Koniec życia na zasiłkach? Norwegia zmienia zasady dla uchodźców – praca ma się opłacać
Rząd Norwegii zapowiada największą od ponad 20 lat zmianę w polityce integracyjnej. Nowe przepisy mają sprawić, że podjęcie pracy będzie bardziej opłacalne niż pozostawanie na świadczeniach, a system wsparcia stanie się prostszy i bardziej przejrzysty.
Zgodnie z zapowiedziami, uchodźcy przez pierwsze pięć lat pobytu w Norwegii stracą prawo do pomocy społecznej oraz dodatków mieszkaniowych. W ich miejsce zostanie wprowadzony jeden nowy instrument – świadczenie integracyjne, które połączy dotychczasowe trzy formy wsparcia: świadczenie wprowadzające, pomoc socjalną oraz dopłaty do mieszkania.
– Jeśli chcemy skutecznie integrować i chronić norweski model państwa dobrobytu, musimy doprowadzić do tego, by więcej uchodźców pracowało. Dziś bywa tak, że świadczenia są wyższe niż dochód z legalnej pracy. Tak dalej być nie może – podkreśla minister pracy i integracji Kjersti Stenseng.
Przeczytaj również: WOŚP 2026 w Oslo. Gramy razem już w tę niedzielę – dla dzieci, rodzin i wspólnej sprawy
Jedno świadczenie zamiast trzech
Rząd skierował do konsultacji projekt nowego świadczenia integracyjnego, które zastąpi:
świadczenie wprowadzające,
pomoc społeczną,
wsparcie mieszkaniowe (lokalne i państwowe).
Warunkiem jego otrzymania będzie obowiązek aktywności. Celem reformy jest zwiększenie zatrudnienia wśród uchodźców, wzmocnienie integracji oraz uproszczenie systemu dla gmin i urzędów pracy.
– Praca to nie tylko dochód. To także nauka języka, samodzielność i realne poczucie przynależności do społeczeństwa – zaznacza Stenseng.
Praca ma się opłacać. Nowe zasady
W 2024 roku około połowa uczestników programu wprowadzającego pobierała jednocześnie kilka świadczeń. Obecny system powoduje, że każda zarobiona korona obniża wsparcie o tę samą kwotę, co często zniechęca do podjęcia pracy.
Nowe świadczenie będzie stopniowo zmniejszane wraz ze wzrostem dochodów, dzięki czemu zatrudnienie stanie się realnie opłacalne.
Obecnie poziom zatrudnienia wśród uchodźców wynosi około 50% – wyraźnie mniej niż w reszcie społeczeństwa. W niektórych regionach samotny rodzic z dzieckiem musi zarabiać nawet 600 tys. koron rocznie, by praca była bardziej opłacalna niż świadczenia. Po reformie maksymalne wsparcie wyniesie 383 tys. koron brutto rocznie.
Ochrona rodzin z dziećmi
Rząd podkreśla, że uchodźcy nadal mają mieć zapewnione minimum egzystencjalne. Aby zapobiec ubóstwu wśród rodzin, przewidziano:
umiarkowany dodatek na dzieci,
dodatek dla samotnych rodziców.
Uproszczenie systemu i odciążenie urzędów
Nowe przepisy wprowadzają jedno spójne prawo dla uchodźców i samorządów. Ma to ograniczyć biurokrację i pozwolić urzędnikom skupić się na aktywizacji zawodowej zamiast na rozpatrywaniu wniosków o pomoc społeczną.
– To największa reforma integracji od dwóch dekad. Będzie bardziej przewidywalna dla uchodźców i łatwiejsza w zarządzaniu dla gmin – podkreśla minister.
Apel do pracodawców
Norwegia w najbliższych latach będzie potrzebować wykwalifikowanych pracowników, szczególnie w ochronie zdrowia i opiece. Rząd apeluje do pracodawców, by otwierali się na rekrutację osób dotąd pozostających poza rynkiem pracy.
Uchodźcy nadal będą mieli dostęp do:
nauki języka norweskiego,
szkoleń zawodowych i edukacyjnych w ramach programu integracyjnego.
Po zakończeniu programu osoby, które nie podejmą pracy ani nauki, zostaną objęte obowiązkiem aktywności, a wysokość świadczenia będzie stopniowo obniżana po roku i po trzech latach.
Najważniejsze założenia reformy:
nowe świadczenie integracyjne o stałych stawkach,
obowiązywanie przez 5 lat od momentu osiedlenia,
brak prawa do pomocy społecznej i dopłat mieszkaniowych w tym okresie,
indywidualne ustalanie wysokości świadczenia (stan cywilny, dzieci, wiek, miejsce zamieszkania),
dodatki na dzieci i dla samotnych rodziców,
zmniejszanie świadczenia wraz z dochodem, majątkiem i wsparciem edukacyjnym,
obowiązek aktywności po zakończeniu programu integracyjnego,
obniżanie świadczenia za nieusprawiedliwioną nieobecność.
Zmniejszenie wsparcia
Świadczenie jest stopniowo zmniejszane po roku i trzech latach od ukończenia programu integracyjnego. Oznacza to, że świadczenie po roku od ukończenia programu wyniesie 95% pełnego świadczenia, a świadczenie po trzech latach wyniesie 90% pełnego świadczenia.
Obowiązek aktywności
Uchodźcy, którzy po ukończeniu programu integracyjnego nie podejmą zatrudnienia ani edukacji, podlegają obowiązkowi podjęcia aktywności zawodowej. Obowiązek ten obejmuje działania związane z pracą zawodową i edukacją.
Obowiązek podjęcia działań powinien rozpocząć się jak najszybciej po zakończeniu programu integracyjnego. Po 6 miesiącach: wymóg co najmniej 20 godzin aktywności tygodniowo.
Niewzięcie udziału spowoduje obniżenie świadczeń.
Uchodźcom, którzy obecnie otrzymują pomoc społeczną, co do zasady obniży się wysokość świadczenia o koronę za koronę w stosunku do ich dochodu z pracy. Nowy zasiłek integracyjny będzie natomiast stopniowo obniżany. Dzięki temu praca stanie się bardziej opłacalna.
Czy uchodźcy całkowicie stracą wsparcie finansowe?
Co się stanie, jeśli ktoś nie podejmie pracy po zakończeniu programu integracyjnego?
Wspieraj Radio Wataha, nasz Vipps: 696837 … dziękujemy 🙂
Źródło: regjeringen, Zdjęcie: pixabay
Przeczytaj również: WOŚP 2026 w Oslo. Gramy razem już w tę niedzielę – dla dzieci, rodzin i wspólnej sprawy
