Mimo niepewnej sytuacji gospodarczej i spadku cen ropy państwowe spółki w Norwegii ponownie przyniosły ogromne dochody. Z najnowszego raportu właścicielskiego państwa wynika, że do wspólnej kasy trafi ponad 120 miliardów koron, a giełdowe firmy z udziałem Skarbu Państwa znacząco poprawiły swoje wyniki.
Ponad 120 miliardów koron dla państwa
Minister przemysłu Cecilie Myrseth przedstawiła raport właścicielski państwa za 2025 rok. Dokument pokazuje, że spółki notowane na giełdzie, w których państwo posiada udziały, osiągnęły w ubiegłym roku stopę zwrotu na poziomie 10,3 proc. To ponad dwukrotnie więcej niż rok wcześniej, gdy wynosiła 4,9 proc.
Jednocześnie całkowita wartość bezpośrednich udziałów państwa nieznacznie spadła – z 1 314 miliardów koron do 1 296 miliardów koron. Jednym z głównych powodów był spadek wartości rynkowej spółki Equinor, związany z niższymi cenami ropy naftowej w 2025 roku.
Jak podkreśliła minister Myrseth, Norwegowie są współwłaścicielami jednych z najbardziej wartościowych przedsiębiorstw w kraju. Firmy te generują znaczne dochody dla społeczeństwa, tworzą miejsca pracy i realizują ważne zadania publiczne.
Za rok obrachunkowy 2025 państwo otrzyma 75,6 miliarda koron dywidendy. Dodatkowo 44,5 miliarda koron wpłynie dzięki programom odkupu akcji prowadzonym przez spółki giełdowe. Łączna wypłata dla państwa przekroczy więc 120 miliardów koron.
Przeczytaj również: Czerwiec bez pensji? Feriepenger pod lupą – co musisz wiedzieć
Norweskie spółki państwowe. Ponad 333 tysiące pracowników
Na koniec 2025 roku portfel państwowych udziałów obejmował 68 spółek zatrudniających łącznie 333 096 osób. Rok wcześniej było to 343 398 pracowników.
Łączna wartość tych przedsiębiorstw wyniosła 1 296 miliardów koron.
Ludzie tworzą wartość
W tegorocznym raporcie po raz pierwszy przedstawiono zbiorcze dane dotyczące kwestii społecznych, takich jak absencja chorobowa, wypadki przy pracy czy różnice płacowe między kobietami i mężczyznami.
Minister przemysłu podkreśliła, że to właśnie pracownicy tworzą wartość przedsiębiorstw. Kompetentna kadra, skuteczne zarządzanie i silne środowiska zawodowe mają kluczowe znaczenie zarówno dla rentowności firm, jak i dla ich zrównoważonego rozwoju.
Innowacje mają zapewnić przyszłą konkurencyjność
Wiele spółek z udziałem państwa stanowi fundament norweskiej gospodarki. Jednocześnie przedsiębiorstwa te muszą dostosowywać się do szybko zmieniających się warunków rynkowych.
Rząd wskazuje, że innowacje i badania naukowe są jednym z najważniejszych elementów planu rozwoju Norwegii. Według minister Myrseth wiele firm państwowych prowadzi już intensywne działania innowacyjne, ale konieczne jest dalsze inwestowanie w nowe technologie i rozwiązania, które pozwolą utrzymać konkurencyjność zarówno przedsiębiorstw, jak i całej gospodarki.
Emisje CO₂ i udział kobiet we władzach spółek
Raport pokazuje również dane dotyczące środowiska i różnorodności.
Łączna emisja przedsiębiorstw z bezpośrednim udziałem państwa wyniosła około 595 milionów ton ekwiwalentu CO₂. Bezpośrednie emisje samych spółek osiągnęły poziom około 35,7 miliona ton.
Średni udział kobiet wybieranych do rad nadzorczych utrzymał się na poziomie 46 proc. Kobiety stanowią również:
- 30 proc. przewodniczących rad nadzorczych,
- 41 proc. członków zarządów najwyższego szczebla,
- 40 proc. kadry kierowniczej poziom niżej,
- 45 proc. dyrektorów generalnych.
Jakie cele stawia sobie państwo jako właściciel?
Państwo dzieli swoje spółki na dwie główne grupy.
Pierwsza obejmuje firmy działające na konkurencyjnym rynku. W ich przypadku celem jest osiąganie jak najwyższego długoterminowego zwrotu przy zachowaniu zasad zrównoważonego rozwoju.
Druga grupa to przedsiębiorstwa realizujące przede wszystkim zadania publiczne. Tutaj najważniejsze jest skuteczne osiąganie celów społecznych i sektorowych przy zachowaniu efektywności działania.
Nacisk na innowacje i kwestie społeczne
Raport pokazuje, że państwowa własność nadal pozostaje jednym z najważniejszych filarów norweskiej gospodarki. Mimo spadku cen ropy i niższej wyceny części spółek wpływy do budżetu pozostają imponujące. Coraz większy nacisk na innowacje i kwestie społeczne wskazuje również kierunek, w którym będzie rozwijał się norweski model właścicielski.
1. avkastning – stopa zwrotu, zysk z inwestycji
🇳🇴 Selskapet hadde høy avkastning i 2025.
🇵🇱 Spółka osiągnęła wysoką stopę zwrotu w 2025 roku.
2. utbytte – dywidenda
🇳🇴 Staten mottar store utbytter fra selskapene.
🇵🇱 Państwo otrzymuje wysokie dywidendy od spółek.
3. arbeidsplasser – miejsca pracy
🇳🇴 Bedriften skaper mange arbeidsplasser.
🇵🇱 Firma tworzy wiele miejsc pracy.
4. innovasjon – innowacja
🇳🇴 Innovasjon er viktig for fremtidig vekst.
🇵🇱 Innowacje są ważne dla przyszłego wzrostu.
Źródło: regjeringen, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Nagła choroba za granicą? Nie zapomnij o Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
