Kontrola granic zewnętrznych staje się jednym z najważniejszych tematów europejskiej debaty migracyjnej, a Norwegia chce aktywnie uczestniczyć w tworzeniu nowych rozwiązań. Rząd w Oslo analizuje m.in. możliwość utworzenia centrum wyjazdowego lub azylowego w bezpiecznym państwie trzecim oraz wzmacnia współpracę z europejskimi partnerami. Sprawdzamy, jakie decyzje zapadły i co mogą oznaczać dla Norwegii oraz całej strefy Schengen.
Norwegia wzmacnia kontrolę granic i szuka nowych rozwiązań migracyjnych
Norwegia chce aktywniej uczestniczyć w europejskiej debacie dotyczącej migracji, ochrony granic i powrotów osób, które nie mają prawa pobytu. Minister sprawiedliwości i bezpieczeństwa Astri Aas-Hansen z Partii Pracy spotkała się w Luksemburgu z europejskimi ministrami odpowiedzialnymi za sprawy wewnętrzne i migrację.
Jednym z głównych tematów rozmów były nowe rozwiązania, które mają pomóc państwom europejskim lepiej reagować na niekontrolowane przepływy migracyjne oraz sytuacje kryzysowe na granicach.
Minister podkreśliła, że zasadą pozostaje konieczność posiadania odpowiedniego zezwolenia na wjazd do Norwegii i obszaru Schengen. Jej zdaniem ostatnie doświadczenia związane z sytuacją w Ceucie pokazują jednak, że europejskie państwa potrzebują nowych narzędzi.
Norwegia analizuje możliwość utworzenia centrum w bezpiecznym państwie trzecim
Jeszcze przed spotkaniem ministrów Aas-Hansen zaprosiła swoich nordyckich odpowiedników na kolację poświęconą zagadnieniom migracyjnym.
Norwegia prowadzi obecnie współpracę nordycką dotyczącą nowych sposobów organizacji systemu migracyjnego. Jednym z analizowanych rozwiązań jest możliwość utworzenia centrum wyjazdowego, centrum azylowego lub innego rodzaju ośrodka w bezpiecznym państwie trzecim.
Rozmowy na ten temat prowadzone są regularnie od lutego. Podczas ostatniego spotkania ministrowie uzgodnili kolejne działania, które mają przyspieszyć prace.
Norweski rząd podkreśla, że jest to jeden z priorytetów w obszarze polityki migracyjnej. Jednocześnie minister zaznaczyła, że stworzenie takiego systemu nie nastąpi natychmiast.
Współpraca państw nordyckich ma jednak umożliwić wymianę doświadczeń i wspólne wypracowywanie rozwiązań, zamiast prowadzenia prac przez każde państwo oddzielnie.
Nowe przepisy dotyczące powrotów ważnym krokiem
Istotnym wydarzeniem było przyjęcie nowego rozporządzenia dotyczącego powrotów podczas posiedzenia Rady UE.
Przepisy otwierają państwom członkowskim możliwość analizowania i tworzenia centrów wyjazdowych w bezpiecznych państwach trzecich.
Norwegia, jako państwo należące do strefy Schengen, będzie uczestniczyć w stosowaniu nowych zasad dotyczących powrotów. Rząd już pracuje nad przygotowaniem warunków potrzebnych do ich sprawnego wdrożenia w Norwegii.
To ważna zmiana, ponieważ kwestia skutecznego wykonywania decyzji o powrocie osób, które nie uzyskały prawa pobytu, od dłuższego czasu pozostaje jednym z elementów europejskiej polityki migracyjnej.
Ceuta wpłynęła na europejską debatę o granicach
Doświadczenia związane z sytuacją w Ceucie tego lata stały się jednym z punktów odniesienia w obecnej europejskiej dyskusji dotyczącej migracji i zarządzania granicami.
W następstwie nadzwyczajnego spotkania ministrów spraw wewnętrznych w sierpniu unijny komisarz ds. wewnętrznych Magnus Brunner przedstawił pięciopunktowy plan mający zwiększyć odporność i bezpieczeństwo na granicach zewnętrznych UE.
Plan był następnie omawiany zarówno podczas spotkania ministrów państw nordyckich, jak i posiedzenia Rady UE.
Wśród proponowanych działań znalazły się m.in.:
– wzmocnienie współpracy z państwami partnerskimi,
– skuteczniejsza kontrola granic zewnętrznych,
– rozwój systemów monitorowania i wczesnego ostrzegania,
– walka z przemytem migrantów,
– wzmocnienie działań związanych z powrotami.
Część proponowanych rozwiązań ma znaczenie dla strefy Schengen. Oznacza to, że mogą one mieć również bezpośrednie znaczenie dla Norwegii.
Norwegia chce lepiej przygotować się na sytuacje kryzysowe
Norwegia, jako państwo Schengen posiadające zewnętrzną granicę lądową, ma własne doświadczenia związane z ochroną granic i reagowaniem na sytuacje nadzwyczajne.
Minister Aas-Hansen zwróciła uwagę na znaczenie wspólnej oceny sytuacji oraz sprawnych systemów wczesnego ostrzegania.
Takie rozwiązania mają umożliwić szybsze wykrywanie potencjalnych zagrożeń oraz skuteczniejsze reagowanie w przypadku nagłych i wyjątkowych sytuacji na granicach.
W praktyce oznacza to większy nacisk nie tylko na samą kontrolę osób przekraczających granicę, ale również na wymianę informacji, monitoring oraz przygotowanie państw na sytuacje, które mogą pojawić się nagle.
Współpraca europejska ma mieć większe znaczenie
Norweski rząd chce, aby kraj aktywnie uczestniczył w europejskich rozmowach dotyczących przyszłości polityki migracyjnej.
Według minister Aas-Hansen Norwegia potrzebuje wystarczających narzędzi, aby zapobiegać niekontrolowanej migracji i jednocześnie uczestniczyć w tworzeniu bardziej trwałego systemu migracyjnego w Europie.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie proponowane rozwiązania zostały już wdrożone. Część z nich znajduje się nadal na etapie analiz, konsultacji i dalszych negocjacji.
Etap poszukiwania nowych mechanizmów
Z przedstawionych informacji wynika, że europejska polityka migracyjna wchodzi w etap poszukiwania nowych mechanizmów dotyczących zarówno ochrony granic, jak i organizacji powrotów. Dla Norwegii szczególnie istotne jest to, że jako członek Schengen może zostać objęta częścią nowych rozwiązań, mimo że nie jest członkiem Unii Europejskiej.
🇳🇴 Mini lekcja norweskiego – migracja i granice
1. en grense – granica
🇳🇴 Norge har en lang grense mot Sverige.
🇵🇱 Norwegia ma długą granicę ze Szwecją.
2. kontroll – kontrola
🇳🇴 Grensekontrollen skal styrkes.
🇵🇱 Kontrola graniczna ma zostać wzmocniona.
3. en retur – powrót
🇳🇴 Returarbeidet skal styrkes.
🇵🇱 Działania związane z powrotami mają zostać wzmocnione.
4. et tredjeland – państwo trzecie
🇳🇴 De vurderer et senter i et trygt tredjeland.
🇵🇱 Rozważają utworzenie ośrodka w bezpiecznym państwie trzecim.
5. en yttergrense – granica zewnętrzna
🇳🇴 Sikkerhet ved yttergrensene er viktig.
🇵🇱 Bezpieczeństwo na granicach zewnętrznych jest ważne.
Źródło: regjeringen, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Powroty z Norwegii: Nowe przepisy już obowiązują – prostsze zasady i nowe możliwości wsparcia
Założyciel i redaktor naczelny Radia Wataha oraz portalu Wataha.no. Od blisko 20 lat mieszka w Norwegii, gdzie aktywnie działa na rzecz Polonii, łącząc ludzi, instytucje i rzetelne informacje w jednym miejscu.
Steve Joobs (Łukasz Pawłowicz) – Twórca medium, które od 2017 roku bez wsparcia dotacji informuje, pomaga i integruje Polaków w Norwegii – od spraw urzędowych i prawa pracy, po życie codzienne i wydarzenia społeczne.
Znany z bezpośredniego stylu i podejścia „bez ściemy” – stawia na konkret, wiarygodne źródła i realną pomoc. Radio Wataha i Wataha.no to dla niego nie projekt, tylko misja i odpowiedzialność wobec ludzi.
Na co dzień rozwija radio, prowadzi audycje i wywiady oraz tworzy treści, które mają sens i wartość dla Polaków mieszkających za granicą.
