Nowe raporty pokazują, że mimo jednego z najlepszych środowisk pracy na świecie Norwegia wciąż zmaga się z poważnym problemem. Każdego roku około tysiąca osób zapada na nowotwory związane z narażeniem na szkodliwe substancje w miejscu pracy. Eksperci ostrzegają, że bez zdecydowanych działań sytuacja może się pogorszyć.
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål) pod artykułem
Za statystykami kryją się ludzkie tragedie
Każdego roku około 1000 osób w Norwegii słyszy diagnozę nowotworu będącego skutkiem narażenia na szkodliwe czynniki w pracy. To nie są jedynie liczby – za każdą z nich stoi człowiek, którego życie zmieniło się bezpowrotnie, a także rodzina zmuszona zmierzyć się z trudną rzeczywistością.
Może to być dziadek, który z niecierpliwością czekał na emeryturę. Może to być cieśla, który podczas remontów wdychał pył azbestowy, albo mechanik przez lata pracujący w otoczeniu spalin diesla. Wykonywali swoją pracę, lecz dziś to oni ponoszą najwyższą cenę.
Przeczytaj również: Czerwiec bez pensji? Feriepenger pod lupą – co musisz wiedzieć
Raporty ujawniają niedoceniane zagrożenia
W ubiegłym tygodniu norweska Inspekcja Pracy (Arbeidstilsynet) opublikowała trzy raporty dotyczące środowiska pracy i czynników ryzyka. Choć Norwegia należy do światowej czołówki pod względem bezpieczeństwa pracy, eksperci wskazują na problem, który wciąż pozostaje niedostatecznie dostrzegany – narażenie na substancje chemiczne.
Raporty pokazują, że:
- wielu pracowników nadal ma kontakt z substancjami rakotwórczymi,
- wiedza o zagrożeniach nie zawsze przekłada się na konkretne działania,
- identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka często są niewystarczające lub prowadzone niesystematycznie.
Azbest nadal zbiera żniwo
Najważniejszą pojedynczą przyczyną nowotworów zawodowych w Norwegii pozostaje azbest. Chociaż jego stosowanie zostało zakazane już w 1985 roku, materiał ten nadal znajduje się w wielu norweskich budynkach.
Co więcej, jak wynika z raportu „Utsikt”, uczniowie szkół średnich nie uczą się już o azbeście, ponieważ substancja została zakazana ponad 40 lat temu. Problem polega jednak na tym, że sam azbest nie zniknął.
Eksperci przypominają również, że od momentu kontaktu z azbestem do rozwoju choroby mogą minąć nawet dziesięciolecia. Liczba przypadków nowotworów związanych z azbestem utrzymuje się na zaskakująco stabilnym poziomie od około 15 lat.
Szwecja wprowadziła zakaz stosowania azbestu w tym samym czasie co Norwegia. Obecnie jednak nasi sąsiedzi obserwują wzrost liczby nowotworów związanych z tą substancją. Zdaniem autorów raportu podobny scenariusz może czekać również Norwegię, jeśli nie zostaną podjęte odpowiednie działania.
Nie tylko azbest stanowi zagrożenie
Autorzy raportów podkreślają, że problem nie ogranicza się wyłącznie do azbestu.
Wśród innych niebezpiecznych czynników wymieniają:
- pył kwarcowy występujący w budownictwie i branży budowlanej,
- spaliny silników wysokoprężnych w transporcie i przemyśle,
- radon, który może stanowić zagrożenie w miejscach pracy znajdujących się poniżej poziomu gruntu.
Wspólną cechą tych zagrożeń jest ich niewidoczność. Pracownicy często nie są świadomi codziennego kontaktu z niebezpiecznymi substancjami. Nie można ich zobaczyć ani poczuć, ale skutki mogą ujawnić się wiele lat później.
Wiadomo, jak ograniczyć ryzyko
Eksperci podkreślają, że nowotworom zawodowym można skutecznie zapobiegać. Rozwiązania są znane od lat.
Kluczowe znaczenie ma eliminowanie lub zastępowanie niebezpiecznych substancji, stosowanie odpowiednich rozwiązań technicznych i skutecznej wentylacji, właściwa organizacja pracy oraz używanie środków ochrony osobistej tam, gdzie jest to konieczne.
Równie ważne są systematyczne działania związane z identyfikacją zagrożeń, oceną ryzyka oraz monitorowaniem warunków pracy.
Nie powinno być miejsca na wymówki
Autorzy raportów zwracają uwagę, że za 15–20 lat Norwegia nie powinna nadal informować o tysiącu nowych przypadków nowotworów zawodowych rocznie. Wiedza na temat zagrożeń jest dziś znacznie większa niż w latach 60. i 70., kiedy wiele substancji uznawanych obecnie za rakotwórcze nie było jeszcze odpowiednio przebadanych.
Dziś wiadomo, jakie czynniki są niebezpieczne, kto jest najbardziej narażony i jak skutecznie ograniczać ryzyko. Dlatego – podkreślają eksperci – nie ma już dobrych powodów, by nie podejmować działań zapobiegawczych.
Szczególnie niepokojące
Raport norweskiej Inspekcji Pracy pokazuje, że zagrożenia zawodowe nie należą wyłącznie do przeszłości. Szczególnie niepokojące jest to, że wiele niebezpiecznych substancji pozostaje niewidocznych dla pracowników, a skutki ich działania mogą ujawnić się dopiero po wielu latach. To przypomnienie, że bezpieczeństwo pracy wymaga ciągłej kontroli i edukacji.
Czy azbest jest nadal obecny w Norwegii?
🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego (bokmål):
1. eksponering – narażenie
🇳🇴 Mange arbeidstakere utsettes for kjemisk eksponering.
🇵🇱 Wielu pracowników jest narażonych na działanie substancji chemicznych.
2. kreft – rak
🇳🇴 Kreft kan utvikle seg mange år etter eksponering.
🇵🇱 Rak może rozwinąć się wiele lat po narażeniu.
3. risikovurdering – ocena ryzyka
🇳🇴 Bedriften må gjennomføre en risikovurdering.
🇵🇱 Firma musi przeprowadzić ocenę ryzyka.
4. verneutstyr – sprzęt ochronny
🇳🇴 Arbeiderne bruker personlig verneutstyr.
🇵🇱 Pracownicy używają środków ochrony osobistej.
5. arbeidsmiljø – środowisko pracy
🇳🇴 Et godt arbeidsmiljø er viktig for helsen.
🇵🇱 Dobre środowisko pracy jest ważne dla zdrowia.
Źródło: arbeidstilsynet, Zdjęcie: Wojtek Sobieski
Przeczytaj również: Nagła choroba za granicą? Nie zapomnij o Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego
Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.
Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.
W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.
