Uzyskanie ochrony azylowej w Norwegii staje się coraz trudniejsze – najnowsze dane pokazują, że aż 78 proc. wniosków kończy się decyzją odmowną. Jeszcze trzy lata temu pozytywne rozstrzygnięcia stanowiły ponad połowę wszystkich decyzji. Norweski Urząd ds. Cudzoziemców (UDI) wyjaśnia, co stoi za tak dużą zmianą i dlaczego szczególnie widoczna jest ona w sprawach dotyczących obywateli Ukrainy, Syrii oraz osób pochodzących z innych państw.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
UDI odrzuca coraz więcej wniosków o azyl w Norwegii. Odmowy stanowią już 78 proc.
Najnowsze statystyki norweskiego Urzędu ds. Cudzoziemców (UDI) pokazują wyraźną zmianę w sposobie rozpatrywania wniosków o ochronę międzynarodową. Odsetek decyzji odmownych wzrósł z 42 proc. w 2023 roku do 78 proc. obecnie. Oznacza to, że pozytywną decyzję otrzymuje już tylko około dwóch na dziesięciu osób ubiegających się o azyl w Norwegii.
Jeszcze trzy lata temu sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. UDI przyznawało ochronę ponad połowie osób składających wnioski. Obecnie zdecydowana większość postępowań kończy się odmową.
Jak wyjaśnia Wenche Fone, dyrektor ds. ochrony w UDI, za wzrostem liczby negatywnych decyzji stoi kilka różnych czynników. Są one związane zarówno ze zmianami w praktyce rozpatrywania spraw, jak i z sytuacją w poszczególnych państwach pochodzenia osób ubiegających się o ochronę.
Odmowy wniosków o azyl w Norwegii – wzrost z 42 do 78 proc.
Zmiana jest znacząca. W ciągu trzech lat odsetek odmów wzrósł o 36 punktów procentowych.
UDI podkreśla, że nie ma jednej przyczyny tego zjawiska. Na statystyki wpływają między innymi sposób rozpatrywania wniosków obywateli Ukrainy, zmiany w praktyce dotyczącej osób pochodzących z Turcji, Kolumbii i Wenezueli, a także rosnąca liczba spraw dotyczących osób bezpaństwowych.
Ważne jest również rozróżnienie pomiędzy poszczególnymi rodzajami postępowań. Nie wszystkie sprawy azylowe są oceniane według tych samych zasad.
Przeczytaj również: Jak Norwegia chce wzmocnić kontrolę granic zewnętrznych i ograniczyć niekontrolowaną migrację? – ważny krok
Obywatele Ukrainy – zmiany w sposobie rozpatrywania wniosków
Znaczna część decyzji odmownych dotyczy osób pochodzących z Ukrainy.
W Norwegii funkcjonuje system ochrony zbiorowej dla osób wysiedlonych w wyniku wojny w Ukrainie. W takich przypadkach procedura różni się od standardowego postępowania azylowego.
UDI dokonuje indywidualnej oceny każdej sprawy azylowej, z wyjątkiem sytuacji, w których rozpatrywana jest możliwość przyznania ochrony zbiorowej osobom uciekającym z Ukrainy.
Wenche Fone zwraca uwagę, że większość osób składających zwykłe wnioski azylowe z Ukrainy nie spełnia warunków do uzyskania zezwolenia na pobyt. W konsekwencji decyzje wydawane w tych sprawach niemal wyłącznie kończą się odmową.
To jeden z istotnych czynników wpływających na ogólny wzrost odsetka negatywnych decyzji.
Więcej odmów dla osób z Turcji, Kolumbii i Wenezueli
UDI wskazuje również na wyraźne zmiany w praktyce rozpatrywania spraw dotyczących obywateli Turcji, Kolumbii i Wenezueli.
W przypadku tych państw również znacząco wzrósł udział decyzji odmownych. Urząd nie wskazuje jednak w przedstawionych informacjach jednej konkretnej przyczyny, która odpowiadałaby za tę zmianę.
Oznacza to, że na ogólne statystyki wpływają nie tylko sprawy związane z Ukrainą, ale również zmieniająca się ocena sytuacji osób pochodzących z innych regionów świata.
Osoby bezpaństwowe i sprawy dublińskie
Kolejnym elementem wpływającym na statystyki jest wzrost liczby odmów w sprawach dotyczących osób bezpaństwowych. Zjawisko to jest szczególnie widoczne od 2024 roku.
Większość tych postępowań dotyczy tak zwanych spraw dublińskich (Dublin-saker).
Chodzi o osoby, które ubiegają się o ochronę w Norwegii, ale wcześniej złożyły już wniosek azylowy w innym państwie.
W takich sytuacjach zastosowanie mogą mieć przepisy systemu dublińskiego, określające, które państwo jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową.
W praktyce oznacza to, że Norwegia nie zawsze będzie krajem zobowiązanym do merytorycznego rozpatrzenia kolejnego wniosku azylowego.
Syria – UDI rozpoczęło rozpatrywanie 2500 spraw
Zmiany polityczne w Syrii doprowadziły również do konieczności opracowania nowej praktyki oceny wniosków azylowych obywateli tego państwa.
UDI poinformowało, że proces rozpatrywania około 2500 spraw dotyczących Syryjczyków jest już zaawansowany.
Jak przekazała dyrektor ds. ochrony w UDI, na początkowym etapie tego procesu przeważają decyzje odmowne dotyczące wniosków o ochronę.
Warto jednak pamiętać, że postępowania nadal trwają. Przedstawione informacje opisują dotychczasowe rozstrzygnięcia, a nie ostateczny wynik wszystkich spraw.
Prawo do odwołania i indywidualna ocena każdej sprawy
Pomimo rosnącej liczby odmów UDI podkreśla, że podstawową zasadą pozostaje zapewnienie każdemu wnioskodawcy ochrony prawnej i rzetelnego rozpatrzenia jego sytuacji.
Według Wenche Fone gwarancją tego są indywidualne oceny spraw oraz możliwość wniesienia niezależnego odwołania do Norweskiej Komisji ds. Cudzoziemców (UNE – Utlendingsnemnda).
UNE jest organem odwoławczym, który ponownie ocenia sprawy osób niezgadzających się z decyzjami UDI.
Fone zaznacza jednak, że UNE w zdecydowanej większości przypadków podtrzymywała decyzje wydane przez UDI.
Oznacza to, że samo złożenie odwołania nie gwarantuje zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia.
Jak obliczono odsetek odmów wniosków o azyl?
UDI wyjaśnia, że przedstawione statystyki obejmują kilka kategorii decyzji.
Do obliczenia odsetka odmów włączono:
– Decyzje odmowne dotyczące wniosków o ochronę.
– Decyzje wydawane w ramach procedury dublińskiej.
– Decyzje dotyczące bezpiecznego państwa trzeciego.
Nie uwzględniono natomiast spraw umorzonych, wniosków wycofanych przez osoby ubiegające się o ochronę ani decyzji o przyznaniu ochrony zbiorowej.
To istotna informacja przy interpretowaniu statystyk. Wzrost odsetka odmów nie oznacza automatycznie, że każda osoba ubiegająca się o azyl w Norwegii ma obecnie mniejsze szanse na uzyskanie ochrony. Wyniki zależą również od rodzaju spraw i sytuacji prawnej poszczególnych wnioskodawców.
Wyraźna zmiana
Wzrost odsetka odmów z 42 do 78 proc. to bardzo wyraźna zmiana, która pokazuje, jak istotne znaczenie mają aktualne przepisy, sytuacja międzynarodowa i praktyka norweskich urzędów. Szczególnie ważne jest, aby osoby ubiegające się o ochronę rozumiały różnice między standardową procedurą azylową, ochroną zbiorową i procedurą dublińską. W przypadku spraw azylowych indywidualna sytuacja prawna wnioskodawcy nadal ma zasadnicze znaczenie.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
Temat: Azyl, ochrona i decyzje urzędowe w Norwegii
1. En asylsøknad – wniosek o azyl
🇳🇴 Jeg har sendt inn en asylsøknad i Norge.
🇵🇱 Złożyłem wniosek o azyl w Norwegii.
2. Et avslag – odmowa, decyzja odmowna
🇳🇴 Han fikk avslag på søknaden sin.
🇵🇱 Otrzymał odmowę dotyczącą swojego wniosku.
3. Beskyttelse – ochrona
🇳🇴 Mange mennesker søker beskyttelse i Norge.
🇵🇱 Wiele osób ubiega się o ochronę w Norwegii.
4. En klage – odwołanie, skarga
🇳🇴 Hun ønsker å sende inn en klage på vedtaket.
🇵🇱 Chce złożyć odwołanie od decyzji.
5. En vurdering – ocena, rozpatrzenie
🇳🇴 UDI gjør en individuell vurdering av hver sak.
🇵🇱 UDI dokonuje indywidualnej oceny każdej sprawy.
6. En oppholdstillatelse – zezwolenie na pobyt
🇳🇴 Han har fått oppholdstillatelse i Norge.
🇵🇱 Otrzymał zezwolenie na pobyt w Norwegii.
Źródło: regjeringen, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Powroty z Norwegii: Nowe przepisy już obowiązują – prostsze zasady i nowe możliwości wsparcia
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
