇱 Zajęcia powinny odbywać się w mniejszych grupach.
5. En forskjell – różnica
🇳🇴 Det er store forskjeller mellom skolene i Norge.
🇵🇱 W Norwegii występują duże różnice między szkołami.
Źródło: regjeringen, Zdjęcie: pixabay
Przeczytaj również: Egzaminy centralne z języka norweskiego i angielskiego w bezpiecznej przeglądarce od 2027 roku. Co się zmieni?
Założyciel i redaktor naczelny Radia Wataha oraz portalu Wataha.no. Od blisko 20 lat mieszka w Norwegii, gdzie aktywnie działa na rzecz Polonii, łącząc ludzi, instytucje i rzetelne informacje w jednym miejscu.
Steve Joobs (Łukasz Pawłowicz) – Twórca medium, które od 2017 roku bez wsparcia dotacji informuje, pomaga i integruje Polaków w Norwegii – od spraw urzędowych i prawa pracy, po życie codzienne i wydarzenia społeczne.
Znany z bezpośredniego stylu i podejścia „bez ściemy” – stawia na konkret, wiarygodne źródła i realną pomoc. Radio Wataha i Wataha.no to dla niego nie projekt, tylko misja i odpowiedzialność wobec ludzi.
Na co dzień rozwija radio, prowadzi audycje i wywiady oraz tworzy treści, które mają sens i wartość dla Polaków mieszkających za granicą.
