Z najnowszego raportu cząstkowego przygotowanego przez OsloMet na zlecenie Utdanningsdirektoratet (Norweskiej Dyrekcji Edukacji) wynika, że spadek motywacji do nauki może być jedną z głównych przyczyn pogorszenia samopoczucia uczniów w szkołach w latach 2014–2023.

Jak podkreślają autorzy raportu, w analizowanym okresie poziom zadowolenia z nauki spadł niezależnie od płci, wieku, pochodzenia czy miejsca zamieszkania. Mimo to ponad 80 proc. uczniów deklaruje, że nadal dobrze czuje się w szkole. Jednocześnie obraz sytuacji jest bardziej złożony niż wcześniej – coraz więcej uczniów przyznaje, że jednocześnie może odczuwać satysfakcję, nudę i stres związany ze szkołą.

– W ostatnich latach obserwujemy poprawę w poziomie zadowolenia uczniów, jednak ważne jest zrozumienie przyczyn wcześniejszego spadku – mówi Morten Rosenkvist, dyrektor Utdanningsdirektoratet.

Końcowy raport obejmujący najnowsze dane ma zostać opublikowany w 2027 roku.

Motywacja spada – liczby nie pozostawiają złudzeń

Raport wskazuje wyraźną zależność między motywacją a samopoczuciem uczniów. Ci, którzy wykazują mniejsze zainteresowanie nauką, niższą wytrwałość oraz słabsze zaangażowanie w obowiązki szkolne, znacznie gorzej oceniają swoje doświadczenia w szkole.

Dane są jednoznaczne:

W 2014 roku 42 proc. uczniów deklarowało zainteresowanie nauką w większości lub wszystkich przedmiotach
W 2024 roku odsetek ten spadł do 22 proc.
Jednocześnie liczba uczniów, którzy w ogóle nie lubią pracy szkolnej, wzrosła z 11 proc. do 24 proc.

Uczniowie biorący udział w badaniach podkreślają, że lepiej czują się w szkole, gdy zajęcia są bardziej praktyczne, aktywne i urozmaicone.

Relacje kluczem do dobrego samopoczucia

Autorzy raportu podkreślają, że ogromne znaczenie dla dobrostanu uczniów mają relacje społeczne – zarówno z rówieśnikami, jak i nauczycielami.

To właśnie budowanie więzi i poczucia wspólnoty jest jednym z najważniejszych zadań szkoły. Nauczyciele są oceniani jako kompetentni w nawiązywaniu relacji, jednak – jak zaznaczono – potrzebują więcej czasu i wsparcia ze strony dyrekcji, aby skutecznie realizować to zadanie.

Życie poza szkołą też ma znaczenie

Raport pokazuje również silny związek między sytuacją ucznia poza szkołą a jego funkcjonowaniem w klasie.

Uczniowie o wyższym poziomie zadowolenia:

rzadziej mają problemy ze snem
prowadzą bardziej regularny tryb życia

Z kolei niższy poziom satysfakcji wiąże się m.in. z:

częstszym opuszczaniem zajęć (wagary)
większym ryzykiem zachowań problemowych

Wśród czynników wpływających na sytuację uczniów wymienia się także:

wzrost czasu spędzanego przed ekranem
poczucie samotności
problemy psychiczne
mniej czasu na odrabianie lekcji

Współpraca szkoły i rodziców kluczowa

Eksperci podkreślają, że poprawa sytuacji wymaga ścisłej współpracy nauczycieli i rodziców. Wymiana informacji oraz wspólne działania mogą pomóc w budowaniu pozytywnego i inkluzywnego środowiska dla uczniów.

Spadek motywacji to sygnał

Raport pokazuje wyraźnie, że szkoła przestaje być dla wielu uczniów miejscem angażującym i inspirującym. Spadek motywacji to sygnał alarmowy, którego nie można ignorować. Bez realnych zmian w sposobie nauczania i większego nacisku na relacje, problem może się pogłębiać.

Co najbardziej wpływa na samopoczucie uczniów?

Najważniejsze są motywacja do nauki, relacje społeczne oraz sytuacja w domu i poza szkołą.

🇧🇻 Mini lekcja języka norweskiego:

1. trivsel – dobre samopoczucie

Elevene har høy trivsel på skolen – Uczniowie dobrze czują się w szkole

2. motivasjon – motywacja

Lav motivasjon påvirker læring – Niska motywacja wpływa na naukę

3. skolehverdag – codzienność szkolna

En variert skolehverdag er viktig – Zróżnicowana codzienność szkolna jest ważna

4. relasjoner – relacje

Gode relasjoner gir trygghet – Dobre relacje dają poczucie bezpieczeństwa

5. skulking – wagary

Skulking kan føre til problemer – Wagary mogą prowadzić do problemów

Źródło: Udir, Zdjęcie: pixabay

Przeczytaj również: Brakuje rąk do pracy: Norwegia ma problem – rząd bije na alarm

Wojtek Sobieski

Twórca treści na Wataha.no od 2018 roku, doświadczony dziennikarz od blisko 20 lat związany z Norwegią.

Specjalizuje się w opracowywaniu materiałów własnych oraz przekładaniu norweskich informacji na język polski w sposób zrozumiały i rzetelny.

W swojej pracy stawia na niezależność i neutralne podejście do spraw dotyczących Polonii w Norwegii, koncentrując się na faktach i realnych potrzebach czytelników.